Του Χάρη Φλουδόπουλου
Συνολικές επενδύσεις ύψους 33 δισ. δολαρίων θα χρειαστούν στο ελληνικό ηλεκτρικό σύστημα από τώρα μέχρι το 2050 εκτιμά μελέτη του Bloomberg New Energy Finance, υπογραμμίζοντας ότι η απεξάρτηση του ηλεκτρικού συστήματος από τα ορυκτά καύσιμα μπορεί να μετατρέψει τη χώρα μας σε ηγέτιδα δύναμη της ενεργειακής μετάβασης της Ευρώπης ήδη από το 2030. Μακροπρόθεσμα μέχρι το 2050, το BNEF εκτιμά ότι ο ηλεκτρικός τομέας της χώρας μας μπορεί να οδηγηθεί σε ποσοστό 90% ΑΠΕ, όταν σήμερα περίπου το 70% των αναγκών καλύπτεται από λιγνίτη και φυσικό αέριο.
Σύμφωνα με την μελέτη η εγκατάλειψη των ορυκτών καυσίμων επιταχύνεται από την αυξανόμενη ανταγωνιστικότητα των τεχνολογιών ΑΠΕ: σήμερα αναφέρει το BNEF είναι πιο φθηνό να παράγεται ενέργεια από χερσαία αιολικά ή μεγάλα φωτοβολταϊκά συγκριτικά με το λιγνίτη ή το φυσικό αέριο. Και το κυριότερο, χάρη στα μειωμένα κόστη των ΑΠΕ είναι πιο φθηνό να κατασκευαστεί ένα νέο αιολικό ή φωτοβολταϊκό πάρκο σε σχέση με τη λειτουργία των υφιστάμενων λιγνιτικών παγίων.
Η έκθεση του BNEF κάνει αναφορά στο ελληνικό πρόγραμμα της απολιγνιτοποίησης και σημειώνει ότι οι ΑΠΕ μπορούν να υποκαταστήσουν τις αποσύρσεις λιγνιτικών μονάδων. Από σήμερα έως το 2030 η Ελλάδα θα χρειαστεί να κατασκευάσει περίπου 10GW νέων αιολικών και φωτοβολταϊκών τριπλασιάζοντας το μέγεθος του αιολικού και ηλιακού “στόλου”. Μέχρι το 2050 τα αιολικά και τα φωτοβολταϊκά αναμένεται να φτάσουν τα 24GW, ισχύς τετραπλάσια σε σχέση με σήμερα.
Το BNEF υπογραμμίζει ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να επωφεληθεί από τα ανταγωνιστικά οικονομικά μεγέθη των ΑΠΕ όχι μόνο μέσω των δημοπρασιών που βρίσκονται σε εξέλιξη αλλά και μέσα από τις συμφωνίες αγοραπωλησίας ενέργειας “power – purchase agreements”.
Επιπλέον εκτιμά ότι δεν χρειάζονται νέες προσθήκες μονάδων φυσικού αερίου πέραν της μονάδας των 800MW που βρίσκεται υπό κατασκευή. Αντίθετα η μελέτη αναφέρει ότι δικαιολογείται η δημιουργία πιο ευέλικτων μονάδων ισχύος που είναι πιο φθηνές στην κατασκευή και λειτουργούν πιο οικονομικά. Εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να κατασκευαστούν νέες μονάδες ευέλικτης ισχύος συνολικής επένδυσης 2 δισ. δολαρίων μέχρι το 2030, με τα τρία τέταρτα εξ αυτών να αφορά μονάδες αποθήκευσης με μπαταρία ισχύος 2 GW. Από το 2030 έως το 2050 εκτιμάται ότι θα προστεθούν πάνω από 6 GW μονάδων μεγάλης κλίμακας αποθήκευσης ενώ ακόμη 1,3GW θα αφορά σε υποστήριξη της απόκρισης της ζήτησης (demand response).
Το BNEF υπογραμμίζει ότι έως το 2050 θα χρειαστεί να επενδυθούν συνολικά 33 δισ. δολάρια σε νέα παραγωγική ισχύ στην Ελλάδα. Το 92% των επενδύσεων αυτών θα κατευθυνθεί σε τεχνολογίες μηδενικών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Περίπου 14 δισ. θα επενδυθούν σε νέες μονάδες παραγωγής ΑΠΕ την προσεχή 10ετία, ποσό υπερδιπλάσιο από τα 6,5 δισ. δολάρια που επενδύθηκαν στις ΑΠΕ την περίοδο 2009 – 2019.
Μετά το 2030 εκτιμάται ότι θα επενδυθούν περίπου 3 δισ. δολάρια σε μικρής και μεγάλης κλίμακας μπαταρίες, που είναι η πιο οικονομική επιλογή για την ευελιξία σε δίκτυα με αυξημένη διείσδυση ΑΠΕ.
Τέλος, αναμένεται από τα μέσα της τρέχουσας δεκαετίας να καταστούν ανταγωνιστική επιλογή τα υπεράκτια αιολικά, τα οποία θα αρχίσουν να προσελκύουν επενδύσεις την επόμενη πενταετία.
Οι επενδύσεις αυτές σε ετήσια βάση αναμένεται να κυμανθούν κατά μέσο όρο πάνω από το 1 δισ. δολάρια, ποσό εφικτό για την ελληνική αγορά. Εκείνο που απαιτείται, σύμφωνα με τη μελέτη, είναι ξεκάθαροι στόχοι πολιτικής αλλά και φιλικό θεσμικό πλαίσιο για τις επενδύσεις. Η Ελλάδα επίσης εκτιμάται ότι μπορεί να επωφεληθεί από το ταμείο ανάκαμψης της ΕΕ αλλά και από το ταμείο δίκαιης μετάβασης της ΕΕ.
Οι επενδύσεις των 33 δισ. δολαρίων θα επιτρέψουν το συνολικό μετασχηματισμό του ενεργειακού μείγματος της Ελλάδας και θα βοηθήσουν τη χώρα να ξεπεράσει τους στόχους για τις ΑΠΕ μέχρι το 2030, για 60% ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στη συνολική κατανάλωση. Μέχρι το 2050 οι ΑΠΕ, περιλαμβανομένων και των υδροηλεκτρικών αναμένεται ότι θα είναι η κυρίαρχη τεχνολογία παράγοντας το 96% του ηλεκτρισμού στο ελληνικό σύστημα.
