Λίγες ημέρες μετά την έναρξη της προβλεπόμενης, τρίμηνης δοκιμαστικής λειτουργίας του ΧΥΤΥ Γραμματικού αλλά και της επεισοδιακής αναστολής της λόγω κινητοποιήσεων των κατοίκων, όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, μεταξύ των οποίων Περιφέρεια, ΕΔΣΝΑ και Δήμος Μαραθώνα εξακολουθούν να βρίσκονται σε ετοιμότητα για περαιτέρω προστριβές πάνω σε ένα θέμα που απασχολεί πολύ την τοπική κοινωνία.
Το θέμα της διαχείρισης των απορριμμάτων είναι πολύ ευαίσθητο στην Ελλάδα και δη στην Αττική, δεδομένης της διαχρονικής έλλειψης σύγχρονων υποδομών επεξεργασίας των σκουπιδιών καθιστώντας τις τοπικές κοινωνίες, πλησίον των οποίων χωροθετούνταν νέα έργα τέτοιου είδους, από επιφυλακτικές έως εχθρικές στη δημιουργία νέων δομών.
Η επεξεργασία των απορριμμάτων έχει ταυτιστεί με τις εικόνες και τις δυσώδεις οσμές της σχεδόν κορεσμένης Φυλής (με εκτιμώμενο χρόνο ζωής έως την Άνοιξη του 2020) και την υποβάθμιση των κατοικημένων περιοχών γύρω από αυτή.
Παρόλα αυτά η ανάπτυξη νέων μονάδων στην Αττική, όπως και σε όλη την υπόλοιπη Ελλάδα, γίνεται -ή σχεδιάζεται να γίνει- με πολύ πιο φιλικούς περιβαλλοντικά όρους, με μεγαλύτερη και ποιοτικότερη αξιοποίηση των στερεών αποβλήτων, μακριά από το παλιό μοντέλο της γενικευμένης ταφής των απορριμμάτων χωρίς να προηγηθεί κανενός είδους επεξεργασία. Η Ελληνική Επαρχία, που αναπτύσσει και λειτουργεί ανάλογα έργα, όπως στις περιπτώσεις της Κοζάνης, της Ηπείρου, των Σερρών και πλέον της Πελοποννήσου, δείχνει το δρόμο για το τι σχέση πρέπει να αποκτήσει η χώρα με τη διαχείριση απορριμμάτων και κατ’ επέκταση με την Κυκλική Οικονομία.
Δεδομένου του αδιεξόδου που διαμορφώνεται στη Φυλή καθώς και του ίδιου του πληθυσμού της Αττικής, στην οποία κατοικεί πρακτικά σχεδόν η μισή χώρα, η ανάπτυξη νέων, σύγχρονων υποδομών διαχείρισης και επεξεργασίας αποβλήτων είναι απαραίτητη τόσο για την αποτελεσματική καθαριότητα των Δήμων, όσο και για την επίτευξη των στόχων που έχουν τεθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση, οι οποίοι προβλέπουν συγκεκριμένα ποσοστά ανάκτησης, ανακύκλωσης και ταφής, ποσοστά τα οποία χωρίς τη συνδρομή της Αττικής δεν θα είναι εφικτό να «πιαστούν» πανελλαδικά. Τι συμβαίνει όμως στο μέτωπο της μεγαλύτερης Περιφέρειας στη χώρα;
Οι υποδομές που σχεδιάζονται στο Γραμματικό
Στο Γραμματικό, εκτός του ΧΥΤΥ, δυναμικότητας 23 χιλ. τόνων ετησίως, το οποίο εισήλθε την προηγούμενη περίοδο σε φάση δοκιμαστικής λειτουργίας, σχεδιάζεται επίσης και η δημιουργία 2 μονάδων επεξεργασίας απορριμμάτων και πιο συγκεκριμένα μιας για τα σύμμεικτα (ΜΕΑ) και άλλης μιας για τα βιοαπόβλητα (ΜΕΒΑ), μέσω της οποίας θα παράγεται κομπόστ.
Αυτό σημαίνει ότι στην περιοχή σχεδιάζεται μία Ολοκληρωμένη Εγκατάσταση Διαχείρισης Απορριμμάτων η οποία θα εξυπηρετεί και θα καλύπτει τις ανάγκες των Δήμων Μαρκοπούλου, Ραφήνας-Πικερμίου, Σπάτων-Αρτέμιδας και Παιανίας χωρίς να υπάρχει πλέον ανάγκη τα σκουπίδια να «ταξιδεύουν» μέχρι τη Φυλή με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε επίπεδο κόστους για τους δημότες, χαμένων εργατοωρών αλλά και περιβαλλοντικού αποτυπώματος από την όλη διαδικασία.
Ο διαγωνισμός για την παροχή υπηρεσιών Τεχνικού Συμβούλου για το έργο που αφορά τις μονάδες βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε εξέλιξη ενώ όπως έχει πληροφορηθεί το ypodomes.com, υπάρχει ήδη προσωρινός μειοδότης.
Το έργο με κόστος που αγγίζει τα 25 εκατ. ευρώ θα είναι ετήσιας δυναμικότητας 60 χιλ. τόνων. Σύμφωνα με τον ΠΕΣΔΑ, στην Αττική προβλέπονται 3 ακόμη ΧΥΤΥ και 6 ΜΕΑ στα Νότια και τα Δυτικά της Περιφέρειας.
Αναφορικά πάντως με τη λειτουργία του ΧΥΤΥ, ο ΕΔΣΝΑ με πρόσφατη ανακοίνωσή του υποστήριξε ότι με τις υποδομές του Γραμματικού οι πολίτες ωφελούνται διπλά διότι, πρώτον, γίνεται το πρώτο βήμα υλοποίησης της νέας, οικολογικά και οικονομικά, δίκαιης και βιώσιμης πολιτικής διαχείρισης των απορριμμάτων και δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για να πάψει να λειτουργεί το μοντέλο της Φυλής – του μοναδικού χώρου ταφής σκουπιδιών. Δεύτερον, οι πολίτες δεν θα επιβαρυνθούν με περίπου 10 εκατομμύρια ευρώ κοινοτικών πόρων, που σε διαφορετική περίπτωση (αν δηλαδή δεν προχωρήσει η πιλοτική λειτουργία) θα πρέπει να επιστραφούν στην ΕΕ, λόγω της απένταξης του έργου.
