Από ένα σύνολο παραγόντων θα εξαρτηθεί η πορεία της ελληνικής αγοράς ακινήτων το 2023, έτος κατά το οποίο το γεωπολιτικό ρίσκο παραμένει έντονο. Όπως αναφέρει ο Μπάμπης Χαραλαμπόπουλος, τ. Πρόεδρος Ελληνικού Ινστιτούτου Εκτιμητικής και τ. Ορκωτός Εκτιμητής και Επιστημονικός Σύμβουλος της SOLUM Property Solutions, κοινό τόπο αποτελεί το γεγονός ότι το καλό ακίνητο αποτελεί προστασία από τον πληθωρισμό, έχει καλύτερη απόδοση από τα επιτόκια τραπεζών, ενώ μπορεί να έχει και υπεραξίες.
Φέτος, όπως εκτιμά ο κ. Χαραλαμπόπουλος, η τοποθέτηση σε επιλεγμένα ακίνητα μπορεί να είναι μια έξυπνη κίνηση προφύλαξης από τον πληθωρισμό. Ο τουρισμός είναι μια ελληνική σταθερά που ισχυροποιεί τις προοπτικές της ελληνικής αγοράς ακινήτων και γι’ αυτό θα πρέπει να πραγματοποιούνται επενδύσεις στη βελτίωση των υποδομών.
Ο κ. Χαραλαμπόπουλος, σκιαγραφώντας το περιβάλλον εντός του οποίου βρίσκεται η αγορά ακινήτων, αναφέρει ότι:
Ο πόλεμος στην Ουκρανία που συνεχίζεται για 11 μήνες, από τις 24 Φεβρουαρίου, έχει σοβαρές επιπτώσεις σε όλη την Ευρώπη (και όχι μόνον). Ειδικά δε στην Ελλάδα, που προέρχεται από τη δεκαετή οικονομική κρίση και τα δυο και πλέον έτη της πανδημίας οι επιπτώσεις αυτές είναι πολλές, περιλαμβάνοντας:
· Την κατακόρυφη αύξηση του κόστους ενέργειας (φυσικό αέριο, πετρέλαιο και ηλεκτρισμός)
· Την αύξηση του πληθωρισμού στα επίπεδα το 7-11%
· Την αύξηση του κόστους κατασκευής των οικοδομικών και άλλων έργων
· Την αύξηση των μεταφορικών
· Τη σύσταση για τη λήψη περιοριστικών μέτρων στην κατανάλωση ενέργειας
· Την αβεβαιότητα για τη διάρκεια και το μέγεθος της κρίσης
Επίσης, το ζήτημα της επιθετικότητας της Τουρκίας και το δημογραφικό της χώρας επηρεάζουν το ελληνικό real estate. Ιδίως η υπογεννητικότητα επηρεάζει το πλήθος των απαιτούμενων κατοικιών, αλλά και το μέγεθος και την κατανομή τους στη χώρα. Αυτά σε συνδυασμό με τις βραχυχρόνιες μισθώσεις που έχουν αφαιρέσει από την αγορά πολλά διαμερίσματα και κατοικίες. Το απόθεμα περιορίζεται ακόμη περισσότερο, επειδή χιλιάδες ακίνητα μεταξύ των οποίων διαμερίσματα και μονοκατοικίες είναι εκτός αγοράς (κλειστά). Είτε διότι ανήκουν σε τράπεζες ή σε funds, είτε επειδή οι ιδιοκτήτες τους δεν θέλουν να τα ενοικιάσουν διότι ενδεχομένως απαιτούν σημαντικά ποσά για να ανακαινιστούν. Σημαντικός είναι και ο αριθμός διαμερισμάτων που έχουν περιέλθει στο δημόσιο λόγω αποποιήσεων κληρονομιάς και είναι κλειστά.
Κατά τον κ. Χαραλαμπόπουλο, τα διαθέσιμα των νοικοκυριών συρρικνώνονται σοβαρά από την αύξηση του κόστους ζωής, ενώ τα ενοίκια κατοικιών στην πρωτεύουσα, στη Θεσσαλονίκη και σε νησιωτικές περιοχές υψηλής ζήτησης, έχουν αυξηθεί σημαντικά. Ως αποτέλεσμα το κόστος στέγασης ξεπερνά κατά πολύ το 30% των εσόδων ενός νοικοκυριού.
Στους υπόλοιπους παράγοντες που σταχυολογεί ο κ. Χαραλαμπόπουλος ανήκουν:
-Τα κόκκινα δάνεια που έχουν περιοριστεί σημαντικά αλλά ήδη υπάρχει ο φόβος δημιουργίας μιας νέας και μικρότερης γενιάς τέτοιων δανείων.
-Η αύξηση των επιτοκίων από την ΕΚΤ, οδηγεί σε αύξηση του κόστους των στεγαστικών δανείων και αυτό μειώνει τις δυνατότητες των ενδιαφερομένων να δανειστούν.
-Οι καλοί ρυθμοί ανάπτυξης
-Ο τουρισμός που το 2022 ήταν το δυνατό χαρτί της οικονομίας, έχοντας οδηγήσει και σε αύξηση της ζήτησης ακινήτων, όπως και στην ανάπτυξη ή εκσυγχρονισμό ξενοδοχειακών μονάδων.
-O COVID19 και οι παραλλαγές του
«Σε αυτό το πολύ ρευστό περιβάλλον, πρέπει εύλογα να αναμένουμε λογική συγκράτηση τιμών στο χώρο της κατοικίας, αν και νεόδμητα ακίνητα, έστω σε περιορισμένο αριθμό, όταν βρίσκονται σε καλή τοποθεσία θα συνεχίσουν να προσελκύουν ζήτηση. Στο πλαίσιο αυτό, ζήτηση προσελκύουν τα serviced apartments, όπως και οι εξοχικές κατοικίες».
Αντίθετα, ο κ. Χαραλαμπόπουλος εκτιμά ότι στασιμότητα θα πρέπει να αναμένεται στο χώρο των γραφείων υψηλών προδιαγραφών (διότι είναι σε αδειοδοτημένη κατάσταση ή βρίσκονται ήδη υπό κατασκευή πολλές χιλιάδες τ.μ. τέτοιων χώρων τα οποία εκτιμάται ότι επαρκούν για την κάλυψη της ζήτησης).
Σοβαρή κινητικότητα εξακολουθεί να αναμένεται στο χώρο των logistics και των ξενοδοχείων, όπου πραγματοποιούνται πολλές συναλλαγές και αναπτύξεις και βρίσκονται σε εξέλιξη πολλές άλλες. Αυτοί οι δύο τομείς ακινήτων βρίσκονται συνεχώς στα radar των ΑΕΕΑΠ και άλλων επενδυτών. Ειδικά τα logistics με μεγάλα ύψη και βιοκλιματικές προδιαγραφές προσελκύουν ισχυρή ζήτηση.
Η εξοχική κατοικία αποτελεί αντικείμενο ζήτησης από το εξωτερικό και σε πολύ μικρότερο βαθμό από το ελληνικό κοινό.
Διαβάστε επίσης:
Τιμές κατοικιών: Αυξήσεις έως και 52% μέσα σε τέσσερα χρόνια
Πώς θα κινηθούν τα ακίνητα το 2023: Στη μέγγενη επιτοκίων και ακρίβειας
Ακίνητα: Θα πέσουν τα ενοίκια το 2023;
