Αν ανατρέξει κανείς το κείμενο του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) θα βρει δεκάδες αναφορές στην προώθηση των αντλιών θερμότητας ως υποκατάστατο των ορυκτών καυσίμων για τη θέρμανση. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται μάλιστα στο συνδυασμό τους με φωτοβολταϊκά ώστε οι καταναλωτές να καλύπτουν τις ανάγκες σε ηλεκτρισμό, θερμότητα και ψύξη.
Κατά καιρούς μάλιστα υπάρχουν και προγράμματα επιδοτήσεων, όπως το πρόγραμμα “Αλλάζω Σύστημα Θέρμανσης και Θερμοσίφωνα” που παρέχουν επιδοτήσεις για την εγκατάσταση αντλίας θερμότητας. Επιδοτήσεις της τάξης του 50% για τις αντλίες θερμότητας που, αν συνδυαστούν με ένα φωτοβολταϊκό, εγγυώνται αποπληρωμή του όλου συστήματος σε εύλογο χρονικό διάστημα. Εναλλακτικά, ο καταναλωτής μπορεί να κάνει χρήση των φοροεκπτώσεων που παρέχονται για μια πενταετία, καταλήγοντας στο ίδιο περίπου αποτέλεσμα.
Αν ανατρέξει κανείς το κείμενο του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) θα βρει δεκάδες αναφορές στην προώθηση των αντλιών θερμότητας ως υποκατάστατο των ορυκτών καυσίμων για τη θέρμανση. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται μάλιστα στο συνδυασμό τους με φωτοβολταϊκά ώστε οι καταναλωτές να καλύπτουν τις ανάγκες σε ηλεκτρισμό, θερμότητα και ψύξη.
Κατά καιρούς μάλιστα υπάρχουν και προγράμματα επιδοτήσεων, όπως το πρόγραμμα “Αλλάζω Σύστημα Θέρμανσης και Θερμοσίφωνα” που παρέχουν επιδοτήσεις για την εγκατάσταση αντλίας θερμότητας. Επιδοτήσεις της τάξης του 50% για τις αντλίες θερμότητας που, αν συνδυαστούν με ένα φωτοβολταϊκό, εγγυώνται αποπληρωμή του όλου συστήματος σε εύλογο χρονικό διάστημα. Εναλλακτικά, ο καταναλωτής μπορεί να κάνει χρήση των φοροεκπτώσεων που παρέχονται για μια πενταετία, καταλήγοντας στο ίδιο περίπου αποτέλεσμα.
Ο εξηλεκτρισμός της θέρμανσης προβάλλεται ως μια από τις βασικές συνιστώσες της ενεργειακής μετάβασης. Και θα απαιτηθούν κίνητρα για πάρα πολλά χρόνια γιατί το κτιριακό απόθεμα είναι μεγάλο και ο ρυθμός υποκατάστασης των ορυκτών καυσίμων σχετικά μικρός.
Το πρόβλημα φυσικά δεν το έχει μόνο η χώρα μας. Είναι κοινό σχεδόν σε όλη την Ευρώπη. Μετά από μια εκρηκτική ανάπτυξη των αντλιών θερμότητας το 2022, κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης, είχαμε μια πτώση της αγοράς το 2023 και το 2024.
Το πόσο εύκολα αποδεσμεύονται οι καταναλωτές από τα ορυκτά καύσιμα και στρέφονται στον ηλεκτρισμό και τις αντλίες θερμότητας μπορεί να το βρει κανείς κοιτώντας σε ποιές χώρες κυριαρχούν οι τελευταίες και για ποιό λόγο. Το “μυστικό” είναι στη διαφορά της ηλεκτρικής κιλοβατώρας από την αντίστοιχη τιμή της θερμικής κιλοβατώρας του αερίου (στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες οι αντλίες θερμότητας αντικαθιστούν καυστήρες αερίου).
Ας δούμε π.χ. τις τιμές αυτές για διάφορες ευρωπαϊκές πόλεις για τον Ιούνιο του 2025.
Στη Σουηδία που πρωτοστατεί στις πωλήσεις αντλιών θερμότητας, ο λόγος αυτός είναι μικρότερος της μονάδος, ο μέσος ευρωπαϊκός είναι 2,32, ενώ στην Ελλάδα είναι 3,2. Στο παρακάτω διάγραμμα φαίνεται το μερίδιο αγοράς των αντλιών θερμότητας σε κάθε χώρα ανάλογα με το λόγο τιμής ηλεκτρικής κιλοβατώρας προς τιμή θερμικής κιλοβατώρας αερίου.
Σύμφωνα με το βαρόμετρο του EUROBSERV’ER, το 2023 η Ελλάδα είχε εγκαταστήσει συνολικά 633.573 αντλίες θερμότητας (ετήσια εγκατάσταση το 2023, 21.966 κομμάτια ή αλλιώς 5 αντλίες ανά 1.000 νοικοκυριά, έναντι 2 της Βρετανίας και 36 της Σουηδίας).
