«Στράγγισε» τον ειδικό λογαριασμό των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΕΛΥΚΩ) ο πρώην υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κώστας Σκρέκας, για να μοιράζει επιδοτήσεις με… χρήματα των καταναλωτών. Έτσι, ο λογαριασμός αυτός εμφανίζεται στα τέλη Απριλίου ελλειμματικός κατά 5 εκατ. ευρώ, με συνέπεια να μην μπορούν να πληρωθούν ηλεκτροπαραγωγοί, κυρίως η ΔEΗ που σηκώνει το μεγαλύτερο βάρος για την κάλυψη του κόστους ηλεκτροδότησης με πετρέλαιο των μη διασυνδεδεμένων νησιών.
H «τρύπα» στον λογαριασμό κινητοποίησε θεσμικά τη ΡΑΑΕΥ και με επιστολή προς τον ΔΕΔΔΗΕ, που υπογράφει ο αντιπρόεδρος του κλάδου Ενέργειας Δημήτρης Φούρλαρης, ζητά να μάθει από τον Διαχειριστή, που έχει την ευθύνη του ΕΛΥΚΩ, πώς προέκυψε και ποιες είναι οι εκτιμήσεις του για το πώς θα διαμορφωθεί το 2023 και το 2024. Επίσης, υποδεικνύει στον ΔΕΔΔΗΕ να προβεί σε δύο εισηγήσεις προς τη ΡΑΑΕΥ: πρώτον, για το επαρκές ύψος αποθέματος ασφαλείας που θα πρέπει να εμφανίζει ο ΕΛΥΚΩ για να αποζημιώνονται έγκαιρα οι πάροχοι των ΥΚΩ και δεύτερον, για το ποσό που απαιτείται να εισφέρει ο κρατικός προϋπολογισμός, σε περίπτωση μη αναπροσαρμογής ή μερικής αναπροσαρμογής των υφιστάμενων χρεώσεων για τις ΥΚΩ.
Ουσιαστικά, με το τελευταίο η ΡΑΑΕΥ αφήνει στη διακριτική ευχέρεια του ΔΕΔΔΗΕ να προτείνει ενδεχόμενη αύξηση των ΥΚΩ, με άλλα λόγια, πετάει το μπαλάκι στον Διαχειριστή. Με βάση τις απαντήσεις και τις εισηγήσεις του ΔΕΔΔΗΕ, η ΡΑΑΕΥ θα υποβάλει τη γνωμοδότησή της προς τον ΥΠΕΝ. Το υπουργείο είναι αυτό που αποφασίζει τυχόν αναπροσαρμογές στις χρεώσεις ΥΚΩ, συνεπώς, κι αυτή την «καυτή πατάτα» θα βρει να τον περιμένει στο γραφείο του με το καλημέρα της ανάληψης των καθηκόντων του ο επόμενος υπουργός.
Το πρόβλημα αυτό δεν αποτελεί «κεραυνό εν αιθρία». Από πέρυσι είχαν ενημερωθεί τόσο η τότε ΡΑΕ όσο και ο ΔΕΔΔΗΕ, για την αιμοδότηση του ΤΕΜ από τον ΕΛΥΚΩ. Συνεπώς, όλοι οι εμπλεκόμενοι θεσμικοί φορείς γνώριζαν πού πήγαν τα χρήματα των ΥΚΩ.
Με δύο Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις, τον Αύγουστο και τον Δεκέμβριο του 2022, που φέρουν τις υπογραφές του ΥΠΕΝ και του υπουργείου Οικονομικών, συνολικό ποσό 400 εκατ. ευρώ από τον ΕΛΥΚΩ μεταφέρθηκε στο Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης (TEM), για την επιδοματική πολιτική της κυβέρνησης, ενώ υφίσταται οψιόν και για άλλα 100 εκατ. ευρώ. Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με διασταυρωμένες πληροφορίες του Euro2day.gr, τον Αύγουστο πέρυσι το ΤΕΜ πήρε από τον ΕΛΥΚΩ 250 εκατ. ευρώ, τον Σεπτέμβριο 50 εκατ. ευρώ και τον Δεκέμβριο 100 εκατ. ευρώ.
Οι εκτιμήσεις που υπήρχαν πέρυσι ήταν ότι ο ΕΛΥΚΩ θα έκλεινε το 2022 με πλεόνασμα της τάξης των 150 εκατ. ευρώ. Ορισμένες πλευρές της αγοράς που μίλησαν στο Euro2day.gr επιρρίπτουν ευθύνες στον ΔΕΔΔΗΕ γιατί, όπως υποστηρίζουν, δεν μερίμνησε για την ομαλή εισπραξιμότητα των τελών των ΥΚΩ από τους προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας, άρα το πρόβλημα, λένε, διογκώθηκε. Τα ΥΚΩ συνιστούν ρυθμιζόμενες χρεώσεις που καταβάλλει υποχρεωτικά ο κάθε καταναλωτής στον λογαριασμό του ρεύματος, εισπράττονται από τους παρόχους και αποδίδονται στον ΔΕΔΔΗΕ.
Σε κάθε περίπτωση, όπως προκύπτει από την επιστολή της ΡΑΑΕΥ προς τον Διαχειριστή, στην εισήγηση του τελευταίου, στις 24 Οκτωβρίου 2022, αναφερόταν ότι το οικονομικό αποτέλεσμα του ΕΛΥΚΩ για το 2023 θα ήταν πλεονασματικό κατά 510 εκατ. ευρώ. Όμως, στις 31 Μαρτίου 2023 ο ΕΛΥΚΩ εμφάνιζε σχεδόν μηδενικό πλεόνασμα, μόλις 3 εκατ. ευρώ και στις 30 Απριλίου 2023 ήταν μείον κατά περίπου 5 εκατ. ευρώ. Εξ αυτού του λόγου όφειλε να κινηθεί θεσμικά η ΡΑΑΕΥ, ενεργοποιώντας τις διατάξεις απόφασής της του 2021 για τη διαχείριση του ελλείμματος.
Σύμφωνα με παράγοντες που μίλησαν στο Euro2day.gr, φαίνεται ότι σε αυτή τη φάση και έτσι όπως έχουν εξελιχθεί τα πράγματα γίνεται προσπάθεια διαχείρισης μίας εξέλιξης, για την οποία ουδείς επιθυμεί να λάβει την ευθύνη. Όλοι «δείχνουν» προς το ΥΠΕΝ, που αποφάσισε να χρησιμοποιήσει τα χρήματα του ΕΛΥΚΩ για τις επιδοτήσεις. Άγνωστο παραμένει ως αυτή τη στιγμή αν τελικά το μάρμαρο θα κληθούν να πληρώσουν και πάλι οι καταναλωτές, με νέες αυξήσεις στις ΥΚΩ, για να κλείσει όπως-όπως η «τρύπα» του ΕΛΥΚΩ. Αυτό, όπως προαναφέρθηκε, είναι απόφαση του νέου ΥΠΕΝ, με τον ΔΕΔΔΗΕ να φέρεται ότι δεν θα εισηγηθεί σε καμία περίπτωση νέες επιβαρύνσεις.
Όπερ έδει δείξαι.
Αθηνά Καλαϊτζόγλου
