του Νίκου Αβουκάτου
Ποιος είναι ο ρόλος της Τεχνητής Νοημοσύνης και της Αρχιτεκτονικής στην προώθηση λύσεων βασισμένων στη Φύση (Nature-Based Solutions – NBS), εστιάζοντας στην ενίσχυση της βιοποικιλότητας και την ενδυνάμωση της αστικής ανθεκτικότητας; Στο ερώτημα αυτό απάντησαν οι ομιλητές της εκδήλωσης που έλαβε χώρα στο ΤΕΕ/ΤΚΜ με την υποστήριξη του ΕΚΕΤΑ, στο πλαίσιο υλοποίησης του έργου «eNaBlS» (www.enabls.eu).
Ο σχεδιασμός πράσινων υποδομών με τη χρήση αλγορίθμων τεχνητής νοημοσύνης χρειάζεται να λαμβάνει υπ’ όψιν μικροκλιματικά δεδομένα, χωρικές χρήσεις και ροές νερού.
Το παραλιακό μέτωπο της Θεσσαλονίκης αποτελεί το πεδίο μιας καινοτόμας προσέγγισης με τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης. Οι αλγόριθμοι τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να συμβάλλουν στην βελτιστοποίηση του σχεδιασμού σε αστικό περιβάλλον μέσω προσομοίωσης, αναπαράστασης και χρήσης βάσεων δεδομένων.
Σύμφωνα με τον επιστημονικό υπεύθυνο του έργου Δρ. Γιώργο Μπανιά το «eNaBlS» στοχεύει στη δημιουργία ζωντανών εργαστηρίων (Living Labs – LL) σε διάφορες περιοχές της Ευρώπης και τα οποία θα λειτουργούν ως εστίες καινοτομίας και συνεργασίας για την εφαρμογή των NBS.Το ελληνικό ζωντανό εργαστήριο «Living Lab» του έργου eNaBlS, υπό τον συντονισμό του Ινστιτούτου Βιο-οικονομίας και Αγρο-τεχνολογίας (iBO-CERTH), Εργαστήριο Περιβαλλοντικής Μηχανικής και Αειφορίας (EnvES) με την υποστήριξη της FOCUS STC και της IDEA Training, στοχεύει να λειτουργήσει ως κόμβος συνεργασίας και ανταλλαγής απόψεων για τη συν-δημιουργία βιώσιμων λύσεων που βασίζονται στη φύση (Nature-Based Solutions – NBS).
Από την πλευρά της, η αρχιτέκτων και υποψήφια διδάκτωρ F.A.U., Σμαρώ Κατσάγγελου εξερευνά λύσεις για τον αστικό σχεδιασμό της Θεσσαλονίκης βασισμένες στην αποκατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος και τον κύκλο του νερού ακολουθώντας το παράδειγμα ερευνών και πειραματικών σχεδίων που λαμβάνουν χώρα στην Φλόριντα των ΗΠΑ με την βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης.
«Η Θεσσαλονίκη είναι χτισμένη σε αρκετά σημεία της πάνω σε μπαζωμένα ρέματα. Αυτό σημαίνει ότι τα νερά λιμνάζουν και δεν γίνεται η παροχέτευση τους μετά από μια έντονη βροχόπτωση. Η ανάπλαση τους είναι απαραίτητη και με τη τεχνητή νοημοσύνη μπορούμε να εντοπίσουμε τις πιο ευάλωτες περιοχές στα πλημμυρικά φαινόμενα. Η δημιουργία πάρκων ή πράσινων χώρων θα συμβάλλει τα νερά της βροχής να καταλήγουν στα υπόγεια ύδατα και ανεμπόδιστα να συνεχίσουν τη διαδρομή τους προς τη θάλασσα».
Η κ. Κατσάγγελου παρουσίασε το project «designing for rainwater management using Deep Neural Networks». Αυτό στοχεύει στην ουσιαστική αναμόρφωση της περιοχής πλησίον του ξενοδοχείου «Μακεδονία Παλλάς» με την ενσωμάτωση της βιοποικιλότητας όπου οι λύσεις είναι εμπνευσμένες από τη φύση π.χ. φωλιές κ.α.
Από την πλευρά του ο κ. Μπανιάς τόνισε ότι «χρειάζεται να εμπνευστούμε από τη φύση για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματική αλλαγής. Για αυτό απαιτείται η ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της βιοποικιλότητας στο αστικό περιβάλλον της Θεσσαλονίκης . Ενδεικτικά, προτείνεται η ορθή διαχείριση του βρόχινου νερού για το πότισμα των αστικών κήπων καθώς και η αύξηση του αστικού πρασίνου με κατάλληλη δενδροφύτευση για την ενίσχυση της ποικιλίας των οικοσυστημάτων, των ειδών και των γονιδίων (επικονιαστές κ.α.) που υπάρχουν στον κόσμο και σε συγκεκριμένους οικοτόπους.
Κεντρικός ομιλητής της εκδήλωσης ήταν ο αρχιτέκτων Νιλ Λιτς ο οποίος αναφέρθηκε στην ριζοσπαστική επίδραση της Τεχνητής Νοημοσύνης στον Αρχιτεκτονικό Σχεδιασμό και τον μέλλον του επαγγέλματος ενώ παρουσίασε τα εργαλεία της Τεχνητής Νοημοσύνης τα οποία μπορούν να επηρεάσουν τη σύγχρονη αρχιτεκτονική.
Ο πρόεδρος του ΤΕΕ/ΤΚΜ Ηλίας Περτζινίδης σημείωσε ότι «πρέπει επιτέλους να χρησιμοποιήσουμε την τεχνολογία και τα σύγχρονα μέσα που μας προσφέρει πάντα βέβαια σε συνδυασμό με τον άνθρωπο, έτσι ώστε να σχεδιάσουμε βιώσιμες και φιλικές πόλεις προς το περιβάλλον. Να βελτιώσουμε τον αστικό ιστό όλων των μεγαλουπόλεων της χωράς μας και να βελτιώσουμε την ποιότητα ζωής μας».
Ο Δημήτρης Ξυνομηλάκης, πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Αρχιτεκτόνων υπογράμμισε ότι «η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να αποτελέσει ένα ισχυρό εργαλείο των αρχιτεκτόνων, εφόσον καθοδηγείται από ένα σαφές πλαίσιο αρχών κοινωνικής ευθύνης και κοινωνικού σκοπού. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο οι λύσεις με επίκεντρο τη φύση και τον άνθρωπο μπορούν να λειτουργήσουν ως γέφυρα μεταξύ της τεχνολογίας, της προστασίας της ζωής και του πλανήτη μας, επαναπροσδιορίζοντας τις αξίες του σύγχρονου σχεδιασμού».
Την εκδήλωση τίμησε με την παρουσία του ο Βουλευτής Α’ Θεσσαλονίκης, ΝΔ και Πρόεδρος Επιτροπής Έρευνας & Τεχνολογία Στράτος Σιμόπουλος ο οποίος στον χαιρετισμό του τόνισε ότι «σε μια εποχή κλιματικής κρίσης και της αστικοποίησης οι λύσεις όπως λέτε που βασίζονται στη φύση αποτελούν μια βιώσιμη απάντηση στις περιβαλλοντικές και κοινωνικές λύσεις.Η αρχιτεκτονική συναντά τη δύναμη της τεχνητής νοημοσύνης ως εργαλείο ανάλυσης, προσομοίωσης και βελτιστοποίησης ώστε να προτείνει νέες λύσεις που ανοίγουν νέους δρόμους για την εξέλιξη ενός δομημένου περιβάλλοντος».
Στην εκδήλωση παραβρέθηκε η Δήμητρα Αγκαθίδου Αντιδήμαρχος Αστικής Ανάπτυξης και Πολεοδομίας η οποία είπε ότι «ο δήμος Θεσσαλονίκης υιοθετεί κάθε καλή πρακτική και την προσαρμόζει στην υλοποίηση των έργων του».
Η εκδήλωση με θέμα «Integrating AI and Architecture in Nature Based Solutions», διοργανώθηκε από το Ινστιτούτο Βιο-Οικονομίας και Αγρο-Τεχνολογίας του Εθνικού Κέντρου Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ), στο πλαίσιο του έργου eNaBLS.
Πιο συγκεκριμένα η εκδήλωση ανέδειξε:
Το διαθεματικό ρόλο της Τεχνητής Νοημοσύνης και της Αρχιτεκτονικής
Τις συνέργειες μεταξύ της τεχνολογίας, της αρχιτεκτονικής και του αστικού περιβαλλοντικού σχεδιασμού
Την προώθηση των λύσεων βασισμένων στην φύση (NBS) ως απάντηση στην απομείωση της αστικής βιοποικιλότητας και τις ανάγκες των πόλεων απέναντι στην κλιματική κρίση.
Την ενίσχυση του διαλόγου μεταξύ επιστημονικής κοινότητας, επαγγελματιών και φορέων εκπαίδευσης.
Την ευαισθητοποίηση και εκπαίδευση επαγγελματιών και φορέων για τις δυνατότητες ενσωμάτωσης της Τεχνητής Νοημοσύνης σε έργα αστικής διαμόρφωσης και λύσεων βασισμένων στη φύση.
Το έργο eNaBLS: Education and Nature-Based Solutions: enable society to bend the curve for biodiversity χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο του εργαλείου Horizon Europe.
Ενόψει του εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Περιβάλλοντος, την Πέμπτη 5 Ιουνίου στις 18.00 μμ στο κτήριο του ΤΕΕ/ΤΚΜ διοργανώνεται ζωντανό συμμετοχικό εργαστήριο για την ενσωμάτωση λύσεων βασισμένων στη φύση στον αστικό σχεδιασμό στο πλαίσιο του έργου.
