Το τελικό σχέδιο Οδηγίας για την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων της Ευρώπης δόθηκε προ ολίγου σήμερα στη δημοσιότητα στις Βρυξέλλες από τους αρμόδιους αξιωματούχους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Ο Πρόεδρος της Διεθνούς Ενώσεως Ιδιοκτητών Ακινήτων (UIPI) και επικεφαλής της ΠΟΜΙΔΑ κ. Στράτος Παραδιάς επισήμανε ότι η σημαντικότερη ρύθμιση του τελικού σχεδίου της Οδηγίας είναι ότι η απαγόρευση δικαιοπραξιών όπως η μίσθωση ή πώληση κτιρίων και διαμερισμάτων που δεν θα έχουν αναβαθμιστεί ενεργειακά, που προβλεπόταν στο προσχέδιο μέχρι και χθες, τελικά αποσύρθηκε χάρη στις εντονότατες αντιδράσεις της Διεθνούς Ενώσεως Ιδιοκτητών Ακινήτων (UIPI) στις Βρυξέλλες και των οργανώσεων-μελών της σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες και ιδιαίτερα στις χώρες του Νότου. Πρόκειται για μια άνευ προηγουμένου νίκη και επιτυχία των ιδιοκτητικών οργανώσεων, το ότι το τελικό σχέδιο Οδηγίας δεν περιέχει πλέον τις ρυθμίσεις αυτές, που θα οδηγούσαν όχι στην «απανθρακοποίηση» των κτιρίων, αλλά κυριολεκτικά στην «απανθράκωση» της αξίας τους…
Σύμφωνα με το σχέδιο που δόθηκε στη δημοσιότητα, οι κυριότερες διατάξεις του είναι οι εξής:
- Έως το 2030 όλα τα νέα κτίρια (έως το 2027 αν η χρήσιμη επιφάνειά τους υπερβαίνει τα 2.000 τ.μ.) και τα δημόσια κτίρια έως το 2027, θα πρέπει να είναι μηδενικής εκπομπής ρύπων.
- Υποχρέωση για ενεργειακή αναβάθμιση έχουν πλέον όλα τα κτίρια που κατατάσσονται στις δύο χαμηλότερες ενεργειακές βαθμίδες, ιδιοχρησιμοποιούμενα ή ενοικιαζόμενα, όπως αυτές θα αναμορφωθούν ριζικά με τις νέες προδιαγραφές ενεργειακής βαθμολόγησης και κατάταξης κτιρίων με Π.Ε.Α. Το σχέδιο της Οδηγίας διακρίνει τρεις κατηγορίες κτιρίων:
α) κτίρια και κτιριακές μονάδες ιδιοκτησίας δημοσίων φορέων,
β) κτίρια και κτιριακές μονάδες μη κατοικιών, πλην αυτών που ανήκουν σε δημόσιους φορείς και τέλος
γ) κτίρια και κτιριακές μονάδες κατοικιών.
Στο σχέδιο ορίζεται ότι:
Τα οικιστικά κτίρια και κτιριακές μονάδες καθώς και αυτά που ανήκουν σε δημόσιους φορείς, πρέπει να επιτυγχάνουν:
i) μετά την 1η Ιανουαρίου 2027, τουλάχιστον κατηγορία ενεργειακής απόδοσης F· και
(ii) μετά την 1η Ιανουαρίου 2030, τουλάχιστον κατηγορία ενεργειακής απόδοσης Ε·
Τα κτίρια κατοικιών και οι κτιριακές μονάδες πρέπει να επιτυγχάνουν το αργότερο:
(i) μετά την 1η Ιανουαρίου 2030, τουλάχιστον κατηγορία ενεργειακής απόδοσης F·
ii) μετά την 1η Ιανουαρίου 2033, τουλάχιστον κατηγορία ενεργειακής απόδοσης Ε·
Συνεπώς τα καταστήματα, γραφεία και λοιπά μη οικιστικά κτίρια που κατατάσσονται στην κατώτατη βαθμίδα (G) και θα πρέπει να αναβαθμιστούν μέχρι την 31.12.2026 τουλάχιστον στη βαθμίδα (Ε) ενώ οι κατοικίες μέχρι την 31.12.2029. Όλα αυτά υπολογίζονται μεσοσταθμικά στο 15% του κτιριακού αποθέματος.
Εν συνεχεία τα κτίρια καταστημάτων και γραφείων κλπ. που κατατάσσονται στην επόμενη βαθμίδα (F) θα πρέπει να αναβαθμιστούν και αυτά μέχρι και την 31.12.2029. και τα οικιστικά κτίρια μέχρι 31.12.2032, στην βαθμίδα (Ε). Όλα αυτά υπολογίζονται επίσης σε 15% του κτιριακού αποθέματος.
Συνολικά δηλαδή το 30% του κτιριακού δυναμικού που κατατάσσεται στις δύο χαμηλότερες ενεργειακές βαθμίδες (πάνω από ένα εκατομμύριο κτίρια για την Ελλάδα που διαθέτει 3.650.000 κτίρια) θα πρέπει να έχει αναβαθμιστεί στην βαθμίδα (Ε) μέχρι την 31.12.2032, πράγμα απολύτως αδύνατον, με δεδομένο ότι η μεταφορά των ρυθμίσεων αυτών στις εθνικές νομοθεσίες θα απαιτήσει πολλά χρόνια. Η διαδικασία αυτή θα συνεχιστεί σταδιακά τα επόμενα χρόνια, με κάθε επόμενη ενεργειακή κλάση να αντιπροσωπεύει το 15% του συνόλου του κτιριακού δυναμικού, με πρωτοβουλία και ευθύνη των κρατών-μελών, έτσι ώστε έως το 2050 όλα τα κτίρια θα είναι μηδενικών εκπομπών και πλήρως «απανθρακοποιημένα», υπογραμμίζει ο κ. Παραδιάς.
Οι συνέπειες για όσα κτίρια δεν αναβαθμιστούν σύμφωνα με τους παραπάνω στόχους, θα καθοριστούν από τις εθνικές νομοθεσίες των κρατών-μελών, ελπίζουμε (και αυτό ζητήσαμε) σύμφωνα με τις κρατούσες οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες της κάθε χώρας, σημειώνει.
Το πρόβλημα σε όλο αυτό το σχέδιο δεν βρίσκεται στο αν οι ιδιοκτήτες ακινήτων διαφωνούν με τις παραπάνω ρυθμίσεις, δεδομένου ότι όλοι ενδιαφέρονται για τη βελτίωση των κτιρίων τους και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, αλλά στο πόσοι από αυτούς έχουν πράγματι τη δυνατότητα, υπό το κράτος της ανυπαρξίας ουσιαστικής κρατικής αρωγής και διπλασιασμού του κόστους ανακαίνισης κατά το τελευταίο έτος, και με ΦΠΑ 24%, να προβούν στις αναβαθμίσεις που τόσο αισιόδοξα αλλά και τόσο μη ρεαλιστικά περιλαμβάνονται στο σχέδιο της Οδηγίας αυτής, καταλήγει.
Κομισιόν: Με μηδενικές εκπομπές όλα τα νέα κτίρια από το 2030
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε σήμερα πρόταση για την ανακαίνιση των κτιρίων στην ΕΕ, με στόχο την καλύτερη ενεργειακή απόδοση και τη σταδιακή μείωση των εκπομπών των κτιρίων σε μηδενικούς ρύπους έως το 2050.
Η αναθεώρηση της Οδηγίας για την Ενεργειακή Απόδοση των Κτιρίων αποτελεί μέρος των προτάσεων «Fit for 55» της Επιτροπής για την υλοποίηση της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας και του Ευρωπαϊκού Νόμου για το Κλίμα.
Σύμφωνα με την Επιτροπή, τα κτίρια αντιπροσωπεύουν το 40% της ενέργειας που καταναλώνεται στην ΕΕ και το 36% των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου που σχετίζονται με την ενέργεια. Περισσότερες από 30 εκατομμύρια κτιριακές μονάδες στην ΕΕ καταναλώνουν υπερβολική ενέργεια (τουλάχιστον 2,5 φορές περισσότερο από τον μέσο όρο των κτιρίων), αυξάνοντας τους λογαριασμούς ενέργειας των νοικοκυριών. «Οι άνθρωποι που ζουν σε κτίρια με τις χειρότερες επιδόσεις και εκείνοι που αντιμετωπίζουν ενεργειακή φτώχεια θα ωφεληθούν από τα ανακαινισμένα και καλύτερα κτίρια, καθώς και από το μειωμένο ενεργειακό κόστος και θα προστατευτούν από περαιτέρω αυξήσεις των τιμών της αγοράς και αστάθεια», εκτιμά η Επιτροπή.
Ο Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος για την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, Φρανς Τίμερμανς δήλωσε: «Η τόνωση της ανακαίνισης κατοικιών και άλλων κτιρίων υποστηρίζει την οικονομική ανάκαμψη και δημιουργεί νέες ευκαιρίες απασχόλησης. Επιπλέον, η ενεργειακή ανακαίνιση οδηγεί σε χαμηλότερους λογαριασμούς ενέργειας και στο τέλος η επένδυση αποδίδει. Παρέχοντας οικονομική υποστήριξη για την απαραίτητη αρχική επένδυση, η σημερινή πρόταση για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων στοχεύει στην ενίσχυση του ρυθμού ενεργειακής ανακαίνισης σε ολόκληρη την ΕΕ. Η εστίαση στα κτίρια με τη χειρότερη απόδοση δίνει προτεραιότητα στις πιο οικονομικές ανακαινίσεις και συμβάλλει στην καταπολέμηση της ενεργειακής φτώχειας».
Ειδικότερα, η Επιτροπή προτείνει ότι από το 2030, όλα τα νέα κτίρια πρέπει να έχουν μηδενικές εκπομπές. Για να αξιοποιηθεί η δυνατότητα ταχύτερης δράσης στον δημόσιο τομέα, όλα τα νέα δημόσια κτίρια πρέπει να έχουν μηδενικές εκπομπές ήδη από το 2027. Αυτό σημαίνει ότι τα κτίρια πρέπει να καταναλώνουν λίγη ενέργεια, να τροφοδοτούνται από ανανεώσιμες πηγές όσο το δυνατόν περισσότερο, να μην εκπέμπουν από ορυκτά καύσιμα και να αναφέρουν το δυναμικό υπερθέρμανσης του πλανήτη με βάση τις εκπομπές ολόκληρου του κύκλου ζωής τους στο Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης τους.
Όσον αφορά τις ανακαινίσεις, προτείνονται νέα πρότυπα ελάχιστης ενεργειακής απόδοσης σε επίπεδο ΕΕ, τα οποία απαιτούν την αναβάθμιση του 15% του κτιριακού αποθέματος κάθε κράτους μέλους με τη χειρότερη απόδοση από τον βαθμό G του Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης σε τουλάχιστον τον Βαθμό F έως το 2027 για μη οικιστικά κτίρια και 2030 για κτίρια κατοικιών.
Με τις σημερινές προτάσεις, τα Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης θα περιέχουν βελτιωμένες πληροφορίες. Η υποχρέωση κατοχής πιστοποιητικού ενεργειακής απόδοσης επεκτείνεται σε κτίρια που υπόκεινται σε ριζική ανακαίνιση, κτίρια για τα οποία ανανεώνεται η σύμβαση μίσθωσης και σε όλα τα δημόσια κτίρια. Τα κτίρια ή οι κτιριακές μονάδες που προσφέρονται προς πώληση ή ενοικίαση πρέπει επίσης να διαθέτουν πιστοποιητικό και η κλάση ενεργειακής απόδοσης θα πρέπει να αναφέρεται σε όλες τις διαφημίσεις. Έως το 2025, όλα τα πιστοποιητικά πρέπει να βασίζονται σε μια εναρμονισμένη κλίμακα από το Α έως το Ζ.
Τα Εθνικά Σχέδια Ανακαίνισης Κτιρίων θα ενσωματωθούν πλήρως στα Εθνικά Σχέδια για την Ενέργεια και το Κλίμα. Αυτά τα σχέδια θα πρέπει να περιλαμβάνουν οδικούς χάρτες για τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων στη θέρμανση και την ψύξη, το αργότερο έως το 2040, μαζί με μια πορεία για τη μετατροπή του εθνικού κτιριακού αποθέματος σε κτίρια μηδενικών εκπομπών έως το 2050.
Η σημερινή πρόταση εισάγει ένα «διαβατήριο ανακαίνισης» κτιρίου – ένα εργαλείο που διευκολύνει τους ιδιοκτήτες στον προγραμματισμό τους για μια σταδιακή ανακαίνιση προς το επίπεδο μηδενικών εκπομπών. Η πρόταση ορίζει τα «πρότυπα χαρτοφυλακίου στεγαστικών δανείων» ως μηχανισμό για την παροχή κινήτρων στους δανειστές να βελτιώσουν την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων τους. Η Επιτροπή καλεί επίσης τα κράτη μέλη να συμπεριλάβουν τα ζητήματα ανακαίνισης στους δημόσιους και ιδιωτικούς κανόνες χρηματοδότησης και να θεσπίσουν κατάλληλα μέσα, ιδίως για τα νοικοκυριά με χαμηλό εισόδημα.
Δεν θα πρέπει να δοθούν οικονομικά κίνητρα για την εγκατάσταση λεβήτων ορυκτών καυσίμων από το 2027 και δίνεται στα κράτη μέλη η νομική δυνατότητα να απαγορεύσουν τη χρήση ορυκτών καυσίμων στα κτίρια.
