«Εγκλωβισμένες» σε ζημιογόνα έργα, λόγω της μεγάλης αύξησης του κατασκευαστικού κόστους, παραμένουν οι περισσότερες κατασκευαστικές εταιρείες, ανεξαρτήτως μεγέθους, καθώς μέχρι σήμερα, και ενώ έχουν παρέλθει σχεδόν έξι μήνες από τις ανακοινώσεις του υπ. Υποδομών, δεν έχει ουσιαστικά ενεργοποιηθεί ο μηχανισμός για την έκδοση των συντελεστών αναθεώρησης των τιμών των υλικών.
Οπως αναφέρει σε ρεπορτάζ της Καθημερινής ο πρόεδρος του ΣΑΤΕ (Πανελλήνιος Σύνδεσμος Τεχνικών Εταιρειών), «η σύγκληση της Επιτροπής Διαπιστώσεων Τιμών Δημοσίων Εργων (ΕΔΤΔΕ) έγινε μόλις πριν από μερικές ημέρες για πρώτη φορά κι ενώ η νομοθετική παρέμβαση (που αφορά μόνο το πρώτο τρίμηνο του 2022) έγινε τον Ιούνιο. Αντίστοιχα, το Ενιαίο Σύστημα Τιμολόγησης και Τεχνικών Προδιαγραφών Εργων και Μελετών, το οποίο θα δώσει οριστική λύση στο πρόβλημα του κόστους κατασκευής και θα εξορθολογίσει τους προϋπολογισμούς των έργων που προκηρύσσονται, εξακολουθεί να μην υφίσταται, παρότι νομοθετήθηκε ήδη από τον Μάρτιο του 2021».
Σύμφωνα με τον κ. Γ. Βλάχο απαιτήθηκε διάστημα 13 μηνών για να εκδοθεί η προβλεπόμενη Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) τον Απρίλιο του τρέχοντος έτους και μέχρι σήμερα, δηλαδή έξι και πλέον μήνες μετά, δεν έχει ακόμα συγκροτηθεί το διοικητικό συμβούλιο της Εταιρείας Προδιαγραφών και Τιμολόγησης Τεχνικών Εργων και Μελετών. Οπως αναφέρει ο ΣΑΤΕ, αν δεν είχε υπάρξει αυτή η καθυστέρηση θα ήταν εφικτή η εγκαιρότερη και ορθότερη αντιμετώπιση της απότομης αύξησης του κατασκευαστικού κόστους. Παράλληλα, σύμφωνα με τον ΣΑΤΕ, παρατηρείται αύξηση των απλήρωτων εργασιών σε έργα του ΕΣΠΑ αλλά και του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων.
Ειδικά για το τελευταίο, κύκλοι του υπ. Υποδομών αναφέρουν ότι «είναι δεδομένη η πρόθεσή μας για τη μεγαλύτερη δυνατή απορρόφηση όλων των διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων και θα πρέπει και οι αναθέτουσες αρχές να προβαίνουν σε έγκαιρες υποβολές αιτημάτων χρηματοδοτήσεων προς το αρμόδιο υπουργείο, ώστε να αποφεύγονται καθυστερήσεις στις πληρωμές λογαριασμών έργων».
Παράλληλα, παράγοντες του υπουργείου αναφέρουν στην «Κ» ότι «ικανοποιήθηκε και το αίτημα της ενεργοποίησης της Επιτροπής Διαπίστωσης Τιμών Δημοσίων Εργων, με τη συγκρότηση της νέας επιτροπής που δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ τη 14η Οκτωβρίου και θα αναλάβει τη διαπίστωση των τιμών για τα επόμενα αναθεωρητικά τρίμηνα. Αντίστοιχα ικανοποιήθηκε και το πάγιο αίτημα του εργοληπτικού κόσμου για τη συγκρότηση του Παρατηρητηρίου Τιμών, αφού το υπουργείο το θεσμοθέτησε και προχωρεί στη συγκρότησή του». Υπενθυμίζεται ότι ο μηχανισμός της αναθεώρησης τιμών, που προβλέπεται για τα δημόσια έργα, ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά μετά το 2012 μέσω δύο υπουργικών αποφάσεων και για τα τέσσερα τρίμηνα του 2021, και πλέον και για το πρώτο τρίμηνο του 2022.
Σύμφωνα με τον ΣΑΤΕ, πέραν των ζητημάτων που άπτονται της τρέχουσας συγκυρίας, «για τα δημόσια έργα δεν έχει γίνει καμία προετοιμασία στον τομέα απλοποίησης και εκσυγχρονισμού της νομοθεσίας, η οποία εξακολουθεί να βασίζεται σε αντιλήψεις του περασμένου αιώνα, ειδικά όσον αφορά τη διαδικασία εκτέλεσης των δημοσίων έργων». Για παράδειγμα, ο ΣΑΤΕ επισημαίνει ότι θα μπορούσαν να καθιερωθούν πρότυπες συμβάσεις εκτέλεσης έργων, βασισμένες σε διεθνή εμπειρία, προκειμένου να επιταχύνονται οι διαδικασίες, οι οποίες σήμερα απαιτούν κατά κανόνα από 12 έως και 18 μήνες από την ημερομηνία της προκήρυξης και μέχρι την υπογραφή της σύμβασης ενός έργου.
