Του Νίκου Ρουσάνογλου
Επιδείνωση προβλέπεται να καταγράψει το πρόβλημα της κυκλοφοριακής συμφόρησης στην Αττική τα επόμενα χρόνια, καθώς τα έργα που απαιτούνται για να αντιμετωπιστεί η υφιστάμενη κατάσταση, δεν έχουν καν ξεκινήσει να δημοπρατούνται, πόσο μάλλον να κατασκευάζονται και να παραδίδονται προς χρήση. Οι παρεμβάσεις που χρήζουν άμεσης αντιμετώπισης εντοπίζονται ασφαλώς στον Κηφισό και τα νότια προάστια. Στην πρώτη περίπτωση, είναι δεδομένη η μεγάλη επιβάρυνση που όμως δεν έχει τρόπο αποσυμπίεσης χωρίς μεγάλες επενδύσεις, ενώ στην δεύτερη περίπτωση το πρόβλημα επίσης είναι ορατό σήμερα, αλλά θα καταγράψει σημαντική επιδείνωση τα επόμενα χρόνια, λόγω της σταδιακής λειτουργίας του Ελληνικού.
Η ανάγκη καθημερινής μετακίνησης δεκάδων χιλιάδων εργαζομένων από και προς τις εγκαταστάσεις εντός της έκτασης του πρώην αεροδρομίου, είναι μια πραγματικότητα, την οποία ελάχιστοι φαίνεται να έχουν αντιληφθεί. Ακόμα κι αν υποτεθεί ότι ένα μέρος αυτών των ανθρώπων θα προέρχεται από γειτονικές περιοχές, είναι δεδομένο ότι η πρόσβαση προς και από το Ελληνικό δεν μπορεί να στηριχθεί στις σημερινές υποδομές, ακόμα κι αν ληφθεί υπόψη η βελτίωση που θα προκύψει από την υπογειοποίηση της Λ. Ποσειδώνος. Σημειωτέον ότι στο Ελληνικό θα κατοικούν σε μερικά χρόνια και κάποιες χιλιάδες ανθρώπων, πολλοί εκ των οποίων θα πρέπει επίσης να αναχωρούν για την καθημερινή τους εργασία και να επιστρέφουν επίσης στο Ελληνικό.
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο έργα, όπως η επέκταση του ΜΕΤΡΟ προς τη Γλυφάδα, ενδεχομένως και με μια ακόμα ενδιάμεση στάση εντός του Ελληνικού, θα έπρεπε όχι απλώς να σχεδιάζονται αλλά και να οδεύουν ήδη προς υλοποίηση, ώστε να συμπέσουν με την ολοκλήρωση του μεγαλύτερου μέρους των υφιστάμενων έργων, που προγραμματίζεται για το τέλος της δεκαετίας.
Ωστόσο, αυτό δεν συμβαίνει και ο λόγος είναι ότι δεν υπάρχουν οι απαιτούμενοι πόροι, καθώς η Ε.Ε. δεν χρηματοδοτεί με κοινοτικά κονδύλια έργα υποδομής στις πλουσιότερες περιοχές της κάθε χώρας-μέλους. Με δεδομένο ότι η Αττική είναι μια τέτοια ζώνη, ακόμα και έργα, που δημοπρατήθηκαν και έχουν ανάδοχο επί σχεδόν δύο χρόνια, όπως η επέκταση της Λ. Κύμης, δεν έχουν κατορθώσει να βρουν τα κεφάλαια που χρειάζονται ώστε να εκκινήσουν.
Αυτός είναι και ο λόγος που οι κατασκευαστικοί όμιλοι έχουν καταθέσει εδώ και κάποια χρόνια τις δικές τους προτάσεις στο Υπ. Υποδομών, στο πλαίσιο του θεσπισμένου από την κυβέρνηση “εργαλείου” των Πρότυπων Προτάσεων. Οι πρότυπες προτάσεις αφορούν σε ένα μοντέλου, όπου ο ιδιώτης αναλαμβάνει το κόστος της ωρίμανσης ενός έργου και προτείνει την κατασκευή μέσω ενός συνδυασμού ιδιωτικής και δημόσιας χρηματοδότησης. Ελλείψει πόρων, στην αγορά αναφέρουν ότι έχουν προταθεί και λύσεις χωρίς την συμμετοχή του δημοσίου στην παρούσα φάση, μέσω της μετάθεσης της είσπραξης “σκιωδών” διοδίων μετά από 10-12 χρόνια από την έναρξη λειτουργίας του έργου.
Ωστόσο, παρά τις επανειλημμένες δηλώσεις του Υφυπουργού κ. Νίκου Ταχιάου ότι προωθούνται τροποποιητικές διατάξεις, ώστε να ενεργοποιηθεί τελικά ο θεσμός των Πρότυπων Προτάσεων, αυτό δεν έχει συμβεί μέχρι σήμερα. Πριν από ένα χρόνο, ο κ. Ταχιάος είχε επισημάνει σε συνέδριο για τις υποδομές αυτό ακριβώς. Μερικούς μήνες αργότερα, στις αρχές του 2025 παρουσιάστηκαν και οι σχετικές διατάξεις στο υπουργικό συμβούλιο, αλλά μέχρι σήμερα δεν έχουν προωθηθεί ακόμα προς ψήφιση.
Στα έργα που έχουν προτείνει μέσω των Πρότυπων Προτάσεων οι κατασκευαστικοί όμιλοι, ξεχωρίζουν καταρχάς η πρόταση της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ για την παράκαμψη του Κηφισού, μέσω της κατασκευής ενός νέου άξονα που θα ξεκινά από το Θριάσιο Πεδίο και θα καταλήγει στα Οινόφυτα, συνδέοντας δύο μεγάλες εμπορευματικές ζώνες και αποσυμφορώντας τον δρόμο από τα βαρέα φορτηγά. Πρόκειται για ένα έργο εκτιμώμενου προϋπολογισμού 500 εκατ. ευρώ. Λιγότερο πιθανή φαντάζει η έτερη πρόταση για την επέκταση της Περιφερειακής Οδού Υμηττού, μέσω της δημιουργίας της Σήραγγας Ηλιουπόλεως, ώστε να συνδεθούν ουσιαστικά τα βόρεια με τα νότια προάστια. Ο σχεδιασμός προβλέπει την επέκταση της Αττικής Οδού από το ύψος της Κατεχάκη μέχρι τη Λεωφόρο Βουλιαγμένης, μέσω μιας νέας “αστικής σήραγγας”, που θα ξεκινά από το ύψος της Καισαριανής και θα καταλήγει στα όρια μεταξύ Αγ. Δημητρίου και Ηλιουπόλεως, επί της Λ. Βουλιαγμένης.
Προς το παρόν, ένα από τα ελάχιστα έργα που φαίνεται να προχωρούν το προσεχές διάστημα είναι η διαπλάτυνση της Αττικής Οδού στην έξοδο της Μεταμόρφωσης, όπου η συγχώνευση με την Εθνική Οδό είναι προβληματική και προκαλεί καθημερινό μποτιλιάρισμα. Το συγκεκριμένο έργο, λόγω και του χαμηλού του εκτιμώμενου κόστους, φαίνεται πως θα προχωρήσει, πιθανώς ακόμα και εντός του 2025.
Άλλο ένα έργο που θα προχωρήσει, παρότι επίσης παρατηρείται σημαντική καθυστέρηση, είναι ο τριπλός κόμβος Σκαραμαγκά. Το επόμενο διάστημα αναμένεται η δημοπράτηση του έργου, ύψους 65 εκατ. ευρώ, που θα συνδέσει τη Δυτική Περιφερειακή του Αιγάλεω με την Εθνική Οδό, την Αττική Οδό και τη Λ. Σχιστού. Ο νέος άξονας, μήκους 7,4 χιλιομέτρων, θα περιλαμβάνει δύο νέους ανισόπεδους κόμβους (Σκαραμαγκά και Ναυπηγείων), καθώς και την αναβάθμιση του υφιστάμενου κόμβου στη Λεωφόρο Σχιστού.
