Ορατή αρχίζει να γίνεται η στροφή της Ευρώπης σε καθαρή ενέργεια, όπως προκύπτει από την ακτινογραφία του μείγματος που χρησιμοποίησε το πρώτο εξάμηνο η Γηραιά Ηπειρος για να παραγάγει ηλεκτρισμό.
Τα στοιχεία εμφανίζουν μια αντιστροφή των έως τώρα τάσεων καθώς αυξήθηκε η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και μειώθηκε από τα ορυκτά καύσιμα. Καταλύτης της ανατροπής υπήρξε, ωστόσο, η πανδημία που προκάλεσε θεαματική πτώση της ζήτησης για ενέργεια.
Ορυκτά καύσιμα
Σύμφωνα με στοιχεία που έδωσε στο Bloomberg η περιβαλλοντική οργάνωση Ember του Λονδίνου, το πρώτο εξάμηνο περίπου το 40% του ηλεκτρισμού που παρήγαγαν οι 27 χώρες-μέλη της Ε.Ε. προήλθε από ανανεώσιμες πηγές ενέργειες (ΑΠΕ) και μόλις το 34% από μονάδες στις οποίες χρησιμοποιούνται ορυκτά καύσιμα. Το αποτέλεσμα ήταν να μειωθούν κατά 23% οι εκπομπές καυσαερίων στον τομέα παραγωγής ενέργειας.
Οπως τονίζει το Bloomberg, πρόκειται για σημαντική αύξηση της χρήσης ΑΠΕ, ιδιαιτέρως ενθαρρυντική σε μια στιγμή που η Ευρώπη ετοιμάζεται να δαπανήσει δισεκατομμύρια ευρώ για να ανακάμψει από τον οικονομικό αντίκτυπο της πανδημίας, ενώ παράλληλα έχει θέσει στόχο να μηδενίσει το αποτύπωμα του άνθρακα μέχρι τα μέσα του αιώνα.
«Σηματοδοτεί μια συμβολική στιγμή στη μετάβαση της Ευρώπης προς έναν άλλο τομέα παραγωγής ηλεκτρισμού», σχολίασε σχετικά ο Ντέιβιντ Τζόουνς, αναλυτής της Ember για θέματα ηλεκτρικής ενέργειας. Οπως επισημαίνει ο ίδιος, χώρες όπως η Πολωνία και η Τσεχία, που καταβάλλουν προσπάθειες να απομακρυνθούν από τον άνθρακα, τώρα έχουν προφανή οδό για να το επιτύχουν.
Ζήτηση
Οπως προκύπτει από τα στοιχεία, στη διάρκεια των πρώτων μηνών της πανδημίας μειώθηκε δραματικά η ζήτηση για ενέργεια. Στο ίδιο χρονικό διάστημα, όμως, αυξήθηκε η παραγωγή αιολικής και ηλιακής ενέργειας καθώς οι μονάδες αυτές συνέχισαν να λειτουργούν τόσο με τον δροσερό καιρό όσο και με την ηλιοφάνεια.
Στο ίδιο χρονικό διάστημα, άλλωστε, αυξήθηκε η παραγωγή υδροηλεκτρικής ενέργειας στην Ιβηρική και στις σκανδιναβικές χώρες. Αυτός ο συνδυασμός συνθηκών έδωσε φέτος ώθηση στον τομέα των ΑΠΕ και τον ανέδειξε σε φωτεινό σημείο εν μέσω της νέας οικονομικής κρίσης που προκάλεσε η πανδημία.
Ετσι στην περίοδο που ανεστάλη η οικονομική δραστηριότητα προκειμένου να αναχαιτισθεί η πανδημία του κορωνοϊού, η ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια στις χώρες της Ε.Ε. μειώθηκε συνολικά κατά 7%.
Παράλληλα, η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ορυκτά καύσιμα μειώθηκε κατά 18% το πρώτο εξάμηνο σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του περασμένου έτους. Σύμφωνα, πάντα, με την Ember, η παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ αυξήθηκε αντιθέτως κατά 11%.
Πτώση
Τη μεγαλύτερη πτώση σημείωσε, πάντως, η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από λιθάνθρακα, του πλέον ρυπογόνου καυσίμου. Μειώθηκε συγκεκριμένα κατά 32% σε όλη την Ε.Ε. από την αρχή του έτους και μειώνεται σταδιακά το ποσοστό χρήσης του καθώς αυξάνεται η τιμή του και οι κυβερνήσεις σπεύδουν να περιορίσουν τις εκπομπές καυσαερίων. Οπως επισημαίνουν, πάντως, αναλυτές της αγοράς ενέργειας, η αύξηση στην παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ έχει παρενέργειες.
Μία εξ αυτών είναι η δραματική πτώση των τιμών, ιδιαιτέρως τις ηλιόλουστες ημέρες ή τις ημέρες με ισχυρούς ανέμους, οπότε μπορεί και να μην υπάρχει επαρκής ζήτηση, ενώ το δίκτυο κατακλύζεται από ηλεκτρική ενέργεια. Και το αποτέλεσμα είναι να κλείνουν τα αιολικά πάρκα, οι τιμές να υποχωρούν σε αρνητικό πρόσημο και οι καταναλωτές να πληρώνονται ουσιαστικά για να καταναλώσουν ηλεκτρική ενέργεια.
