Ρόλο-κλειδί για την επιστροφή στην κανονικότητα μετά την πανδημική κρίση διαδραματίζουν τα μεγάλα έργα υποδομής που δρομολογεί για την επόμενη τριετία το υπουργείο Υποδομών κι έχουν προϋπολογισμό της τάξεως των 13,5 δισ. ευρώ. Στα έργα αυτά, που αναμένεται να χρηματοδοτηθούν από το Ταμείο Ανάκαμψης κι εκτιμάται ότι θα προσθέσουν περίπου 27 ποσοστιαίες μονάδες στο ΑΕΠ της χώρας μέχρι και το 2023, αποδίδεται η κινητικότητα στην εγχώρια αγορά κατασκευών.
Πρώτο τη τάξει βρίσκεται το έργο της Γραμμής 4 του Μετρό, που είναι προϋπολογισμού 1,158 δισ. ευρώ και πρόκειται να υλοποιηθεί από την Άβαξ. Σε πρώτη φάση θα ξεκινήσουν, ενδεχομένως σε ορίζοντα έξι μηνών, οι πρόδρομες εργασίες με ανάδοχο την ΕΡΕΤΒΟ, που διαθέτουν προϋπολογισμό 48 εκατ. ευρώ και ορίζοντα ολοκλήρωσης 30 μηνών. Τις πρόδρομες εργασίες θα διαδεχτούν οι κυρίως εργασίες, που αναμένεται να ξεκινήσουν σε διάστημα ενός χρόνου από σήμερα, με τη σύμβαση να πρέπει να περάσει από προσυμβατικό έλεγχο από το Ελεγκτικό Συνέδριο και να κυρωθεί από τη Βουλή.
Το κυρίως έργο προβλέπεται να ολοκληρωθεί σε διάστημα οκτώ ετών, όμως είναι κοινό μυστικό ότι θα απαιτηθεί αρκετά περισσότερος χρόνος. Αυτό εάν ληφθεί υπόψη ότι η Γραμμή 4 του Μετρό χωροθετείται σε περιοχές όπου δεν αποκλείεται να υπάρξουν αντιδράσεις αλλά και σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα, όπως τα Εξάρχεια (στη συμβολή των οδών Στουρνάρη και Σπ. Τρικούπη) και το Κολωνάκι (στη συμβολή των οδών Σκουφά, Πατριάρχου Ιωακείμ, Καψάλη, Κουμπάρη και Κανάρη).
Η πρώτη φάση της Γραμμής 4 του Μετρό, Άλσος Βεΐκου – Γουδή, περιλαμβάνει 15 συνολικά σταθμούς (Βεΐκου, Γαλάτσι, Ελικώνος, Κυψέλη, Δικαστήρια, Αλεξάνδρας, Εξάρχεια, Ακαδημίας, Κολωνάκι, Ευαγγελισμός, Καισαριανή, Πανεπιστημιούπολη, Ιλίσια, Ζωγράφου, Γουδή). Επίσης, το υπουργείο Υποδομών προγραμματίζει, τέλη 2021, την προκήρυξη του έργου της επέκτασης της Γραμμής 2, που είναι προϋπολογισμού 350 εκατ. ευρώ.
Στη νέα γενιά των μεγάλων έργων ανήκει και το έργο της αναβάθμισης της Εσωτερικής Περιφερειακής Οδού Θεσσαλονίκης με Υπερυψωμένη Λεωφόρο Ταχείας Κυκλοφορίας (fly over) στο τμήμα από το Νοσοκομείο “Παπαγεωργίου” έως τη σύνδεση με την Ε.Ο. Θεσσαλονίκης-Μουδανιών. Για το έργο, που προωθείται ως Σύμπραξη Δημόσιου-Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), με εκτιμώμενο κατασκευαστικό κόστος 300 εκατ. ευρώ, έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον πέντε τεχνικοί όμιλοι.
Η λίστα περιλαμβάνει και τον οδικό άξονα Πάτρα-Πύργος, ύψους 310 εκατ., που ανήκει στην Ολυμπία Οδό, έργο που εξασφάλισε τη δεύτερη έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αρχές Νοεμβρίου. Απομένει να ανάψει το πράσινο φως η Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού, προκειμένου να επανεκκινήσει, μέσα στο 2021, η κατασκευή του έργου.
Το πράσινο φως της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ανταγωνισμού απαιτείται και για το βόρειο τμήμα του αυτοκινητόδρομου Ε65, από τα Τρίκαλα μέχρι την Εγνατία. Το οδικό έργο, μήκους 64 χλμ., που θα ενώσει το αποπερατωμένο τμήμα Ξυνιάδα-Τρίκαλα και το υπό κατασκευή τμήμα Λαμία-Ξυνιάδα του Ε65 με την Εγνατία Οδό, είναι ύψους 400 εκατ. ευρώ και θα υλοποιηθεί από τη ΓΕΚ Τέρνα.
Ψηλά στην ατζέντα βρίσκεται ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης (ΒΟΑΚ), έργο προϋπολογισμού 1,3 – 1,5 δισ. ευρώ, το οποίο, κατά την προηγούμενη κυβέρνηση, βρισκόταν σε προχωρημένο στάδιο, αλλά στην πραγματικότητα δεν είχαν ολοκληρωθεί ούτε οι βασικές μελέτες. Ο προγενέστερος σχεδιασμός προέβλεπε τη δημοπράτηση ως έργου παραχώρησης του τμήματος Χανιά-Ηράκλειο και ως Σύμπραξη Δημόσιου-Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), ως δημόσιου έργου, των τμημάτων Χερσόνησος-Νεάπολη και Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος.
Επίσης, πρόσφατα υπεγράφη η σύμβαση του έργου κατασκευής του αυτοκινητοδρόμου Άκτιο- Αμβρακία, συνολικού ύψους 91 εκατ. ευρώ, με ορίζοντα υλοποίησης το 2023. Ταυτόχρονα, υπό κατασκευή βρίσκεται το νέο αεροδρόμιο στην περιοχή του Καστελίου Κρήτης, το οποίο θα αντικαταστήσει τον υφιστάμενο αερολιμένα “Νίκος Καζαντζάκης” και υλοποιείται από την κοινοπραξία ΤΕΡΝΑ – GMR Airports Ltd. Το κόστος κατασκευής του έργου διαμορφώνεται σε 480 εκατ. ευρώ, ενώ η συνολική επένδυση εκτιμάται ότι θα αγγίξει το 1 δισ. ευρώ.
Στο στάδιο των μελετών βρίσκεται η υποθαλάσσια ζεύξη Σαλαμίνας-Περάματος, έργο εκτιμώμενου προϋπολογισμού 450 εκατ. ευρώ. Αφορά την κατασκευή υποθαλάσσιας σήραγγας μήκους περίπου 1,1 χλµ. µε τις εκατέρωθεν προσβάσεις της (συνολικό μήκος έργου περί τα 3 χλµ.) από τον ανισόπεδο κόμβο Περάµατος μέχρι τoν ανισόπεδο κόμβο Παλουκίων. Περιλαμβάνει και τα οδικά τµήµατα παράκαµψης των πόλεων Περάµατος και Σαλαµίνας, μήκους περίπου 14,5 χλµ.
Στα προς υλοποίηση έργα ανήκει η Εγνατία Οδός και οι τρεις κάθετοι οδικοί άξονές της, με το σχήμα ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – Egis Projects να έχει υποβάλει δεσμευτική προσφορά για την παραχώρηση του αυτοκινητοδρόμου.
Το “πακέτο” των projects 13,5 δισ. ευρώ περιλαμβάνει σιδηροδρομικά έργα ύψους 3 δισ. ευρώ. Στα πιο μεγαλεπήβολα έργα του σχεδιασμού συγκαταλέγονται η σύνδεση Θεσσαλονίκης – Αλεξανδρούπολης, ύψους 1,4 δισ. ευρώ, που είναι γνωστή και ως “σιδηροδρομική Εγνατία”, της οποίας το τμήμα Θεσσαλονίκη – Τοξότες Ξάνθης είναι και το πιο ώριμο. Το πακέτο των 3 δισ. ευρώ περιλαμβάνει και την ολοκλήρωση της σιδηροδρομικής σύνδεσης Αθήνα-Πάτρα με την κατασκευή του τμήματος Ρίο-Πάτρα, που έχει προϋπολογισμό της τάξεως των 300 εκατ. ευρώ και αποτελεί τη φυσική συνέχεια της γραμμής Ροδοδάφνη-Ρίο.
Το προσεχές διάστημα δρομολογείται η υλοποίηση των επεκτάσεων της Αττικής Οδού, έργων αντιπλημμυρικής θωράκισης ύψους 1,2 δισ. ευρώ, αλλά και η υλοποίηση προγράμματος επεμβάσεων βελτίωσης οδικής ασφάλειας, που περιλαμβάνει σημειακές παρεμβάσεις σε 7.000 επικίνδυνα σημεία σε όλη τη χώρα.
