Μπήκα στο γιαπί της Εθνικής Πινακοθήκης με το δεξί. Μετά 20 χρόνια στο πολιτιστικό ρεπορτάζ, ο χώρος είναι τόσο οικείος που εμείς οι δημοσιογράφοι τον γνωρίζουμε σπιθαμή προς σπιθαμή. Λογικό ήταν λοιπόν να έχω τεράστια περιέργεια για να δω πώς ένα κουρασμένο οικοδόμημα μετατρέπεται σε μουσείο για τον 21ο αιώνα. Δίπλα μου ήταν η Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα, στην οποία πιστώνεται ακέραια το όραμα της αλλαγής της κτιριακής υποδομής. Οπως ο αείμνηστος Αγγελος Δεληβορριάς, που τραβούσε μπροστά και το κράτος ακολουθούσε αργότερα, έτσι και η διευθύντρια της Πινακοθήκης, με πείσμα, υπομονή και κουράγιο αντιμετωπίζει κάθε δυσκολία στον δρόμο για την ολοκλήρωση του έργου. «Ευτυχώς κοντεύουμε και το τελικό αποτέλεσμα θα γεμίσει με χαρά και υπερηφάνεια όλους τους Ελληνες» μου λέει την ώρα που περνάμε το κατώφλι.
Η πρώτη εικόνα, πάντως, γεννά μεγάλη αισιοδοξία. Οι εργασίες προχωρούν με γοργούς ρυθμούς για να γίνουν τα εγκαίνια τον Μάρτιο του 2021 όπως έχει δεσμευθεί και ο πρωθυπουργός και σταδιακά φαίνεται η μεταμόρφωση: το κτίριο έχει αποκτήσει διαφάνεια και έτσι η νέα Πινακοθήκη γίνεται ένα αναπόσπαστο κομμάτι της πόλης, σε οπτική ευθυγράμμιση με το «Χίλτον», τον Λυκαβηττό, τον «Δρομέα». Πέρα από αυτό, η καινούργια διαρρύθμιση και οι προσθήκες όχι μόνον αύξησαν τα τετραγωνικά για τις εκθεσιακές χρήσεις αλλά έχουν δημιουργήσει πολύ πιο γενναιόδωρους χώρους. Παρότι από το κεφάλι μας κρέμονταν τα καλώδια για το ηλεκτρικό και την πυρασφάλεια και οι τοίχοι ήταν ακόμα από γυμνό μπετόν αντιλαμβάνεται κανείς εύκολα ότι τίποτα δεν θα θυμίζει το παρελθόν.
Το γειτονικό «Χίλτον» καθρεφτίζεται στη νέα διάφανη Πινακοθήκη.
Το εργοτάξιο ήταν ήσυχο καθώς οι περισσότεροι εργαζόμενοι είχαν ήδη φύγει. Τουλάχιστον 120 άτομα δουλεύουν πυρετωδώς στο έργο. Η βόλτα συνεχίστηκε στα υπόγεια όπου θα βρίσκεται μια μεγάλη αίθουσα περιοδικών εκθέσεων που θα φιλοξενήσει την περίφημη έκθεση του Λούβρου, το «Πορτρέτο ανά τις εποχές» κάποιους μήνες μετά τα εγκαίνια. Παράλληλα, υπάρχει μια ευρύχωρη και απόλυτα εκσυγχρονισμένη αποθήκη στην οποία θα βρουν στέγη πάνω από 10.000 έργα των συλλογών του Μουσείου. Ηδη, αυτήν τη στιγμή πραγματοποιείται η διαδικασία συντήρησης πολλών εξ αυτών στην Εθνική Γλυπτοθήκη.
Η «Λαϊκή Αγορά» του Παν. Τέτση θα τοποθετηθεί στην είσοδο. Τα έργα προχωρούν γοργά χάρις στη συμβολή του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος και όχι μόνον.
Στους υπόλοιπους ορόφους της Πινακοθήκης θα υπάρξει η παρουσίαση των έργων του 19ου και 20ού αιώνα. Ρώτησα τη Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα τι έρχεται να κομίσει το Μουσείο σε μια εποχή κατά την οποία όλοι οι Ελληνες αισθάνονται την καταπόνηση της οικονομικής κρίσης και την απειλή της πανδημίας. Για εκείνη το πιο σημαντικό «δώρο» που θα μας κάνουν τα έργα τέχνης των συμπατριωτών μας είναι μια αντανάκλαση της σύγχρονης ταυτότητάς μας. Γιατί αυτό είναι μια σπουδαία υπόθεση; Διότι η Ευρώπη του 19ου αιώνα ανακάλυψε την Ελλάδα μέσα από την αρχαιότητά της και έδωσε την υπεραξία στους κατοίκους της ως συνεχιστές ενός αρχαίου λαού, όμως οι Ελληνες θέλουν να αγαπηθούν και να αξίζουν και για τον σύγχρονό τους εαυτό. Η Πινακοθήκη θα είναι καθρέπτης αυτής της πτυχής μας.
