Η ΔΕΗ και η Μetlen είναι προς το παρόν οι δύο μεγάλοι ενεργειακοί και βιομηχανικοί όμιλοι της χώρας που εκδηλώνουν ενδιαφέρον για τη δημιουργία μονάδων ενεργειακής αξιοποίησης αποβλήτων στην περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας και στα Ασπρα Σπίτια Βοιωτίας, όπου βρίσκονται οι εγκαταστάσεις της Αλουμίνιον της Ελλάδος.
Οι προτεινόμενες θέσεις προσδιορίζονται στα παλιά λιγνιτωρυχεία της ΔΕΗ σε Κοζάνη και Πτολεμαΐδα και στις βιομηχανικές εγκαταστάσεις της Metlen στη Βοιωτία και έχουν κατατεθεί από τις εταιρείες στο πλαίσιο διαβούλευσης της μελέτης σκοπιμότητας για τη δημιουργία δικτύου μονάδων ενεργειακής αξιοποίησης του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την παραγωγή ενέργειας από απορρίμματα.
Ο σχεδιασμός προβλέπει την εγκατάσταση συνολικά έξι μονάδων σε όλη τη χώρα, οι οποίες ενδεικτικά χωροθετούνται μία στη Ροδόπη για την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και μία στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας (που θα καλυφθεί από την πρόταση της ΔΕΗ). Το «σπάσιμο» των μονάδων στη Βόρεια Ελλάδα θεωρείται αναγκαίο για να αντιμετωπιστούν οι μεταφορές και οι μεγάλες αποστάσεις που θα ανέβαζαν το κόστος. Μία μονάδα θα εγκατασταθεί επίσης σε μία από τις περιοχές της Αρκαδίας, της Ηλείας ή της Αχαΐας για να καλύψει τις Περιφέρειες Πελοποννήσου ή Δυτικής Ελλάδας, μία στη Βοιωτία για την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδος (πρόταση της Metlen), μία στην Περιφέρεια Αττικής και μία στο Ηράκλειο για την Περιφέρεια Κρήτης (πιθανότατα στο Πάρκο Κυκλικής Οικονομίας). Πρόκειται για χωροθετήσεις που προσδιορίζουν κυρίως το γεωγραφικό στίγμα των μονάδων ,καθώς χαράχθηκαν με σύστημα GIS και δεν αποτελούν το ακριβές σημείο εγκατάστασης.
Ανάμεσα στις δύο προτεινόμενες λύσεις από τη ΔΕΗ (σ.σ.: στο παρελθόν είχε αναφερθεί ακόμη και η περίπτωση του Λαυρίου για μονάδα καύσης στην Αττική) και τη Metlen υπάρχουν άλλα τέσσερα projects τα οποία -εκτός απροόπτου- θα μοιραστούν οι υπόλοιποι μεγάλοι ενεργειακοί παίκτες της αγοράς.
Μεταξύ εκείνων που εκτιμάται ότι θα εκδηλώσουν ενδιαφέρον είναι η Μotor Οil, η οποία έχει επενδύσει σημαντικούς πόρους την τελευταία διετία στον τομέα της κυκλικής οικονομίας, με πιο πρόσφατη κίνηση την εξαγορά της Ηλέκτωρ -με μεγάλη τεχνογνωσία στον τομέα της διαχείρισης απορριμμάτων-, ενώ είχε προηγηθεί η απόκτηση της Thalis με εξίσου δυναμική παρουσία στους τομείς των αποβλήτων. Ενδιαφέρον φημολογείται ότι θα εκδηλώσει και η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, η οποία διαθέτει ισχυρή παρουσία στον τομέα της επεξεργασίας απορριμμάτων, ενώ στο παιχνίδι της καύσης για μικρότερη μονάδα έχει μπει η εταιρεία Μεσόγειος, η οποία, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, βρίσκεται σε συζητήσεις με την ΜΕΤΚΑ για την εγκατάσταση μονάδας ενεργειακής αξιοποίησης αποβλήτων στην περιοχή της Ξάνθης.
Η τεχνολογία της καύσης
Η καύση σε σχέση με τις άλλες τεχνολογίες της πυρόλυσης και της αεριοποίησης αποτελεί, σύμφωνα με τη μελέτη του ΥΠΕΝ, την πιο ενδεδειγμένη λύση μείωσης των απορριμμάτων. Η αποτέφρωση των στερεών αποβλήτων αποτελεί μια αρκετά παλιά και διαδεδομένη διεργασία, η οποία περιλαμβάνει την ανάπτυξη υψηλών θερμοκρασιών (850°C έως 1.500°C) με παρουσία φλόγας για την οξείδωση των επιμέρους στοιχείων.
Στόχος της διαδικασίας είναι η εξάτμιση, η αποσύνθεση και η καταστροφή των οργανικών στοιχείων των απορριμμάτων παρουσία οξυγόνου, καθώς και η ταυτόχρονη μείωση του προς τελική διάθεση όγκου τους που πρεσβεύει και η εθνική στρατηγική προκειμένου να περιοριστεί σε κάτω από 10% ο όγκος των αποβλήτων που πηγαίνουν για ταφή.
Κατά τους μελετητές, στα πλεονεκτήματα της καύσης είναι ότι αποτελεί την ωριμότερη τεχνολογία με πολλά επιτυχημένα παραδείγματα εφαρμογής στο εξωτερικό και ότι παρέχει τον υψηλότερο βαθμό απόδοσης σε σχέση με τις εναλλακτικές τεχνολογίες ενεργειακής αξιοποίησης. Επίσης, ότι εκτρέπει τα απορρίμματα από την ταφή, έχει χαμηλές περιβαλλοντικές επιπτώσεις (σημαντικά χαμηλότερες και ελεγχόμενες εκπομπές αερίων, χαμηλή παραγωγή υγρών αποβλήτων σε σχέση με την αεριοποίηση και την πυρόλυση), απαιτεί μικρή έκταση για την κατασκευή μιας μονάδας (40-50 στρέμματα) κ.ά.
Η μελέτη που εκπόνησε η Enviroplan με την εταιρεία ΕΠΤΑ για λογαριασμό του ΥΠΕΝ επιβεβαιώνει ότι η παραγωγή ενέργειας από απορρίμματα είναι μια εφικτή λύση, αλλά συγχρόνως και αναγκαία για να επιτευχθεί ο εθνικός στόχος για μείωση της ταφής των αποβλήτων τα επόμενα χρόνια.
Αναφορικά με τις εκτιμώμενες ποσότητες δευτερογενών καυσίμων (RDF, SRF) που θα παράγονται στην Ελλάδα από τις μονάδες ανάκτησης και ανακύκλωσης αποβλήτων και τα Κέντρα Διαλογής (ΜΑΑ, ΚΔΑΥ κ.ά.), το 2030 αναμένεται να ανέρχονται σε περίπου 1,2-1,3 εκατομμύρια τόνους ετησίως.
Από τις ποσότητες αυτές ένα μέρος, που υπολογίζεται σε περίπου 414.000 τόνους ανά έτος (υψηλής θερμογόνου δύναμης), μπορεί να αξιοποιηθεί τόσο από την τσιμεντοβιομηχανία (ΤΙΤΑΝ, ΑΓΕΤ) όσο και από μονάδες ενεργειακής αξιοποίησης, ενώ οι υπόλοιποι περίπου 860.000 τόνοι ανά έτος (χαμηλότερης θερμογόνου δύναμης) μόνο στο δίκτυο των μονάδων ενεργειακής αξιοποίησης.
Η ενεργοβόρος βιομηχανία έχει δηλώσει ότι μπορεί να απορροφήσει δευτερογενή καύσιμα, χωρίς όμως μακροχρόνιες δεσμεύσεις. Κι αυτό γιατί σήμερα περίπου το 50% των αναγκών της καλύπτεται από το εξωτερικό. Από την άλλη, όπως αναφέρουν αρμόδια στελέχη της αγοράς, δημιουργείται ένας ανταγωνισμός με τους επενδυτές των νέων εργοστασίων, οι οποίοι θέλουν να παίρνουν μέρος του καυσίμου γιατί βελτιώνει την καύση και την απόδοσή τους και τους βοηθά αντίστοιχα να πιάσουν τον στόχο για 65% βαθμό απόδοσης με βάση την Ευρωπαϊκή Οδηγία.
Ρυθμιστικό πλαίσιο
Μολονότι το ρυθμιστικό πλαίσιο της νέας εξίσωσης των νέων μονάδων είναι υπό κατάρτιση, η εικόνα είναι ότι το κόστος της διαχείρισης ακριβαίνει.
Η προετοιμασία έχει ξεκινήσει στο ΥΠΕΝ ανάμεσα στη Γενική Γραμματεία Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων υπό τον κ. Μανώλη Γραφάκο και τη Γενική Γραμματεία Ενέργειας υπό τον κ. Αριστοτέλη Αϊβαλιώτη προκειμένου να καθοριστεί η ενίσχυση που θα διέπει τα συγκεκριμένα έργα.
Δεδομένου μάλιστα ότι οι μονάδες αυτές απαιτούν ένα ισχυρό capex και δεν μπορούν να εξασφαλίσουν κοινοτική χρηματοδότηση, τα έσοδα αυτών θα προέρχονται κατά βάση από την πώληση ηλεκτρικής ενέργειας και το gate fee. Σύμφωνα με πληροφορίες, ως επικρατέστερο σενάριο για την τιμή πώλησης της παραγόμενης ενέργειας είναι τα 155 ευρώ η μεγαβατώρα. Για το, δε, τέλος εισόδου ή αλλιώς gate fee (δηλαδή το υπόλειμμα που θα προέρχεται από τις μονάδες διαχείρισης αποβλήτων), υπολογίζεται να διαμορφωθεί στα επίπεδα των 80 ευρώ ο τόνος.
Μικρότερα έσοδα θα προέρχονται από πωλήσεις scrap μετάλλων. Σημειώνεται, πάντως, ότι το gate fee θα μπορεί να μειώνεται όσο αυξάνεται η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας και ότι το τελικό κόστος της καύσης θα είναι αντίστοιχο με αυτό που πληρώνει και η υπόλοιπη Ε.Ε. (150 έως 200 ευρώ ο τόνος).
Σύμφωνα με πληροφορίες, για τις μονάδες αυτές θα υπάρξει ενίσχυση για το ποσοστό της παραγόμενης ενέργειας που θεωρείται ανανεώσιμη και όχι για το σύνολο. Αυτό το ποσοστό υπολογίζεται στο 57,4% του καυσίμου. Το υπόλοιπο 42,5% θα αμείβεται με βάση την τιμή της χονδρεμπορικής του ρεύματος.
Με βάση το κυβερνητικό σχέδιο, μέσα στο 2025 θα γίνουν οι θεσμικές παρεμβάσεις για τις μονάδες ενεργειακής αξιοποίησης. Στόχος είναι να δημοπρατηθούν τα έργα το 2026 με τριετή περίοδο κατασκευής και δοκιμαστική λειτουργία. Με αυτό το χρονοδιάγραμμα τα νέα εργοστάσια προβλέπεται να τεθούν σε λειτουργία το 2030.
Διαβάστε ακόμη
