Του Λεωνίδα Στεργίου
Οι τιμές των ακινήτων στην Ευρωζώνη αυξήθηκαν το 2020 κατά 5,8%, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη άνοδο από τα μέσα του 2007. Σύμφωνα με ανάλυση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η άνοδος στην αγορά ακινήτων παρουσιάστηκε σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες κατά τη διάρκεια της πανδημικής κρίσης.
ΕΚΤ και ελληνικά τραπεζικά στελέχη, τα οποία ερωτήθηκαν από το Capital.gr για την εγχώρια αγορά, πιστεύουν ότι στη διαμόρφωση των τάσεων επέδρασαν οι εξής παράγοντες:
Πρώτον, η χρηματοοικονομική κρίση που προηγήθηκε και η κρίση της πανδημίας που ακολούθησαν έπληξαν σημαντικά τον κατασκευαστικό κλάδο. Έτσι, από την ύφεση στις κατασκευές προέκυψε μικρότερη προσφορά ακινήτων. Σύμφωνα με τραπεζικά στελέχη, αυτός είναι ο βασικότερος λόγος που οι τιμές των οικιστικών ακινήτων από το 2017 μέχρι σήμερα έχουν αυξηθεί κατά περίπου 17% και πρόκειται να συνεχίζουν να αυξάνονται με ετήσιους ρυθμούς της τάξης του 5% την επόμενη διετία. Κι αυτό διότι, ύστερα από δύο έτη αναμένεται να έχουν εισέλθει στην αγορά νέα ακίνητα, ενώ θα έχουν προστεθεί στην πλευρά της προσφορά τα ακίνητα από πλειστηριασμούς.
Δεύτερον, η ρευστότητα από την ΕΚΤ και τα κρατικά μέτρα στήριξης κατά την πανδημία έριξαν τα επιτόκια (κόστος δανεισμού), ενώ προστάτευσαν την ανεργία και τα εισοδήματα. Δύο από τους βασικότερους παράγοντες που επιδρούν άμεσα αρνητικά στην κτηματαγορά είναι η άνοδος των επιτοκίων και η ανεργία. Και οι δύο αυτοί παράγοντες λειτούργησαν θετικά για τα ακίνητα, λόγω των μέτρων στήριξης.
Τρίτον, κατά τη διάρκεια της πανδημίας, λόγω χαμηλών επιτοκίων, εκδηλώθηκε ζήτηση για αγορές ακινήτων από το τρίτο τρίμηνο του 2020. Όμως, το τρίτο lockdown ανέκοψε τη ζήτηση, η οποία εναλήθε με το άνοιγμα της αγοράς το 2021.
Τέταρτον, οι τράπεζες, μολονότι φειδωλές στα στεγαστικά δάνεια κατά το 2020 (σε Ελλάδα και υπόλοιπη Ευρώπη) δημιούργησαν λύσεις με χαμηλά σταθερά επιτόκια για πολλά χρόνια ή ακόμα και μέχρι τη λήξη του δανείου. Η κρίση και τα χαμηλά επιτόκια δημιούργησαν αυτά τα στεγαστικά δάνεια, τα οποία ήδη γνωρίζουν μεγάλη ζήτηση.
Πέμπτον, οι τιμές των οικιστικών ακινήτων αυξάνονται και από τις αλλαγές που επέφερε η κρίση στον τρόπο εργασίας. Η τηλεργασία περιόρισε τη ζήτηση για γραφειακούς χώρους προς όφελος των κατοικιών (για εργασία από το σπίτι).
Έκτον, ειδικά για την Ελλάδα, οι αυξήσεις στις αντικειμενικές αξίες δημιουργούν ένα υψηλότερο επίπεδο τιμών στην αγορά.
Έβδομον, επίσης, για την Ελλάδα, η άρση της προστασίας από πλειστηριασμούς και ειδικά για τις πρώτες κατοικίες μπορεί να έγινα, αλλά στοκ στην αγορά θα ακολουθήσει με καθυστέρηση πάνω από ένα με δύο έτη. Παράλληλα, ο Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων (του νέου πτωχευτικού) αλλά και η επέκταση των εταιρειών διαχείρισης στο real estate μετριάζουν τις πιέσεις στην αγορά.
