ΣΤΑΥΡΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ,
Δασολόγος
Με αφορμή τις πρόσφατες πυρκαγιές και επειδή τελευταία γράφονται πολλά, από ειδικούς και μη, για τον ρόλο της πρόληψης στην αντιπυρική προστασία, θεώρησα σκόπιμο να εκφράσω και τις δικές μου σκέψεις για το ζήτημα αυτό, ως Δασολόγος που συμμετείχα ενεργά για πάνω από μία δεκαετία στην κατάσβεση των Δασικών πυρκαγιών.
Τα μέτρα πρόληψης αντιπυρικής προστασίας σχεδιάζονται βάσει των προδιαγραφών μελετών αντιπυρικής προστασίας που εγκρίθηκαν με την αρ. 117824/1335/31-3-2001 απόφαση Υπουργού ΠΕΚΑ και τροποποιήθηκαν με την αρ. 124516/2177/22-4-2015 (ΑΔΑ: 7ΛΝΣ465ΦΘΗ-Δ53) απόφαση του Αναπληρωτή Υπ. Παραγωγικής Ανασυγκρότησης Περιβάλλοντος και Ενέργειας, λαμβάνοντας υπόψη τις συνθήκες της επιμέρους περιοχής από απόψεως πυροοικολογίας, φυτοοικολογίας, κλιματικών συνθηκών, μορφολογίας εδάφους κλπ. Τα προληπτικά μέτρα σύμφωνα με τις παραπάνω προδιαγραφές, συνίστανται στην δημιουργία αντιπυρικών ζωνών και δρόμων, δημιουργία στεγασμένων ζωνών, κατασκευή υδατοδεξαμενών και πυροφυλακείων. Τελικός στόχος ενός τέτοιου σχεδιασμού είναι η δημιουργία κατάλληλων προληπτικών συνθηκών, σε περίπτωση έναρξης πυρκαγιάς, ώστε να υπάρχει η δυνατότητα άμεσης ανίχνευσης και άμεσης επέμβασης στην θέση έναρξης της πυρκαγιάς από τα επίγεια μέσα δασοπυρόσβεσης καθώς και ο εφοδιασμός με νερό από τις υδατοδεξαμενές και επιπλέον δημιουργία κατάλληλων συνθηκών επιβράδυνσης της πυρκαγιάς με την κατασκευή στεγασμένων ζωνών.
Τούτο πρακτικά σημαίνει, πως η λογική του σχεδιασμού των προληπτικών μέτρων αντιπυρικής προστασίας συνίσταται στην κατάλληλη κατασκευή των απαραίτητων υποδομών, ώστε να υπάρχει δυνατότητα, με την έγκαιρη αναγγελία έναρξης πυρκαγιάς και την κατάλληλη διασπορά των επίγειων δυνάμεων κατάσβεσης, που είναι αρμοδιότητά της πυροσβεστικής, να υπάρχει δυνατότητα πρόσβασης σε οποιοδήποτε σημείο του δάσους σε χρόνο που δεν θα υπερβαίνει τα 10 με 20 λεπτά, έτσι ώστε η φωτιά να αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά πριν πάρει διαστάσεις, προκειμένου να μην επεκταθεί και να κινδυνέψουν οικισμοί και ανθρώπινες ζωές και για τον λόγο αυτό στις προαναφερθείσες προδιαγραφές σύνταξης μελετών Αντιπυρικής Προστασίας, δεν προβλέπονται ειδικά προληπτικά μέτρα προστασίας οικισμών.
Να επισημάνω εδώ, ότι οι ως άνω υποδομές πρόληψης, υφίστανται στις περιοχές ευθύνης του συνόλου των Δασαρχείων της χώρας, παρά τους πενιχρούς πόρους που διατίθενται κάθε χρόνο για τον σκοπό αυτό.
Το γεγονός ότι παρά την ύπαρξη των κατάλληλων υποδομών πρόληψης, οι φωτιές παίρνουν μεγάλες διαστάσεις, σε πολλές περιπτώσεις και χωρίς δυσμενείς καιρικές συνθήκες, οφείλεται κατά την άποψή μου, στον επιχειρησιακό σχεδιασμό της πυροσβεστικής για την κατάσβεση δασικής πυρκαγιάς, ο οποίος δεν εστιάζεται στην άμεση κατάσβεση με επίγεια μέσα, εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων, αλλά κατά κύριο λόγο στην κατάσβεση με εναέρια μέσα, που πρακτικά σημαίνει ότι χάνεται πολύτιμος χρόνος , που έχει ως αποτέλεσμα η φωτιά να πάρει διαστάσεις μέχρι την άφιξή των. Η δε αποτελεσματικότητα των εναέριων μέσων στην κατάσβεση δασικών πυρκαγιών, κυρίως σε δύσκολες καιρικές συνθήκες, είναι ένα άλλο κεφάλαιο για συζήτηση.
Πολλά ακόμα θα μπορούσα να αναφέρω για το ζήτημα αυτό. Επί της παρούσης όμως εξέφρασα τις απόψεις μου επί του ζητήματος, γιατί γίνεται αναφορά μόνο στην πρόληψη, με αποτέλεσμα έμμεσα να επιρρίπτονται ευθύνες στην δασική υπηρεσία και όχι στην κατάσβεση. Διότι όσα προληπτικά μέτρα και να παρθούν, από μόνα τους δεν πρόκειται να σβήσουν την φωτιά.
