Με έργα αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες η ΑΗΚ επιχειρεί να περιοριστούν οι περικοπές ΑΠΕ προς όφελος των καταναλωτών. Στο πλαίσιο αυτό, η ΑΗΚ προωθεί έργα αποθήκευσης σε κρίσιμα σημεία του συστήματος, ενώ, παράλληλα, στηρίζονται πρακτικές λύσεις που επιτρέπουν καλύτερη αξιοποίηση της πράσινης παραγωγής, ιδίως σε συνδυασμό με φωτοβολταϊκά συστήματα και ιδιοκατανάλωση.
Στοχεύοντας στην ενδυνάμωση του Ηλεκτροπαραγωγού Σταθμού Δεκέλειας ως δεύτερο σημείο ηλεκτροπαραγωγής, η ΑΗΚ προχωρεί με την εγκατάσταση συστήματος αποθήκευσης δυναμικότητας 80MW/160MWh.
H σύμβαση κατακυρώθηκε στη CYTA για το ποσό των €33.733.640, και η ημερομηνία έναρξης της ήταν η 9η Φεβρουαρίου 2026. Η εμπορική λειτουργία του συστήματος αποθήκευσης αναμένεται περί τα μέσα Σεπτεμβρίου 2027.
Στον Ηλεκτροπαραγωγό Σταθμό Μονής βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία αδειοδότησης συστήματος αποθήκευσης συνολικής ισχύος 100MW και χωρητικότητας 200MWh. Έχει εκδοθεί η σχετική άδεια κατασκευής από τη ΡΑΕΚ και έχει υποβληθεί αίτηση προς τον Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς Κύπρου (ΔΣΜΚ) για την έκδοση των όρων σύνδεσης. Παράλληλα, αναμένεται η αξιολόγηση της Έκθεσης Πληροφοριών και η έκδοση της περιβαλλοντικής γνωμάτευσης από το Τμήμα Περιβάλλοντος, προκειμένου να ολοκληρωθεί η αξιολόγηση της αίτησής μας για πολεοδομική άδεια από τον ΕΟΑ Λεμεσού.
Το εκτιμώμενο κόστος του έργου στη Μονή εκτιμάται στα €50.000.000 και αναμένεται να περατωθεί 12 μήνες από την ημερομηνία έναρξης. Εκτιμάται ότι το έργο θα αρχίσει τον Ιανουάριο και θα ολοκληρωθεί τον Δεκέμβριο του ίδιου χρόνου.
Αντίστοιχα, έχει υποβληθεί αίτηση για την εγκατάσταση συστήματος αποθήκευσης στον Ηλεκτροπαραγωγό Σταθμό Βασιλικού, συνολικής ισχύος 250MW και χωρητικότητας 640MWh. Μέχρι σήμερα έχει εκδοθεί η σχετική άδεια κατασκευής από τη ΡΑΕΚ, ενώ αναμένεται η εξέταση της Έκθεσης Πληροφοριών από το Τμήμα Περιβάλλοντος, ώστε να ολοκληρωθεί η αξιολόγηση της αίτησής της για πολεοδομική άδεια.
Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη η προετοιμασία της αίτησης προς τον ΔΣΜΚ για την έκδοση των όρων σύνδεσης. Επιπλέον, εξετάζονται κατάλληλες τοποθεσίες για την εγκατάσταση μικρότερων υβριδικών συστημάτων αποθήκευσης.
Σύμφωνα με την Έκθεση Πληροφοριών που υποβλήθηκε προς την Περιβαλλοντική Αρχή, ο Ηλεκτροπαραγωγός Σταθμός Βασιλικού πρόκειται να φιλοξενήσει ένα από τα μεγαλύτερα ενεργειακά έργα υποδομής των τελευταίων ετών που αφορά την εγκατάσταση και λειτουργία κεντρικού συστήματος αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες (BESS), συνολικού προϋπολογισμού €118.500.000.
Το προτεινόμενο έργο αφορά την εγκατάσταση συστήματος συσσωρευτών μέγιστης ισχύος 250MW και συνολικής χωρητικότητας αποθήκευσης 640MWh, εντός των υφιστάμενων εγκαταστάσεων του Ηλεκτροπαραγωγού Σταθμού της ΑΗΚ στο Βασιλικό, αξιοποιώντας τις υποδομές σύνδεσης με το δίκτυο υψηλής τάσης.
Συγκεκριμένα, το σύστημα BESS θα εγκατασταθεί στη βορειοανατολική πλευρά του Σταθμού, σε χώρο που είχε χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν για την παραγωγή σκυροδέματος κατά τη διάρκεια των κατασκευαστικών εργασιών του σταθμού.
Μέχρι σήμερα, η αδυναμία αποθήκευσης της περίσσειας πράσινης ενέργειας τις ώρες αιχμής της ηλιοφάνειας οδηγεί σε αναγκαστικές αποσυνδέσεις φωτοβολταϊκών συστημάτων για να αποφευχθεί το μπλακ-άουτ στο απομονωμένο ηλεκτρικό δίκτυο της Κύπρου.
Πλέον, με την ολοκλήρωση του έργου η πράσινη ενέργεια που παράγεται τις μεσημεριανές ώρες θα αποθηκεύεται στις μπαταρίες και θα διοχετεύεται στο δίκτυο κατά τις απογευματινές και βραδινές ώρες αιχμής, όταν η ζήτηση κορυφώνεται.
Εφόσον εξασφαλιστούν όλες οι αδειοδοτήσεις, το έργο αναμένεται να αρχίσει τον Μάιο του 2027 και να ολοκληρωθεί 18 μήνες αργότερα, τον Οκτώβριο 2028.
Ο Ηλεκτροπαραγωγός Σταθμός Βασιλικού αποτελεί την κύρια μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην Κύπρο, καλύπτοντας το μεγαλύτερο μέρος των ενεργειακών αναγκών του νησιού, ενώ εμπίπτει στις διατάξεις των Κανονισμών SEVESO.
Σημειώνεται ότι η ΑΗΚ προωθεί έργα αποθήκευσης σε κρίσιμα σημεία του συστήματος, ενώ, παράλληλα, στηρίζονται πρακτικές λύσεις που επιτρέπουν καλύτερη αξιοποίηση της πράσινης παραγωγής, ιδίως σε συνδυασμό με φωτοβολταϊκά συστήματα και ιδιοκατανάλωση.
Η λειτουργία του συστήματος BESS βασίζεται στην ηλεκτροχημική αποθήκευση της περίσσειας ηλεκτρικής ενέργειας κατά περιόδους χαμηλής ζήτησης και στη διάθεσή της στο δίκτυο κατά περιόδους αυξημένης ζήτησης. Μέσω της σύνδεσής του με το εθνικό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας, αναμένεται να ενισχύσει την ενεργειακή αποδοτικότητα, να βελτιστοποιήσει τη διαχείριση των διαθέσιμων πόρων και να συμβάλει στην ομαλή λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος.
Ενίσχυση αξιοπιστίας του συστήματος
Στόχος του έργου είναι η εξομάλυνση των διακυμάνσεων μεταξύ παραγωγής και ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίες εντείνονται λόγω της αυξημένης διείσδυσης των ΑΠΕ. Με τον τρόπο αυτό, ενισχύεται η αξιοπιστία του ηλεκτρικού συστήματος και διευκολύνεται η μετάβαση σε ένα πιο βιώσιμο ενεργειακό μοντέλο.
Τα βασικά οφέλη της εγκατάστασης BESS συνοψίζονται στα ακόλουθα:
>> Μείωση των περικοπών παραγωγής από ΑΠΕ, μέσω αποθήκευσης της πλεονάζουσας ενέργειας σε περιόδους χαμηλής ζήτησης και αξιοποίησής της σε ώρες αιχμής.
>> Σταθεροποίηση του ηλεκτρικού δικτύου, χάρη στην ταχεία απόκριση του συστήματος σε μεταβολές συχνότητας και τάσης.
>> Υποστήριξη του ρυθμού μεταβολής της παραγωγής (ramp rate), διευκολύνοντας τη μετάβαση μεταξύ διαφορετικών επιπέδων παραγωγής, ιδιαίτερα σε περιόδους απότομων μεταβολών της παραγωγής από ΑΠΕ.
>> Παροχή επικουρικών υπηρεσιών, όπως εφεδρείες συχνότητας (FCR, FRR), ταχεία απόκριση συχνότητας (FFR) και συνεισφορά στην αδράνεια του συστήματος.
>> Ενίσχυση της αξιοπιστίας και της ανθεκτικότητας του ηλεκτρικού συστήματος σε διαταραχές.
>> Συμβολή στην πράσινη μετάβαση και στην επίτευξη των εθνικών ενεργειακών και περιβαλλοντικών στόχων, μειώνοντας την ανάγκη λειτουργίας συμβατικών μονάδων σε περιόδους αιχμής.
Μέτρα σε περίπτωση ατυχήματος
Επιπτώσεις δύνανται να προκληθούν σε περίπτωση αστοχίας και ατυχήματος, όπως καταγράφεται στην Έκθεση Πληροφοριών. Βάσει των αποτελεσμάτων της αναθεωρημένης Έκθεσης Ασφάλειας του Ηλεκτροπαραγωγού Σταθμού Δεκέλειας, σε περίπτωση θερμικής διαφυγής μπαταριών, μπορεί να προκληθεί φωτιά και έκλυση αερίων.
Στην περίπτωση πυρκαγιάς απελευθερώνονται μονοξείδιο του άνθρακα και εύφλεκτο νέφος. Ωστόσο, όπως επισημαίνεται, ο μηχανικός σχεδιασμός των οικίσκων, σε συνάρτηση με τα συστήματα έγκαιρης ανίχνευσης και απομόνωσης είναι σχεδιασμένα να μειώσουν τον κίνδυνο εξάπλωσης της πυρκαγιάς στο ελάχιστο. Επομένως, εκτιμάται ότι η πυρκαγιά θα περιοριστεί εντός του κάθε οικίσκου, καθώς και η επιφάνεια του εύφλεκτου νέφους και η απελευθέρωση τοξικών αερίων θα είναι μικρή.
Με βάση τον προκαταρκτικό σχεδιασμό του συστήματος BESS, ο τελικός σχεδιασμός του έργου θα υλοποιηθεί από τον ανάδοχο εργολάβο, το Σύστημα Αποθήκευσης θα αποτελείται από μπαταρίες λιθίου-φωσφορικού σιδήρου. Οι εν λόγω μπαταρίες προτείνονται να εγκατασταθούν, διότι χαρακτηρίζονται από μεγάλο κύκλο ζωής τους, ο οποίος κυμαίνεται από 7.500 έως 10.000 κύκλους φόρτισης-εκφόρτισης, την υψηλή θερμική σταθερότητα, την ασφάλεια, καθώς και την αξιοπιστία τους.
Οι μπαταρίες θα τοποθετηθούν μέσα σε προκατασκευασμένους οικίσκους με σφραγισμένες πόρτες, υπό συνθήκες κανονικής λειτουργίας. Η μονάδα θα περιλαμβάνει έως 140 οικίσκους μπαταριών. Με την πάροδο του χρόνου, οι μπαταρίες υποβαθμίζονται (μείωση της χωρητικότητάς τους και της λειτουργικότητα τους λόγω φόρτισης και εκφόρτισης, θερμοκρασίας κ.ά.). Με σκοπό τη διατήρηση της δυναμικότητας της μονάδας στα 640MWh, δύναται να προστεθούν επιπρόσθετοι οικίσκοι.
H λειτουργία της BESS θα παρακολουθείται και θα ελέγχεται από το σύστημα αυτοματισμού και τηλεμετρίας SCADA.
(του Άγγελου Νικολάου, Φιλελεύθερος)
