Μέχρι τον Μάρτιο του 2027 αναμένεται, σύμφωνα με πληροφορίες, να έχει υπογραφεί η οριστική συμφωνία της ΔΕΗμε την Amazon, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για την έναρξη κατασκευής του mega Data Center των 300 MW στον πρώην Ατμοηλεκτρικό Σταθμό «Άγιος Δημήτριος» στη Δυτική Μακεδονία. Η προετοιμασία στο πεδίο, πάντως, πρόκειται να αρχίσει από το αμέσως επόμενο διάστημα.
Στο πλαίσιο αυτό, θα δρομολογηθούν εργασίες αποξήλωσης υποδομών των λιγνιτικών μονάδων του Σταθμού που έχουν αποσυρθεί, όπως για παράδειγμα των πύργων ψύξης. Οι παρεμβάσεις θα «ανοίξουν χώρο» τόσο για το Κέντρο Δεδομένων όσο και για τα έργα που θα υποστηρίζουν τη λειτουργία του, μεταξύ των οποίων και οι μονάδες αντλησιοταμίευσης.
Την ίδια στιγμή, η συμφωνία με την Amazon έχει ήδη λειτουργήσει ως «διαφήμιση» του μοντέλου που εγκαινιάζει πανευρωπαϊκά στη συγκεκριμένη αγορά η ΔΕΗ. Κατά τις ίδιες πληροφορίες, τρεις ακόμη hyperscalers έχουν κάνει κρούση στον Όμιλο για την πραγματοποίηση ανάλογων επενδύσεων. Πρόκειται για μία πρώτη ένδειξη ότι, με «όχημα» τη ΔΕΗ, το εγχείρημα μπορεί να αποτελέσει σταθμό στο να εξελιχθεί η χώρα μας σε περιφερειακό κόμβο ψηφιακών υποδομών και τεχνητής νοημοσύνης.
Σημείο αναφοράς
Η προοπτική αυτή ξεκινά από τη δρομολόγηση της επένδυσης με τον αμερικανικό τεχνολογικό κολοσσό, όπως και από την επέκτασή της, ώστε το Κέντρο Δεδομένων να αναβαθμιστεί σε ισχύ 1 GW. Ωστόσο, το ενδιαφέρον αναδεικνύει τη δυνατότητα του Ομίλου να προσφέρει έναν συνδυασμό που αναζητούν οι μεγάλοι τεχνολογικοί παίκτες: διαθέσιμη γη και ενεργειακή υποστήριξη για υποδομές με υψηλές απαιτήσεις λειτουργίας.
Με τη σύμπραξη της Amazon, τα συγκεκριμένα πλεονεκτήματα θα εξελιχθούν σε απτά οφέλη, με στόχο η πρώτη φάση του Data Center να είναι έτοιμη για λειτουργία στο τέλος 2028. Τότε, η επένδυση θα αποτελέσει σημείο αναφοράς για το πώς μπορούν να αξιοποιηθούν στον κλάδο της τεχνητής νοημοσύνης τα assets, η τεχνογνωσία και το «ειδικό βάρος» της ΔΕΗ στην ενεργειακή αγορά.
Υπενθυμίζεται ότι, στο conference call για το Στρατηγικό Σχέδιο 2026–2030, ο πρόεδρος και CEO της ΔΕΗ, Γιώργος Στάσσης, είχε αναφερθεί στη δυνατότητα ανάπτυξης Data Centers συνολικής δυναμικότητας 2 GW εντός Ελλάδας και επιπλέον 2 GW εκτός συνόρων, με εφαρμογή του ίδιου μοντέλου.
Το giga Data Center
Η επέκταση της συμφωνίας με την Amazon, για την αναβάθμιση της υποδομής σε giga Data Center ισχύος 1 GW, θα πρέπει να θεωρείται σχεδόν δεδομένη. Η αναβάθμιση θα γίνει τμηματικά, προσθέτοντας σταδιακά νέα δυναμικότητα στην υποδομή. Επομένως, τα 300 MW αποτελούν την αφετηρία ενός σχεδίου με πολύ μεγαλύτερο ορίζοντα.
Η διάκριση έχει σημασία και για τα οικονομικά μεγέθη. Η εκτιμώμενη ετήσια συνεισφορά περίπου 170 εκατ. ευρώ στα EBITDA της ΔΕΗ από το 2030 αφορά αποκλειστικά την πρώτη φάση των 300 MW. Συνεπώς, η μετάβαση στο 1 GW θα διεύρυνε σημαντικά τη συμβολή της νέας δραστηριότητας στη λειτουργική κερδοφορία του Ομίλου, πέρα από τα μεγέθη που έχουν έως τώρα ενσωματωθεί στον επιχειρηματικό σχεδιασμό.
Αντίστοιχα, στο Στρατηγικό Σχέδιο 2026–2030 περιλαμβάνεται η επένδυση για τα 300 MW και όχι η επέκταση στο 1 GW. Όπως έχει γράψει το powergame.gr, το κόστος της πρώτης φάσης της υποδομής θα ξεπεράσει τα 10 δισ. ευρώ και, εφόσον αυτή αναπτυχθεί πλήρως, θα κινηθεί πάνω από τα 30 δισ. ευρώ.
Πρώτη ανάλογη υποδομή στην Ευρώπη
Η κλίμακα και το ύψος των επενδυτικών κεφαλαίων, ωστόσο, δεν είναι το μόνο χαρακτηριστικό που κάνει το πρότζεκτ να ξεχωρίζει. Στον σχεδιασμό του έχει ιδιαίτερο βάρος ο περιορισμός της επιβάρυνσης που συνεπάγεται η λειτουργία μιας τόσο μεγάλης υπολογιστικής υποδομής, με συνέπεια η λύση που προτείνει η ΔΕΗ να θεωρείται ότι απαντά σε όλες τις προκλήσεις που θέτει η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.
Σε αυτό το πλαίσιο, δεν είναι τυχαίο πως το Data Center στη Δυτική Μακεδονία θεωρείται η πρώτη ανάλογη υποδομή στην Ευρώπη που συνδυάζει τέτοια χαρακτηριστικά περιορισμένου περιβαλλοντικού και ενεργειακού αποτυπώματος, καθώς ανάλογες φόρμουλες έχουν υιοθετηθεί μόνο στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Κεντρικό στοιχείο αποτελεί η απευθείας τροφοδοσία με ηλεκτρική ενέργεια, με τις υποστηρικτικές ενεργειακές εγκαταστάσεις να σχεδιάζονται μαζί με το Κέντρο Δεδομένων. Η λογική είναι οι ανάγκες της νέας δραστηριότητας να καλύπτονται μέσα από συγκεκριμένες χαρτοφυλάκιο ηλεκτροπαραγωγής, περιορίζοντας έτσι την επιβάρυνση του ηλεκτρικού συστήματος και τις ανατιμητικές πιέσεις στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας.
Εξίσου σημαντική είναι η μειωμένη κατανάλωση νερού, η οποία προβλέπεται να αντιστοιχεί μόλις στο 0,6% των ποσοτήτων που απαιτούσαν οι λιγνιτικές μονάδες του ΑΗΣ. Παράλληλα, η εγκατάσταση σε παλιές βιομηχανικές εκτάσεις επιτρέπει την επαναχρησιμοποίηση ήδη αξιοποιημένων χώρων. Η αποξήλωση των αποσυρμένων εγκαταστάσεων αποτελεί, επομένως, το πρώτο πρακτικό βήμα για να περάσουν οι εκτάσεις αυτές στη νέα τους χρήση.
Η απασχόληση μετά τον λιγνίτη
Για τη Δυτική Μακεδονία, ιδιαίτερη βαρύτητα έχει και το γεγονός ότι η λειτουργία της υποδομής θα δημιουργήσει περίπου 2.000–2.500 άμεσες θέσεις εργασίας. Πρόκειται για μέγεθος συγκρίσιμο με το ανθρώπινο δυναμικό που απασχολούσε ο Όμιλος στις λιγνιτικές μονάδες το 2019. Με αυτό το μέτρο σύγκρισης, η μετατροπή της περιοχής σε κόμβο υποδομών τεχνητής νοημοσύνης φαίνεται πως θα υποκαταστήσει πλήρως, σε αριθμό θέσεων, την απασχόληση στην περιοχή όταν αυτή αποτελούσε βασικό ενεργειακό κέντρο της χώρας.
Ο λόγος είναι πως, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, σε Data Centers τέτοιας κλίμακας οι ανάγκες στελέχωσης ξεπερνούν όσες συνήθως απαιτούνται σε υποδομές IT. Το γεγονός αυτό οφείλεται στον μικρότερο βαθμό αυτοματοποίησης συγκεκριμένων υπολογιστικών διαδικασιών και την ύπαρξη διαδικασιών ελέγχου που απαιτούν ανθρώπινη παρουσία. Η λειτουργία τους δημιουργεί έτσι ανάγκες προσωπικού που διαφέρουν από τα μικρότερα Data Center, τα οποία βασίζονται σε μεγαλύτερο βαθμό σε αυτοματοποιημένα συστήματα.
Μάλιστα, στους παραπάνω υπολογισμούς δεν περιλαμβάνονται οι έμμεσες θέσεις που μπορούν να προκύψουν από το οικοσύστημα επιχειρήσεων και υπηρεσιών γύρω από το Data Center. Παράλληλα, η απασχόληση κατά την κατασκευαστική περίοδο θα είναι πολλαπλάσια, ξεκινώντας άμεσα από τις εργασίες αποξήλωσης.
