Η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων απέστειλε στον Υπουργό Δικαιοσύνης κ. Γεώργιο Φλωρίδη και στον Υφυπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης κ. Κωνσταντίνο Κυρανάκη την παρακάτω επιστολή που αφορά στη δυνατότητα πρόσβασης των κτηματολογικών δικαστών στα κτηματολογικά δεδομένα.
Με την υπ’ αριθμ. 11206 ΕΞ 2021/15-4-2021 (ΦΕΚ τ. Β 1539/2021) κοινή υπουργική απόφαση των Υπουργών Δικαιοσύνης, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Επικρατείας ορίστηκε ο τρόπος λειτουργίας της διαδικτυακής εφαρμογής του Φορέα “Ελληνικό Κτηματολόγιο” και οι όροι και τα δικαιούμενα πρόσωπα για την άσκηση του δικαιώματος πρόσβασης και έρευνας στα κτηματολογικά στοιχεία, κατ’ εξουσιοδότηση της διάταξης του άρθρου 21 παρ. 2 του ν. 2664/1998. Με τη διάταξη του άρθρου 2 της παραπάνω ΚΥΑ ορίστηκαν περιοριστικά τα δικαιούμενα σε πρόσβαση πρόσωπα, μεταξύ δε αυτών (πέραν των ιδιωτών μόνα για τα ακίνητα επί των οποίων διαθέτουν εμπράγματο δικαίωμα), περιλαμβάνονται οι εξής κατηγορίες επαγγελματιών και δημοσίων υπαλλήλων: Δικηγόροι, Συμβολαιογράφοι, Δικαστικοί Επιμελητές, Μηχανικοί και Δημόσιοι Υπάλληλοι των Δασικών Υπηρεσιών. Νομιμοποιητική βάση για την πρόσβαση αυτών στα κτηματολογικά δεδομένα αποτελεί η εξυπηρέτηση – διευκόλυνση στην άσκηση των προβλεπόμενων στο νόμο καθηκόντων τους (ενδεικτικά σύνταξη δικογράφων επί ακινήτων, κατάρτιση εμπράγματων δικαιοπραξιών, διενέργεια πράξεων αναγκαστικής εκτέλεσης, έκδοση οικοδομικών αδειών και σύνταξη και επεξεργασία διαγράμματος γεωμετρικών μεταβολών αντίστοιχα). Στη συγκεκριμένη λίστα επαγγελματιών και δημοσίων υπαλλήλων με δικαίωμα πρόσβασης δεν περιλαμβάνεται ο Κτηματολογικός Δικαστής, ειδικά θεσμοθετημένο δικαιοδοτικό όργανο στη διάταξη του άρθρου 17 παρ. 4 του ν. 2664/1998 (ήδη με το άρθρο 11 του ν. 4821/2021 έχει θεσμοθετηθεί και ο Κτηματολογικός Εφέτης), με λειτουργική αρμοδιότητα στην επίλυση των κτηματολογικών διαφορών, που επενεργεί καταλυτικά στη διαμόρφωση των κτηματολογικών εγγραφών του κτηματολογικού βιβλίου.
Η συγκεκριμένη παράλειψη του Κτηματολογικού Δικαστή και Εφέτη είναι αδικαιολόγητη, αφού στην περίπτωσή τους συντρέχει στο μέγιστο βαθμό (σε σχέση με τους ήδη δικαιούμενους παραπάνω επαγγελματίες και δημοσίους υπαλλήλους) η νομιμοποιητική βάση της αποτελεσματικής άσκησης των δικαστικών τους καθηκόντων (δημόσιας εξουσίας), κατά την επίλυση των κτηματολογικών διαφορών, για την πρόσβαση στα κτηματολογικά δεδομένα, ώστε υπάρχει άμεση ανάγκη τροποποίησης της παραπάνω ΚΥΑ με την συμπερίληψη και όλων των Κτηματολογικών Δικαστών–Εφετών στη λίστα των δικαιούμενων σε πρόσβαση προσώπων. Τούτο δεν παρουσιάζει ιδιαίτερες τεχνικές δυσκολίες, ούτε συνεπάγεται καμία δαπάνη για το Ελληνικό Δημόσιο, καθότι μπορεί να γίνει κεντρικά με τη συνεργασία Υπουργείων Δικαιοσύνης και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, με την πιστοποίηση των Δικαστών μέσω της πλατφόρμας Gov.gr. Η νομική βάση για την πρόσβαση στα κτηματολογικά στοιχεία εντοπίζεται στη διάταξη του άρθρου 21 του ν. 2664/1998 και στις επιμέρους διατάξεις του ν. 2664/1998, που προβλέπουν τα καθήκοντα του Κτηματολογικού Δικαστή και Εφέτη, σε συνδυασμό και με τη διάταξη του άρθρου 6 παρ. 1 περ. ε του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ηςΑπριλίου 2016για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών, αφού ο Κτηματολογικός Δικαστής και Εφέτης ως τα δικαιοδοτικά όργανα στα οποία η έννομη τάξη έχει αναθέσει την επίλυση των κτηματολογικών διαφορών, κατά την εκτέλεση των δικαιοδοτικών τους καθηκόντων, που αποτελεί περίπτωση άσκησης δημόσιας εξουσίας, λειτουργούν ως υπεύθυνοι επεξεργασίας των προσωπικών δεδομένων που συνάπτονται της εκάστοτε κτηματολογικής διαφοράς και περιλαμβάνονται στο αρχείο της κτηματολογικής βάσης, προβαίνοντας σε επεξεργασία αυτών με την ειδικότερη μορφή της μεταβολής – προσαρμογής.
Ενόψει των παραπάνω, η διάταξη του άρθρου 2 της υπ’ αριθμ. 11206 ΕΞ 2021/15-4-2021 (ΦΕΚ τ. Β 1539/2021) κοινής υπουργικής απόφασης των Υπουργών Δικαιοσύνης, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Επικρατείας χρήζει τροποποίησης, με την προσθήκη παραγράφου με αριθμό 5Β στην οποία θα ορίζεται:
«5Β Οι κτηματολογικοί Δικαστές και Εφέτες (τακτικοί και αναπληρωτές), για την άσκηση των δικαιοδοτικών τους καθηκόντων κατά την επίλυση των κτηματολογικών διαφορών, έχουν δικαίωμα πρόσβασης και έρευνας στις κτηματολογικές εγγραφές και τα κτηματολογικά στοιχεία που αφορούν σε όλα τα εγγραπτέα δικαιώματα και τους εγγραπτέους περιορισμούς της εξουσίας διάθεσης τέτοιων δικαιωμάτων που έχουν συσταθεί και καταχωριστεί στα κτηματολογικά βιβλία, στην απεικόνιση του ακινήτου στα κτηματολογικά διαγράμματα, καθώς και στα αντίστοιχα αρχεία του άρθρου 1».
