Η βέλτιστη αξιοποίηση των υφιστάμενων υποδομών και η δημιουργία προϋποθέσεων για την ανάπτυξη ενός νέου οικονομικού μοντέλου πλαισιωμένου με πρόσθετες οικονομικές δραστηριότητες συνιστούν το βασικό σχέδιο της Παγκόσμιας Τράπεζας για τις περιοχές που βρίσκονται σε διαδικασία μετάβασης στη μεταλιγνιτική εποχή, όπως η Δυτική Μακεδονία.
Ειδικότερα, η στρατηγική αντίληψη της Παγκόσμιας Τράπεζας συμπυκνώνεται σε 4 βασικούς άξονες οικονομικής βοήθειας, όπως επισήμανε το στέλεχός της, Χρύσανθος Στειακάκης σε ομιλία του στο συνέδριο Renewable & Storage Forum.
- Ισχυροποίηση του συστήματος διακυβέρνησης. Αυτό περνάει μέσα από την αξιολόγηση του πλαισίου διακυβέρνησης για τη μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, καθώς και από την σύνταξη οικονομικής στρατηγικής μετάβασης. Επιπρόσθετα, προβλέπεται η προώθηση συμπράξεων Δημοσίου – Ιδιωτικού τομέα για τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης, ενώ κεντρικής σημασίας για την επίτευξη του στόχου ισχυροποίησης του συστήματος διακυβέρνησης αποτελεί η ανάπτυξη συνεργασίας με τους εμπλεκόμενους φορείς τόσο σε επίπεδο αγοράς όσο και σε επίπεδο κοινωνίας των πολιτών.
- Δεύτερος άξονας είναι η προετοιμασία των ανθρώπων και της κοινωνίας. Εδώ, βασική πτυχή είναι η αξιολόγηση του εργατικού δυναμικού με τρόπο ώστε να καταστεί δυνατή η επανακατανομή και επανεκπαίδευση αυτού με τελικό στόχο τον περιορισμό και την αδρανοποίηση των συνεπειών της ενεργειακής μετάβασης.
- Τρίτος άξονας είναι η επανάχρηση εδαφών και υποδομών. Για τον σκοπό αυτό απαιτείται η εξέταση και επανεξέταση του υφιστάμενου πλαισίου χρήσεων γης, η σύνταξη μεθοδολογίας κατάταξης των εδαφών ως προς άλλες χρήσεις, ενώ στο σχεδιασμό της Τράπεζας είναι να προχωρήσει σε συγκεκριμένες προτάσεις για την αξιοποίηση των υποδομών.
- Η σύνταξη ενός οδικού χάρτη μετάβασης συνιστά τον 4ο άξονα, όπου και θα αποτυπωθούν όλα τα παραπάνω. Ο εν λόγω χάρτης αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση μέσα στους επόμενους μήνες.
ΑΠΕ και αποθήκευση ενέργειας το “περιβάλλον” της μεταλιγνιτικής εποχής
Στις προθέσεις της Παγκόσμιας Τράπεζας είναι η ενεργειακή μετάβαση της Δυτικής Μακεδονίας στη μεταλιγνιτική εποχή να συνοδευτεί με την ταυτόχρονη ανάπτυξη υποδομών ΑΠΕ και αποθήκευσης ενέργειας σε όλο το εύρος τους προς αντιστάθμισμα της απόσυρσης της βασικής οικονομικής δραστηριότητας που για χρόνια κυριαρχεί στην περιοχή.
Συγκεκριμένα οι προτάσεις της Παγκόσμιας Τράπεζας αποβλέπουν σε αναθεώρηση του ρυθμιστικού πλαισίου για τις χρήσεις γης όπου πλήν των καλλιεργειών, του φυσικού περιβάλλοντος και των περιοχών αναψυχής που προβλέπει το υφιστάμενο πλαίσιο, να δίνεται η δυνατότητα για νέες χρήσεις.
Τέτοιες μπορεί να είναι περιοχές για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών, περιοχές εμπορικής ανάπτυξης και ερευνητικών κέντρων, περιοχές βιομηχανικής ανάπτυξης, παραγωγής πράσινου υδρογόνου, περιοχές αντλησιοταμίευσης και περιοχές επανάχρησης υφιστάμενων θερμοηλεκτρικών σταθμών (βιομάζα, ρευστά άλατα).
Η εκάστοτε χρήση γης που θα επιλέγεται θα υπαγορεύεται από την εξέταση μιας σειράς κριτηρίων βάσει ενός συστήματος αξιολόγησης που έχει αναπτύξει η Παγκόσμια Τράπεζα. Τα υπό εξέταση κριτήρια είναι κοινωνικά, οικονομικά, τοπογραφικά, υδρολογικά, γεωλογικά, περιβαλλοντικά καθώς και οικονομικής προστιθέμενης αξίας με σκοπό την ορθή κατάταξη των περιοχών προς επιλογή της καταλληλότερης μελλοντικής χρήσης γης.
Ανάλογα παραδείγματα ανά τον κόσμο υπάρχουν (Nanticoke – Βόρεια Αμερική, Ironbridge – Ηνωμένο Βασίλειο, Alhomens Kraft και Vassa Bio-gasification plant – Φινλανδία, Muswellbrook – Αυστραλία κ.α.) και αποδεικνύουν την ρεαλιστικότητα και την βιωσιμότητα του εγχειρήματος όπως υπογράμμισε ο κ. Στειακάκης.
Επομένως, στη στρατηγική της Παγκόσμιας Τράπεζας για το μοντέλο απανθρακοποίησης, κρίνεται σκόπιμο το σχέδιο απολιγνιτοποίησης των λιγνιτικών περιοχών να στοχεύει στην δημιουργία υποδομών παραγωγής και αποθήκευσης ενέργειας με χρήση υφιστάμενων τεχνολογιών και παράλληλα πρόβλεψη για χρήση μελλοντικών τεχνολογιών, καθιστώντας με αυτόν τον τρόπο την Δυτική Μακεδονία, στην προκειμένη περίπτωση, ένα «hub» καθαρής ενέργειας.
Τέλος, να αναφερθεί πως μέσα στους επόμενους μήνες αναμένεται η πρόταση εκπόνησης μελέτης σκοπιμότητας για την τεχνικό-οικονομική εξέταση του συνδυασμού τεχνολογιών για την παραγωγή και αποθήκευση ενέργειας στην περιοχή.
Παρακολουθήστε εδώ το βίντεο με τη συνολική παρουσίαση του κ. Στειακάκη.
