Μετά το βαρύτατο πλήγμα που δέχθηκε το 2020 από την πανδημία, ο κλάδος των κατασκευών «βλέπει» την ανάκαμψη να αρχίζει μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2021 και τα στελέχη του εκτιμούν ότι θα καταγραφεί αύξηση απασχόλησης σε διψήφιο ποσοστό, αν και δεν θα φθάσει στα επίπεδα του πρώτου τριμήνου του τρέχοντος έτους, δηλαδή πριν το ξέσπασμα της πανδημίας και την εφαρμογή περιοριστικών μέτρων.
Σύμφωνα με την έρευνα της ManpowerGroup, οι προοπτικές αύξησης της απασχόλησης για το χρονικό διάστημα από τον Ιανουάριο έως και τον Μάρτιο, όπως τις σκιαγραφούν 430 Έλληνες εργοδότες, είναι βελτιωμένες, με προβλεπόμενη αύξηση της απασχόλησης κατά 9%. Οι εργοδότες από τον κλάδο των κατασκευών ξεπερνούν αρκετά το μέσο όρο στις προβλέψεις τους, εκτιμώντας ότι οι προσλήψεις θα αυξηθούν κατά 12%, ποσοστό αρκετά υψηλότερο από το τελευταίο τρίμηνο του 2020 (8%), αλλά αρκετά χαμηλότερο (-16%) από το α’ τρίμηνο του έτους.
Οι απώλειες θέσεων εργασίας στις κατασκευές ήταν μεγάλες. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΟΒΕ, στο α’ τρίμηνο του 2020 χάθηκαν 5,1 χιλιάδες θέσεις εργασίας (πτώση 3,5%), ενώ το β’ τρίμηνο οι απώλειες αυτές έφτασαν τις 14,3 χιλ. (πτώση 9,5%). Η πρόσφατη Έρευνα Οικονομικής Συγκυρίας Νοεμβρίου του ΙΟΒΕ στον κλάδο των κατασκευών καταγράφει ότι οι αρνητικές προβλέψεις για την παραγωγή υποχώρησαν σημαντικά, ενώ οι αρνητικές προβλέψεις για την απασχόληση οι οποίες μεταβλήθηκαν ελαφρά.
Ειδικότερα, ο Δείκτης Επιχειρηματικών Προσδοκιών στις Κατασκευές ενισχύθηκε περαιτέρω τον Νοέμβριο στις 80,3 μονάδες (από 64,6 μον. τον Οκτώβριο), επίπεδο σημαντικά υψηλότερο από το αντίστοιχο περυσινό (53,7 μονάδες). Στους επιμέρους κλάδους, η βελτίωση των προσδοκιών ήταν σημαντική στα Δημόσια Έργα, ενώ στις Ιδιωτικές Κατασκευές οι προσδοκίες ενισχύθηκαν ήπια.
Σημαντική ενίσχυση παρουσίασε ο δείκτης επιχειρηματικών προσδοκιών στις Κατασκευές Δημοσίων Έργων. Διαμορφώθηκε στις 96 μονάδες (από 72,9 τον Οκτώβριο), αρκετά υψηλότερα από την αντίστοιχη περυσινή τιμή του (44,3 μον.). Ως προς το πρόγραμμα εργασιών του κλάδου, ο αρνητικός δείκτης των -71 μονάδων του Σεπτεμβρίου-Οκτωβρίου βελτιώθηκε σημαντικά και διαμορφώθηκε στις -38. Στις προβλέψεις για την απασχόληση, το σχετικό ισοζύγιο έγινε θετικό, στη +1 μονάδα (από -5). Το 25% των επιχειρήσεων (από 11%) προβλέπουν αύξηση θέσεων εργασίας, ενάντι 24% που αναμένουν μείωση.
Οι προσδοκίες για τα έργα
Η αγορά αρχίζει σιγά – σιγά να κερδίζει αισιοδοξία καθώς υπάρχουν μεγάλα έργα που βρίσκονται στα σκαριά και αναμένεται να ξεκινήσουν μέσα στο 2021. Αναμφίβολα, το σημαντικότερο ιδιωτικό έργο που μπαίνει σε τροχιά υλοποίησης είναι η επένδυση στο Ελληνικό, ενώ η κυβέρνηση έχει κινηθεί για να επισπεύσει την έναρξη μεγάλων δημόσιων έργων, όπως η γραμμή 4 του μετρό της Αθήνας, για το οποίο οι πρόδρομες εργασίες τοποθετούνται χρονικά μέσα στο επόμενο έτος.
Μεσοπρόθεσμα, το υπουργείο Υποδομών προωθεί πολλά έργα στρατηγικής σημασίας. Ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών κ. Καραμανλής έχει δηλώσει ότι το υπουργείο έχει προχωρήσει στον σχεδιασμό έργων βελτίωσης υποδομών, συνολικού ύψους 13 δισ. ευρώ, μέσω των οποίων θα βοηθηθεί και η οικονομία να επιστρέψει σε αναπτυξιακή τροχιά. Μεταξύ των έργων, ο κ. Καραμανλής θεωρεί ορισμένα εμβληματικά, κάνοντας ειδική αναφορά στο Μετρό της Θεσσαλονίκης, τον οδικό άξονα Πάτρα – Πύργος και την ολοκλήρωση του Ε65.
«Στον στρατηγικό σχέδιο του υπουργείου μας κεντρική θέση έχουν έργα πραγματικού εκσυγχρονισμού της χώρας. Ξεχωρίζω δύο επιμέρους κατηγορίες: Τα αντιπλημμυρικά έργα, ύψους 500 σχεδόν εκατομμυρίων, για τα οποία έχουμε ήδη εξασφαλίσει χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, με στόχο την ορθολογική αξιοποίηση του νερού. Και βέβαια, η δεύτερη κατηγορία είναι τα έργα οδικής ασφάλειας», δηλώνει ο υπουργός Υποδομών.
Μια άλλη κατηγορία έργων είναι τα έργα ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών, που προωθούνται τους επόμενους μήνες με το πρόγραμμα «Εξοικονομώ – Αυτονομώ». Στόχος του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας είναι να ανακαινιστούν 60.000 σπίτια μέσα στην επόμενη χρονιά, ενώ αντίστοιχο πρόγραμμα με μπάτζετ 3 δισ. αναμένεται να ξεκινήσει και για ξενοδοχεία, επιχειρήσεις και δημόσια κτήρια.
Αντίστοιχα, οι επενδύσεις στον τομέα της απολιγνιτοποίησης πρόκειται να δημιουργήσουν αύξηση απασχόλησης στον κατασκευαστικό κλάδο, καθώς θα δημιουργηθούν νέες μονάδες ενέργειας (φωτοβολταϊκών, υδρογόνου, αποθήκευσης κλπ). Ήδη έχουν γίνει γνωστές 16 μεγάλες επενδύσεις που είναι ώριμες να υλοποιηθούν, ενώ συνολικά οι επενδύσεις για να προχωρήσει η μετάβαση των λιγνιτικών περιοχών σε νέα οικονομικά μοντέλα εκτιμάται ότι θα ανέλθει σε 8 – 9 δισ. ξεπερνώντας αυτές των Ολυμπιακών Αγώνων.
Ακόμη, οι διαγωνισμοί της Δημόσιας Επιχείρησης Δικτύων Διανομής Αερίου (ΔΕΔΑ) για την επέκταση των δικτύων φυσικού αερίου σε πόλεις της περιφέρειας προσφέρουν σημαντική «ανάσα» στην κατασκευαστική αγορά, καθώς ο συνολικός προϋπολογισμός ξεπερνά τα 270 εκατ. ευρώ. Οι περισσότεροι από τους ισχυρούς ομίλους, αλλά και μικρότερες τεχνικές εταιρείες, διεκδικούν ήδη τους πρώτους διαγωνισμούς.
