Με την ενεργοποίηση της συνεργασίας με τη γερμανική Deutsche Bahn, την έγκριση 582 προσλήψεων και ένα επενδυτικό πλάνο άνω των 3,5 δισεκατομμυρίων ευρώ, επιχειρεί να περάσει στην επόμενη φάση αναδιοργάνωσης ο ελληνικός σιδηρόδρομος.
Σε συνέντευξη του στο ΑΠΕ -ΜΠΕ, ο πρόεδρος του Δ.Σ. του ΟΣΕ – Σιδηρόδρομοι Ελλάδος ΜΑΕ, καθηγητής Γιώργος Ιωάννου, παρουσιάζει συνοπτικά το επενδυτικό πλάνο, τον σχεδιασμό, τις πηγές χρηματοδότησης των έργων, τις προσλήψεις και την εκπαίδευση προσωπικού και τονίζει «το όραμά μας είναι η οικοδόμηση ενός σιδηροδρόμου που κερδίζει ξανά την εμπιστοσύνη του κοινού, λειτουργώντας με ασφάλεια, συνέπεια και σύγχρονη ευρωπαϊκή ταυτότητα».
Αναλυτικά η συνέντευξη, στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και τη δημοσιογράφο Βάσω Κουτσούμπα:
-Κύριε Ιωάννου, έχουν ανακοινωθεί πάνω από 3,5 δισ. ευρώ για έργα στον ελληνικό σιδηρόδρομο. Ποιος είναι ο σχεδιασμός;
Ο σχεδιασμός μας κινείται σε τρεις άξονες και περιλαμβάνει:
-Ένα βραχυπρόθεσμο πακέτο άμεσων έργων ύψους που εκτελούνται αυτή τη στιγμή και ξεπερνούν σε αριθμό τα 30 και σε προϋπολογισμό τα 780 εκατομμύρια ευρώ. Α
φορά επεκτάσεις, συντηρήσεις και συστήματα, με παρεμβάσεις σε κομβικούς άξονες (π.χ. Προαστιακός Δυτικής Αττικής), ενώ συμπεριλαμβάνει πληθώρα εγκαταστάσεων συστημάτων, συντηρήσεις γραμμών, αποκαταστάσεις τμημάτων, ανακαινίσεις σταθμών και νέες κατασκευές.
-Ένα μεσοπρόθεσμο πακέτο έργων που βρίσκονται στο στάδιο της δημοπράτησης. Ο προϋπολογισμός είναι κοντά στα 1,7 δισεκατομμύρια ευρώ, και εντάσσει δέκα (10) έργα, είτε νέα, είτε επεκτάσεις υπαρχόντων. Αφορά σε έργα που χωρικά αναπτύσσονται κυρίως στη Βόρεια Ελλάδα (π.χ. Προαστιακός Θεσσαλονίκης, σύνδεση του 6ου προβλήτα Λιμένα Θεσσαλονίκης, Σηματοδότηση και ETCS στη γραμμή Αλεξανδρούπολη Ορμένιο κ.ά.) αλλά και στοχευμένες επεμβάσεις σε άλλα σημεία του δικτύου. Τα έργα εστιάζουν στον εκσυγχρονισμό της επιδομής/υποδομής, σε συστήματα ασφαλείας αλλά και στη σύνδεση του δικτύου με τα μεγάλα λιμάνια της χώρας, ώστε να υπάρξει η βέλτιστη προσέγγιση στη γεωπολιτική μετεξέλιξη στη Νότια και Ανατολική Ευρώπη μέσω του διαδρόμου BBA.
-Ένα μακροπρόθεσμο στρατηγικό πλάνο που περιλαμβάνει νέα έργα υποδομής και 15-ετείς συντηρήσεις (μακροπρόθεσμες συμβάσεις συντήρησης με Service Level Agreements – SLA). Αποτελεί κομμάτι του επενδυτικού πλάνου του Οργανισμού και ουσιώδες μέρος της συνολικής επενδυτικής δραστηριότητας, συνολικού ύψους αυτή τη στιγμή 1,1 δισεκατομμυρίων ευρώ.
-Από που χρηματοδοτούνται όλα τα παραπάνω έργα;
Σημαντικοί πόροι είχαν περάσει στον οργανισμό μας μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF), που αποτέλεσε τον βασικό πυλώνα για τα έργα άμεσης προτεραιότητας και τις επείγουσες αποκαταστάσεις υποδομών (καλύπτοντας σημαντικό μέρος των έργων στη Θεσσαλία μετά τις φυσικές καταστροφές του 2023).
Τα έργα και στους τρεις παραπάνω άξονες χρηματοδοτούνται τόσο από ευρωπαϊκούς, όσο και από εθνικούς πόρους. Συγκεκριμένα, από:
-Τον Μηχανισμό «Συνδέοντας την Ευρώπη» (Connecting Europe Facility – CEF 2021-2027) που χρηματοδοτεί μεγάλα έργα εθνικής και διασυνοριακής σημασίας.
-Το εθνικό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, στο οποίο έχουν ενταχθεί σημαντικά έργα για την εθνική σιδηροδρομική υποδομή
-Τον Μηχανισμό «Στρατιωτικής Κινητικότητας» (Military Mobility) στα πλαίσια υπολοίπων του CEF για κρίσιμες υποδομές που συμβάλλουν στην στρατιωτική κινητικότητα. Η Ελλάδα είναι είσοδος του διαδρόμου BBA που συνδέει τη Βαλτική Θάλασσα, τη Μαύρη Θάλασσα και το Αιγαίο Πέλαγος.
-Το Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΤΠΑ) του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών 2026-2030 (Εθνικοί Πόροι) για χρηματοδότηση του εκσυγχρονισμού του δικτύου και των νέων προαστιακών ή περιφερειακών επεκτάσεων.
-Τον τακτικό προϋπολογισμό μέσω του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, από όπου διατίθενται ετήσιες και έκτακτες επιχορηγήσεις (σημαντική αύξηση της ετήσιας χρηματοδότησης του οργανισμού, αλλά και έκτακτα κονδύλια για την ασφάλεια του δικτύου).
Τέλος, αξίζει να σημειώσω τη συνεργασία με το Growthfund (Υπερταμείο), όπου ποσό άνω των 500 εκατ. ευρώ έχει επιστρατευθεί για την ωρίμανση και έναρξη υλοποίησης μεγάλων έργων, ενώ παράλληλα έχουμε ήδη προχωρήσει την εξασφάλιση δωρεών και από τον ιδιωτικό τομέα για την υλοποίηση έργων, όπως η ανακαίνιση του Σιδηροδρομικού Σταθμού στη Θεσσαλονίκη.
Ας πάμε σε ένα άλλο θέμα, στο θέμα του ανθρώπινου δυναμικού. Προσλήψεις, εκπαίδευση, τεχνογνωσία.
Ο εκσυγχρονισμός δεν αφορά μόνο τις γραμμές, τα συστήματα και τις υποδομές αλλά αφορά και τους ανθρώπους μας. Επενδύουμε στο ανθρώπινο δυναμικό της Εταιρείας, ενισχύοντας τη στελέχωσή της με νέες προσλήψεις και διασφαλίζοντας τη διαρκή εκπαίδευση του προσωπικού.
Στο πλαίσιο του σχεδίου αναδιοργάνωσης και ενίσχυσης της Εταιρείας προχωράμε σε 582 νέες προσλήψεις μόνιμου και εξειδικευμένου προσωπικού.
Επίσης ο οργανισμός αναμένεται να ενισχυθεί μέσω της πρόσληψης 33 νέων διοικητικών στελεχών (Γενικών Διευθυντών, Διευθυντών και Υποδιευθυντών), από τους οποίους οι πρώτοι έχουν ήδη αναλάβει καθήκοντα. Πρόκειται για Ελληνίδες και Έλληνες με εμπειρία σε σιδηροδρομικές εταιρείες και διαχειριστές υποδομής τόσο διεθνώς όσο και στη χώρα μας, που εντάσσονται στον οργανισμό μας δίνοντας νέα πνοή, εισφέροντας νέα τεχνογνωσία και φέρνοντας μια σημαντική ανανέωση στην κουλτούρα και τις δράσεις μας.
Ακόμη, αναθεωρούμε τα πρωτόκολλα στελέχωσης και επενδύουμε στη συνεχή, πιστοποιημένη εκπαίδευση του προσωπικού μας. Αυτό αφορά τόσο σε στελέχη διοίκησης όσο και σε προσωπικό λειτουργίας (σταθμάρχες, κλειδούχους, τεχνίτες γραμμής κλπ.).
Επίσης έχει ολοκληρωθεί ένας κύκλος 1000 ωρών εκπαίδευσης για το προσωπικό, ενώ τουλάχιστον 100 στελέχη μας έχουν παρακολουθήσει σεμινάρια του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων (ΕRA). Επιπλέον θεσπίζεται αυστηρό πλαίσιο ελέγχου και πιστοποίησης των εργαζομένων που κατέχουν θέσεις κρίσιμες για την ασφάλεια των δρομολογίων.
Τέλος, αμιγώς για θέματα εκπαίδευσης έχουν ολοκληρωθεί ή πρόκειται να ολοκληρωθούν σύντομα τα ακόλουθα:
*Αναβάθμιση του Εκπαιδευτικού Κέντρου: Στόχος είναι η ριζική αναδιάρθρωση του κέντρου εκπαίδευσης στην Αθήνα, ώστε να μετατραπεί σε ένα σύγχρονο, διεθνών προδιαγραφών hub κατάρτισης για όλο τον σιδηροδρομικό κλάδο.
*Δημιουργία Νέων Προτύπων: Η DB Rail Academy έχει συνεισφέρει στη δόμηση των προγραμμάτων σπουδών, διασφαλίζοντας ότι η νέα γενιά σιδηροδρομικών θα εκπαιδεύεται με βάση τα πιο αυστηρά ευρωπαϊκά κριτήρια ασφάλειας.
*Ενίσχυση της Σιδηροδρομικής Ακαδημίας: Αναβαθμίζεται πλήρως η εκπαιδευτική δομή της εταιρείας με νέα προγράμματα, σύγχρονα εκπαιδευτικά εγχειρίδια και εναρμόνιση με τις διεθνείς απαιτήσεις.
*Εγκατάσταση Σύγχρονων Προσομοιωτών: Έχει δρομολογηθεί η προμήθεια και εγκατάσταση 14 νέων προσομοιωτών (6 για την εκπαίδευση μηχανοδηγών και 8 για την εκπαίδευση στη ρύθμιση κυκλοφορίας και την τηλεδιοίκηση σταθμαρχών). Αυτοί θα αναπαριστούν ρεαλιστικά πάνω από 500 χλμ. ελληνικών σιδηροδρομικών διαδρομών.
*Συνεργασία με τη ΔΥΠΑ για Νέους Τεχνικούς: Ξεκίνησε ειδικό πρόγραμμα διετούς αμειβόμενης μαθητείας στις σχολές της ΔΥΠΑ για τις ειδικότητες «Τεχνίτης Γραμμής» και «Τεχνίτης Συστημάτων Σηματοδότησης & Τηλεδιοίκησης».
*Συνεχής Αξιολόγηση: Θεσπίζεται αυστηρό πλαίσιο ελέγχου και πιστοποίησης των εργαζομένων που κατέχουν θέσεις κρίσιμες για την ασφάλεια των δρομολογίων.
-Τι φέρνει η έλευση της γερμανικής Deutsche Bahn (DB), που αναλαμβάνει χρέη technical manager στον ΟΣΕ;
-Με τη μετάβαση στον νέο, ενιαίο φορέα «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μονοπρόσωπη Α.Ε.», που προέκυψε από τη συγχώνευση ΟΣΕ, ΕΡΓΟΣΕ και του τμήματος της ΓΑΙΑΟΣΕ που αφορούσε στη διαχείριση του τροχαίου υλικού, η αλλαγή στο οργανόγραμμα, η ανακατανομή των αρμοδιοτήτων, αλλά και η εκπαίδευση, η επανεκπαίδευση και η διαρκής αξιολόγηση του προσωπικού αναδεικνύονται σε κεντρικούς πυλώνες για την επίτευξη των ευρωπαϊκών προτύπων ασφάλειας και λειτουργίας.
Στη διαδικασία του εκσυγχρονισμού του δικτύου και του οργανισμού συνολικά, υλοποιούνται ριζικές αλλαγές – δίνω ιδιαίτερη έμφαση στη συνεργασία με τον γερμανικό κολοσσό DB που αναφέρατε στην ερώτησή σας, μέσω της σύμβασης του Τεχνικού Συμβούλου που έχει συναφθεί με την DB Engineering & Consulting, η οποία έχει συγκεκριμένους στόχους:
*Μεταφορά Τεχνογνωσίας: Εισαγωγή βέλτιστων ευρωπαϊκών πρακτικών διαχείρισης σιδηροδρομικών υποδομών και ασφάλειας στον ελληνικό σιδηρόδρομο.
*Συμμετοχή στην οριοθέτηση στρατηγικών κατευθύνσεων αλλά και λειτουργικών αποφάσεων με παρουσία σχεδόν είκοσι στελεχών της DB στην οργανωτική δομή του οργανισμού, σε όλες τις κρίσιμες διευθύνσεις για πέντε χρόνια (αρχικά), με δυνατότητα επέκτασης για άλλα πέντε).
Στα πλαίσια της πρόσφατης έκθεσης InnoTrans στο Βερολίνο, υπεγράφη, σε ειδική τελετή, με τον ομόλογό μου της DB Engineering and Consulting το συμφωνητικό της συνεργασίας μας για τον Technical Manager / Consultant, παρουσία των Γενικών Γραμματέων Μεταφορών της Ελλάδας και της Γερμανίας. Ήταν μια σημαντική στιγμή για το ξεκίνημα μιας σύμπραξης που αναμένουμε να έχει πολύ σημαντικά αποτελέσματα για την πορεία των Σιδηροδρόμων Ελλάδος.
Η νέα διοίκηση της εταιρείας «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μονοπρόσωπη Α.Ε.» όπως και ο ίδιος έχετε πει, δίνει έμφαση στην ασφάλεια και τον ψηφιακό μετασχηματισμό. Σε ποιο στάδιο βρίσκεστε σήμερα;
Η νέα διοίκηση της εταιρείας «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μονοπρόσωπη Α.Ε.» βρίσκεται σήμερα σε ένα κομβικό στάδιο πλήρους αναδιάρθρωσης και υλοποίησης, έχοντας ήδη ολοκληρώσει τη φάση της αρχικής χαρτογράφησης και της διάγνωσης των αναγκών του δικτύου. Οι προσπάθειές μας επικεντρώνονται σε τρεις κεντρικούς πυλώνες:
- Εταιρική Διακυβέρνηση & Διαφάνεια
*Θεσμοθέτηση νέων διαδικασιών: Εγκαθιδρύουμε ένα αυστηρό μοντέλο εσωτερικού ελέγχου και διαχείρισης κινδύνων (Risk Management) σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα – έχουμε ένα νέο Σύστημα Διαχείρισης Ασφάλειας (ΣΔΑ) που συντάχθηκε για να ανταποκρίνεται στις σημερινές και μελλοντικές ανάγκες του οργανισμού και ενισχύει την κουλτούρα ασφάλειας του προσωπικού της Εταιρείας.
*Αξιοκρατία και εκπαίδευση: Αναθεωρούμε τα πρωτόκολλα στελέχωσης και επενδύουμε στη συνεχή, πιστοποιημένη εκπαίδευση του προσωπικού μας. Αυτό αφορά τόσο στελέχη διοίκησης όσο και προσωπικό λειτουργίας (σταθμάρχες, κλειδούχους, τεχνίτες γραμμής κλπ.). Επιπλέον, σε συνεργασία με το ΓΕΕΘΑ, πραγματοποιούμε ψυχομετρικές δοκιμασίες για την διασφάλιση της καταλληλότητας του προσωπικού που ασκεί κρίσιμα για την ασφάλεια καθήκοντα.
- Απόλυτη Έμφαση στην Ασφάλεια
* Ανάπτυξη Συστημάτων Ασφαλείας: Έχουμε ολοκληρώσει την εγκατάσταση των σύγχρονων συστημάτων τηλεδιοίκησης, σηματοδότησης και ETCS, προκειμένου να είναι λειτουργικά σε όλο το εύρος του κυρίως δικτύου.
*Προληπτική συντήρηση: Εφαρμόζουμε νέα, αυστηρά χρονοδιαγράμματα για την προληπτική συντήρηση της υποδομής και των συστημάτων ασφαλείας, προκειμένου να διασφαλίζεται η απρόσκοπτη και ομαλή λειτουργία της σιδηροδρομικής κυκλοφορίας.
- Ψηφιακός Μετασχηματισμός
*Ψηφιοποίηση λειτουργιών: Μεταβαίνουμε σε ψηφιακές πλατφόρμες για τη διαχείριση και παρακολούθηση της κυκλοφορίας, καθώς και την επικοινωνία σε πραγματικό χρόνο μεταξύ των κέντρων ελέγχου και των συρμών (π.χ. railway.gov.gr).
*Αναβάθμιση υπηρεσιών επιβατών: Σχεδιάζουμε και υλοποιούμε έξυπνα συστήματα πληροφόρησης και έκδοσης εισιτηρίων, αλλά και πληροφόρησης των επιβατών, με στόχο μια σύγχρονη και φιλική εμπειρία για τον πολίτη.
-Κύριε πρόεδρε, θα μπορέσει να ανακτηθεί η αξιοπιστία και η ασφάλεια του ελληνικού σιδηροδρόμου; Ποιο είναι το όραμά σας;
-Το όραμά μας είναι η οικοδόμηση ενός σιδηροδρόμου που κερδίζει ξανά την εμπιστοσύνη του κοινού, λειτουργώντας με ασφάλεια, συνέπεια και σύγχρονη ευρωπαϊκή ταυτότητα.
Οι Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε. θέλουμε να είναι ένας σύγχρονος ευρωπαϊκός διαχειριστής υποδομής, που να δρα αποτελεσματικά και να λειτουργεί δυναμικά, ώστε να διασφαλίζει τη χωρητικότητα σε όλες τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στη χώρα, εκμεταλλευόμενος όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά του δικτύου που μας δίνουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα όπως τα λιμάνια μας ως πύλες εισόδου στην Ευρώπη.
Και όλα τούτα τα κάνουμε με σκληρή δουλειά, ενσυνείδηση, προσήλωση στο καθήκον, ανάπτυξη και ενδυνάμωση του προσωπικού μας και απόλυτη εμπέδωση της έννοιας της ασφάλειας σε κάθε επίπεδο, σε κάθε σημείο, σε κάθε δράση μας. Είμαστε ο διαχειριστής μιας κρίσιμης υποδομής που πρέπει να συνεισφέρει τα μέγιστα στο αναπτυξιακό μοντέλο της χώρας μας με το βέλτιστο δυνατό τρόπο.
