Πλημμύρες στην Αττική: Οδηγός για Αυτοψίες, Καταγραφές Ζημιών και τις Υποχρεώσεις των Πολιτών

Των: Δρ. Κώστα Σαχπάζη, Πολιτικού Μηχανικού, Καθηγητή της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, Κωνσταντίνας Σαχπάζη, Πολιτικού Μηχανικού, και Δέσποινας Σαχπάζη, Αρχιτέκτονος Μηχανικού

____________________  ..  ____________________

Η κλιματική κρίση έχει μεταβάλει άρδην τα δεδομένα της πολιτικής προστασίας στην Ελλάδα, με την εκδήλωση ακραίων καιρικών φαινομένων να καθίσταται πλέον συχνότερη και σφοδρότερη. Οι πρόσφατες πλημμύρες που έπληξαν διάφορους δήμους της Αθήνας και της ευρύτερης Αττικής ανέδειξαν την επιτακτική ανάγκη για έναν άμεσο και αποτελεσματικό μηχανισμό αποκατάστασης. Το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, ανταποκρινόμενο στις ανάγκες των πληγέντων, έχει ήδη ενεργοποιήσει το πλαίσιο για τις αυτοψίες και τις καταγραφές ζημιών, θέτοντας αυστηρά χρονοδιαγράμματα για την ολοκλήρωση των διαδικασιών.

Για τον τεχνικό κόσμο, τους μηχανικούς αλλά και τους πολίτες που είδαν τις περιουσίες τους να πλήττονται, η κατανόηση της διοικητικής και τεχνικής διαδικασίας είναι κρίσιμη. Η έγκαιρη και ορθή υποβολή των απαραίτητων δικαιολογητικών αποτελεί το «κλειδί» για την εκκίνηση της διαδικασίας των αποζημιώσεων και την τελική αποκατάσταση των υποδομών.

Το Πλαίσιο Δράσης του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης

Μετά το πρόσφατο κύμα κακοκαιρίας, πραγματοποιήθηκε έκτακτη σύσκεψη υπό τον Υφυπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, κ. Κώστα Κατσαφάδο. Στη σύσκεψη συμμετείχαν οι Δήμαρχοι των περιοχών που δέχθηκαν το μεγαλύτερο πλήγμα, συγκεκριμένα της Γλυφάδας, της Βάρης–Βούλας–Βουλιαγμένης, του Ωρωπού, του Κορωπίου και του Μαραθώνα.

Ο κύριος στόχος της σύσκεψης ήταν ο καθορισμός των προτεραιοτήτων για την άμεση καταγραφή των επιπτώσεων από τις βροχοπτώσεις. Η πολιτική ηγεσία υπογράμμισε ότι η ταχύτητα στη διενέργεια των αυτοψιών είναι ζωτικής σημασίας, καθώς από αυτήν εξαρτάται η ροή των χρηματοδοτήσεων μέσω της Κρατικής Αρωγής.

Οργάνωση και Χρονοδιάγραμμα των Αυτοψιών

Οι αυτοψίες στις πληγείσες περιοχές δεν αποτελούν μια απλή καταγραφή, αλλά μια λεπτομερή τεχνική επιθεώρηση. Σύμφωνα με τις οδηγίες, οι δήμοι καλούνται να κινητοποιήσουν τα τεχνικά τους κλιμάκια σε συνεργασία με την Περιφέρεια και τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου.

Το χρονοδιάγραμμα που έχει τεθεί είναι αυστηρό. Η ολοκλήρωση των αυτοψιών εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών διασφαλίζει ότι δεν θα υπάρξουν καθυστερήσεις στη συγκρότηση των φακέλων ζημιών. Για τους μηχανικούς που εμπλέκονται στη διαδικασία, η ακρίβεια στην περιγραφή των βλαβών -είτε πρόκειται για δομικά στοιχεία είτε για μηχανολογικό εξοπλισμό- είναι απαραίτητη για την αντικειμενική αξιολόγηση της ζημιάς.

 

Ο Ρόλος των Δήμων στην Καταγραφή

Οι δήμοι της Αθήνας που επλήγησαν λειτουργούν ως ο συνδετικός κρίκος μεταξύ των πολιτών και της κεντρικής διοίκησης. Είναι υπεύθυνοι για: 1. Τη διευκόλυνση των κλιμακίων αυτοψίας. 2. Τη συλλογή των αιτήσεων από τους πληγέντες. 3. Τη συνεργασία με τις υπηρεσίες Κρατικής Αρωγής για την προώθηση των φακέλων.

Η ολοκλήρωση της καταγραφής σε κατοικίες, επιχειρήσεις και δημόσιες υποδομές αποτελεί το βασικό προαπαιτούμενο για να προχωρήσει η διαδικασία των αποζημιώσεων.

Τι Πρέπει να Κάνουν οι Πολίτες: Βήμα προς Βήμα

Για τους πολίτες (ιδιοκτήτες ακινήτων και ενοικιαστές), η διαδικασία μετά από μια πλημμύρα μπορεί να φαίνεται δαπανηρή σε χρόνο και ψυχική ενέργεια. Ωστόσο, η συμμόρφωση με τις διοικητικές απαιτήσεις είναι ο μόνος τρόπος για τη διασφάλιση της κρατικής οικονομικής ενίσχυσης.

Συγκρότηση και Υποβολή Φακέλου Ζημιών

Μόλις ολοκληρωθεί η πρώτη φάση των αυτοψιών από τα αρμόδια κλιμάκια, οι δημότες που έχουν υποστεί ζημίες οφείλουν να προσέλθουν στις δημοτικές υπηρεσίες (συνήθως στα γραφεία Πολιτικής Προστασίας ή στις Τεχνικές Υπηρεσίες του Δήμου τους) για να καταθέσουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά.

Τα έγγραφα που απαιτούνται κατά κανόνα είναι:

• Έντυπα Ε1 και Ε9: Για την πιστοποίηση της ιδιοκτησίας ή της χρήσης του ακινήτου, καθώς και της κύριας κατοικίας.
• Πιστοποιητικό Οικογενειακής Κατάστασης: Απαραίτητο για τον καθορισμό του ύψους της ενίσχυσης σε ορισμένες περιπτώσεις κοινωνικών κριτηρίων.
• Το Δελτίο Αυτοψίας: Το έγγραφο που συντάχθηκε από το κλιμάκιο που επισκέφθηκε το ακίνητο.

Πρακτικές Συμβουλές για Ιδιοκτήτες Ακινήτων

Πριν από την επίσκεψη του κλιμακίου, οι ιδιοκτήτες προτείνεται να: 1. Φωτογραφίσουν και βιντεοσκοπήσουν όλες τις ζημιές σε χώρους, έπιπλα και εξοπλισμό, πριν ξεκινήσουν τις εργασίες καθαρισμού. 2. Μην απορρίπτουν κατεστραμμένα αντικείμενα μεγάλης αξίας πριν την επίσημη καταγραφή, εκτός αν συντρέχουν λόγοι υγείας και ασφάλειας. 3. Κρατούν τιμολόγια και αποδείξεις από οποιαδήποτε επείγουσα εργασία αποκατάστασης ή αγορά υλικών που σχετίζεται με την πλημμύρα.

Η Δεύτερη Φάση: Αποζημιώσεις Επιχειρήσεων

Η διαδικασία αποζημίωσης ακολουθεί μια κλιμακωτή προσέγγιση. Μετά την ολοκλήρωση της επεξεργασίας των φακέλων για τα φυσικά πρόσωπα (κατοικίες), ξεκινά η δεύτερη φάση που αφορά τις επιχειρήσεις.

Συνεργασία με τις Περιφέρειες

Η αποζημίωση των επιχειρήσεων που επλήγησαν από τις πλημμύρες υλοποιείται σε στενή συνεργασία με τις Περιφέρειες. Η διαδικασία αυτή απαιτεί την οριστικοποίηση των ορίων των πληγεισών περιοχών, ώστε να προσδιοριστεί με ακρίβεια ποιοι επαγγελματικοί κλάδοι και ποιες τοποθεσίες εντάσσονται στο καθεστώς ενίσχυσης.

Για τις επιχειρήσεις, η καταγραφή ζημιών περιλαμβάνει επιπλέον στοιχεία, όπως: * Καταστροφή πρώτων υλών και εμπορευμάτων. * Βλάβες σε μηχανολογικό εξοπλισμό και οχήματα της επιχείρησης. * Απώλεια εγγράφων και λογιστικών βιβλίων (όπου απαιτείται ειδική βεβαίωση).

Τεχνικές Παρατηρήσεις για Μηχανικούς και Εμπειρογνώμονες

Ο τεχνικός κόσμος καλείται να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην επόμενη μέρα των πλημμυρών. Η αποτίμηση της στατικής επάρκειας των κτιρίων που έχουν εκτεθεί σε παρατεταμένη παρουσία υδάτων είναι απαραίτητη.

Διάβρωση και Δομική Ακεραιότητα

Οι μηχανικοί πρέπει να δώσουν έμφαση στα εξής σημεία κατά τις αυτοψίες: * Θεμελίωση: Έλεγχος για τυχόν υποσκαφές ή καθιζήσεις λόγω της ορμής των υδάτων. * Φέρων Οργανισμός: Εντοπισμός ρωγμών ή αλλοιώσεων σε στοιχεία από οπλισμένο σκυρόδεμα ή τοιχοποιία. * Ηλεκτρομηχανολογικές Εγκαταστάσεις: Η υγρασία μπορεί να προκαλέσει βραχυκυκλώματα ή οξειδώσεις που δεν είναι άμεσα ορατές, αλλά εγκυμονούν κινδύνους για το μέλλον.

Σχεδιασμός Προληπτικών Μέτρων

Πέρα από την καταγραφή, οι μηχανικοί συμβουλεύουν τους ιδιοκτήτες για την υιοθέτηση μέτρων θωράκισης, όπως η εγκατάσταση στεγανών θυρών (flood barriers), η βελτίωση των συστημάτων αποστράγγισης των υπογείων και η σωστή διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου για την απομάκρυνση των ομβρίων υδάτων.

Συμπεράσματα και Προοπτικές

Οι πλημμύρες στους δήμους της Αθήνας αποτελούν μια υπενθύμιση της τρωτότητας του αστικού ιστού απέναντι στα καιρικά φαινόμενα. Η κρατική μηχανή, μέσω του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης, στοχεύει στην ταχύτητα, όμως η επιτυχία του εγχειρήματος εξαρτάται από τη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων μερών.

Οι πολίτες πρέπει να δράσουν άμεσα και μεθοδικά για τη συγκρότηση των φακέλων τους, ενώ οι δήμοι οφείλουν να εξασφαλίσουν τη διαφάνεια και την ταχύτητα στις καταγραφές ζημιών. Για τον τεχνικό κόσμο, η πρόκληση είναι διπλή: η ακριβής αποτίμηση του σήμερα και ο σχεδιασμός πιο ανθεκτικών υποδομών για το αύριο.

Η αποκατάσταση δεν είναι μόνο ζήτημα οικονομικής αποζημίωσης, αλλά και διασφάλισης της ασφάλειας και της ποιότητας ζωής στις πληγείσες περιοχές. Με τη σωστή ενημέρωση και την τήρηση των προβλεπόμενων διαδικασιών, οι συνέπειες της κακοκαιρίας μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά, επιτρέποντας στους πολίτες και τις επιχειρήσεις να επανέλθουν στην κανονικότητα το συντομότερο δυνατό.

—————–

Ο Δρ. Κώστας Σαχπάζης είναι Πολιτικός Μηχανικός, Καθηγητής της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας (www.uowm.gr και www.geodomisi.com, email: sachpazis@teemail.gr), η Κωνσταντίνα Σαχπάζη είναι Πολιτικός Μηχανικός, και η Δέσποινα Σαχπάζη είναι Αρχιτέκτων Μηχανικός

 

---