Ο σχεδιασμός για τα προγράμματα “Εξοικονομώ” από το 2026 και έπειτα, που προωθείται από την κυβέρνηση και το Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας έρχεται ως μία ακόμη επιθετική παρέμβαση στον επαγγελματικό και κοινωνικό μας χώρο. Ο σχεδιασμός αυτός, υλοποιήθηκε εν κρυπτώ, χωρίς διαβούλευση, χωρίς τον αναγκαίο διάλογο, χωρίς την συμμετοχή του Τ.Ε.Ε. και των επαγγελματικών φορέων, χωρίς συναίνεση, παρά μόνο με αποφάσεις που σχεδιάστηκαν πίσω από κλειστές πόρτες.
Σύμφωνα, με τις πρώτες ανακοινώσεις της κυβέρνησης και του Υ.Π.ΕΝ., από το 2026 και μετά, ο σχεδιασμός προβλέπει την ενεργό συμμετοχή των παρόχων ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίοι θα λειτουργούν ως ενδιάμεσοι φορείς, αναλαμβάνοντας για λογαριασμό των πελατών τους, τις διαδικασίες που απαιτούνται για την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών, επιχειρήσεων και εγκαταστάσεων. Οι προμηθευτές ενέργειας, θα προσφέρουν υπηρεσίες τύπου ESCO, αναλαμβάνοντας πλήρως το σχεδιασμό, τη διαχείριση, τη χρηματοδότηση και την υλοποίηση έργων εξοικονόμησης ενέργειας.
Ως πρόφαση, χρησιμοποιούνται επιχειρήματα όπως οι περίπλοκες και χρονοβόρες διαδικασίες, η επέκταση των ωφελούμενων και η ένταξη πολύ μικρών επιχειρήσεων. Στην ουσία, οι δυσλειτουργίες και οι αστοχίες στον σχεδιασμό των προηγούμενων προγραμμάτων «Εξοικονομώ» που χρησιμοποιούνται ως άλλοθι, είναι αυτές που έχουν δημιουργηθεί από το υπουργείο και θα μπορούσαν κάλλιστα να επιλυθούν άμεσα.
Η ανάθεση των προγραμμάτων «Εξοικονομώ» σε ολιγοπώλια, θα οδηγήσει σε στρέβλωση του σκοπού του προγράμματος, καθώς η είσοδος των παρόχων μπορεί να τα μετατρέψει σε εμπορικά εργαλεία μάρκετινγκ, με έμφαση στην πώληση υπηρεσιών και προϊόντων αντί στην πραγματική εξοικονόμηση ενέργειας. Οι πολίτες δεν θα μπορούν να έχουν την ευελιξία ελεύθερης επιλογής παρόχου ή θα είναι δεσμευμένοι στα ψιλά γράμματα των συμβολαίων καθώς θα είναι εξαρτημένοι από τις μεγάλες εταιρείες παροχής ενέργειας.
Η συγκεντρωτική κατεύθυνση των προγραμμάτων «Εξοικονομώ» σε μεγάλες εταιρείες και δη παρόχων ηλεκτρικής ενέργειας, θα δημιουργήσει ένα προφανές και επικίνδυνο αντικρουόμενο συμφέρον καθώς ο ίδιος ο προμηθευτής ενέργειας θα εμπλέκεται και στην «ενεργειακή αναβάθμιση». Δεν θα υπάρχει εγγύηση ότι θα προτείνονται λύσεις που μειώνουν πραγματικά την κατανάλωση και όχι αυτές που εξυπηρετούν τα εμπορικά τους συμφέροντα, αφού ο ρόλος τους είναι η πώληση ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου κι όχι η μείωση της κατανάλωσης.
Αναλαμβάνοντας οι μεγάλες εταιρείες, ταυτόχρονα, τη χρηματοδότηση, τον τεχνικό σχεδιασμό, την προμήθεια υλικών και την υλοποίηση των εργασιών, χάνεται κάθε έννοια ανεξαρτησίας και αντικειμενικότητας. Ποιος θα ελέγξει την ποιότητα των παρεμβάσεων; Ποιος θα διασφαλίσει ότι ο πολίτης δεν παραπλανάται με υποσχέσεις αμφίβολης ενεργειακής απόδοσης;
Η ανάθεση των επόμενων προγραμμάτων «Εξοικονομώ» σε ολιγοπώλια θέτει σε κίνδυνο τη διαφάνεια και την αξιοπιστία των προγραμμάτων, απειλεί την τοπική μικρομεσαία επιχειρηματικότητα και μπορεί να υπονομεύσει τον βασικό στόχο που είναι η πραγματική μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και την ενίσχυση των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων.
Η προώθηση, από την κυβέρνηση, μεγάλων εταιρειών ως «λύση», για τα επόμενα προγράμματα «Εξοικονομώ» λειτουργεί εις βάρος του υγιούς ανταγωνισμού, εις βάρος των πολυάριθμών ελεύθερων επαγγελματιών συναδέλφων μηχανικών που υποστήριξαν τα διάφορα προγράμματα «Εξοικονομώ» από την έναρξή τους. Ο σχεδιασμός του Υ.Π.ΕΝ. με την ανάθεση των επόμενων προγραμμάτων «Εξοικονομώ» σε ολιγοπώλια, θα οδηγήσει με μαθηματική ακρίβεια σε συρρίκνωση του κύκλου εργασιών των συναδέλφων μηχανικών, θα επιφέρει έντονη συμπίεση στην εργασιακή τους καθημερινότητα και θα δημιουργήσει επισφάλεια για το μέλλον τους.
Ο σχεδιασμός της κυβέρνησης και του Υπουργείου για τα επόμενα «Εξοικονομώ» δεν είναι μεταρρύθμιση, αλλά πισωγύρισμα και αποτυπώνει τη νέα μορφή διαπλοκής. Παρουσιάζεται ως “πράσινη πρόοδος”, όμως στην πραγματικότητα αποτελεί ένα καλοστημένο επικοινωνιακό τέχνασμα που εξυπηρετεί συγκεκριμένα οικονομικά συμφέροντα, καθώς θα λειτουργήσει ως εργαλείο αναδιανομής δημόσιων πόρων προς τους λίγους. Πρόκειται για ένα σχέδιο χρηματοδότησης των μεγάλων εταιρειών, πίσω από το οποίο κρύβεται ένας μηχανισμός αποκλεισμού και ενεργειακής ομηρίας. Το κράτος, αντί να προστατεύει τον πολίτη, θα λειτουργεί ως μεσάζοντας υπέρ συγκεκριμένων συμφερόντων συγγράφοντας οδηγούς προγραμμάτων «Εξοικονομώ» κατά παραγγελία, διαθέτοντας δημόσιο χρήμα το οποίο θα ανακυκλώνεται εντός κλειστού κύκλου λίγων εταιρειών.
Το Τ.Ε.Ε. οφείλει να σταθεί απέναντι στις προθέσεις της κυβέρνησης και του Υ.Π.ΕΝ., για συγκεντρωτική κατεύθυνση των προγραμμάτων «Εξοικονομώ» σε μεγάλες εταιρείες και την δημιουργία ολιγοπωλίων. Οφείλει να προστατεύσει τους συναδέλφους μηχανικούς, από τους πάσης φύσεως αποκλεισμούς που θα έχουν ως αποτέλεσμα της επαγγελματική τους συρρίκνωση. Να εναντιωθεί στην αντιδημοκρατική νοοτροπία με την οποία προωθούνται οι αλλαγές που επηρεάζουν χιλιάδες συναδέλφους.
Ως ΔΗ.ΣΥ.Μ. δηλώνουμε ότι δεν θα δεχτούμε τη μετατροπή του επιστήμονα μηχανικού σε βοηθητικό παρακολούθημα των μεγάλων εταιρειών, ακυρώνοντας τον ρόλο μας ως ανεξάρτητου επαγγελματία και τεχνικού υπεύθυνου. Ο ρόλος μας ήταν, είναι και θα είναι στην πρώτη γραμμή της ενεργειακής μετάβασης, όχι στο περιθώριο των συμφερόντων. Δεν μπορούμε να αποδεχτούμε τον μηχανικό ως εκτελεστή εντολών εταιρειών, χωρίς λόγο και χωρίς επιστημονική αυτονομία. Είμαστε ενάντια στην μετατροπή των προγραμμάτων “Εξοικονομώ”, που αποτελούν πρωτίστως κοινωνικά προσανατολισμένα προγράμματα, που στοχεύουν στην ενίσχυση των νοικοκυριών, μέσω της ενεργειακής αναβάθμισης των κατοικιών και των επιχειρήσεων, σε ένα μοντέλο προγραμμάτων συγκεντρωτικής διαχείρισης από μεγάλες εταιρείες, με τον πολίτη και τον μηχανικό σε ρόλο θεατή.
Για τους παραπάνω λόγους, ζητούμε την άμεση απόσυρση του σχεδιαζόμενου μοντέλου υλοποίησης των επόμενων προγραμμάτων «Εξοικονομώ», από την κυβέρνηση και το Υ.Π.ΕΝ.
Η σιωπή του Τ.Ε.Ε. θα εκλάβουμε ότι ισοδυναμεί με συνενοχή.
