Το νέο χωροταξικό για τις ΑΠΕ που ετοιμάζει το ΥΠΕΝ φέρνει τομές οι οποίες θα θωρακίσουν έως κάποιο βαθμό τις επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας δημιουργώντας δικλείδες ασφαλείας για τους επενδυτές αλλά και για τις τοπικές κοινωνίες.
Αυτά ανέφερε μεταξύ άλλων την Τετάρτη, ο κ. Δημήτρης Οικονόμου, πρώην υφυπουργός Περιβάλλοντος, μιλώντας στο 3ο φόρουμ Renewable & Storage με θέμα «Νέο περιβάλλον, νέες αγορές, νέοι πρωταγωνιστές στην εποχή της ενεργειακής μετάβασης».
Αναλύοντας τους άξονες στους οποίους θα κινηθεί το νέο χωροταξικό, το οποίο αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί μέσα στον επόμενο χρόνο, ο κ. Οικονόμου επεσήμανε ότι «και μόνο το γεγονός ότι θα έχουμε χωροταξικό θα σημαίνει ότι θα υπάρχουν κανόνες. Αυτό είναι ένα θετικό σημείο. Από εκεί και πέρα οι κανόνες πρέπει να είναι σωστοί και επίκαιροι».
Το νέο πλαίσιο θα αντιμετωπίσει ζητήματα και στρεβλώσεις του παρελθόντος με βάση τα νέα δεδομένα της αγοράς. Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Οικονόμου επεσήμανε ότι, όσον αφορά στις ανεμογεννήτριες εντάσσεται η επανεξέταση των κανόνων για τα ψηλά βουνά και τα μικρά νησιά, τα οποία δεν είχαν αντιμετωπιστεί επαρκώς ως ιδιαίτερου τύπου περιπτώσεις.
Παράλληλα, λαμβάνονται υπ’ όψιν οι αλλαγές που έχουν συντελεστή στην τεχνολογία και υιοθετούνται διαφορετικά πρότυπα. Όπως υπογράμμισε, το χωροταξικό του 2009 βασιζόταν σε μια τυπική ανεμογεννήτρια τα τότε εποχής, αλλά σήμερα μιλάμε για διπλάσια μεγέθη και όταν θα ισχύσει το νέο χωροταξικό θα μιλάμε για πολλαπλάσια. Κατ’ επέκταση, ο κ. Οικονόμου υπογράμμισε ότι πρέπει να τροποποιηθούν οι ελάχιστες αποστάσεις που προσδιορίζονται όχι σε συνάρτηση με ρότορα αλλά με απόλυτα μεγέθη.
«Αγκάθι» στην εξέλιξη των έργων αποτελεί η άδεια παραγωγού, η οποία συνιστά ένα προβληματικό στάδιο γιατί δεν λαμβάνει υπ’ όψιν τους κανόνες χωροθέτησης και αναλύοντας περαιτέρω σημείωσε ότι με την προώθηση των πλωτών αιολικών θα μειωθεί η πίεση για τις χερσαίες ανεμογεννήτριες.
Σύμφωνα με τον κ. Οικονόμου στο κανονιστικό πλαίσιο, θα εναχθούν δύο καινούρια στοιχεία τα οποία θα αφορούν στις μπαταρίες για μεγάλους σταθμούς αποθήκευσης και στη χρήση υδρογόνου. Παράλληλα, εξήγησε ότι στο νέο πλαίσιο θα ενσωματωθεί καλύτερα η σωρευτική επίδραση από συσσώρευση πολλών μονάδων ΑΠΕ και θα δημιουργηθούν μεγαλύτερες δικλείδες ευελιξίας.
Αλλαγές δρομολογούνται όμως και για τα φωτοβολταϊκά, συζητείται να θεσπιστούν κανόνες για το τοπίο όπως συμβαίνει με τις ανεμογεννήτριες και με τον τρόπο αυτό θα ενισχυθεί συνολικά το πλαίσιο για τα φωτοβολταϊκά.
Αφήνοντας πίσω ένα παρωχημένο πλαίσιο
Όπως είναι γνωστό, το υφιστάμενο Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού για τις ΑΠΕ είχε εγκριθεί επί υπουργίας Γ. Σουφλιά το 2008. Θεωρείται πλέον παρωχημένο γιατί συντάχθηκε σε μια εποχή που κυρίαρχες ήταν άλλες τεχνολογίες (λιγότερο αποδοτικές από ότι σήμερα), άλλες παραδοχές και άλλα περιβαλλοντικά δεδομένα (κυρίως ως προς τους περιορισμούς στις προστατευόμενες περιοχές).
Σχετικά με τις χερσαίες ΑΠΕ το πιο κρίσιμο στάδιο αποτελεί η έγκριση των περιβαλλοντικών όρων (ΑΕΠΟ). Κι αυτό διότι για να ληφθεί η απόφαση έγκρισης το έργο περνάει από το …κόσκινο σχεδόν όλων των υπηρεσιών του δημοσίου (δασικών, πολεδομικών, αρχαιολογικών, στρατιωτικών κλπ) ενώ οι περιβαλλοντικοί όροι τίθενται και σε διαβούλευση ώστε να έχουν γνώμη και οι τοπικές κοινωνίες (πολίτες, δήμοι). Στο τελευταίο στάδιο της διαβούλευσης είναι που δημιουργούνται οι αντιδράσεις που τα τελευταία χρόνια μπλοκάρουν πολλά έργα ΑΠΕ, κυρίως στα νησιά.
