Χωρίς ουσιαστικές διαφοροποιήσεις στην κυβερνητική πολιτική για τον τομέα της ενέργειας, προδιαγράφεται η δεύτερη κυβερνητική θητεία της ΝΔ, την οποία θα οριστικοποιήσει ο νέος γύρος της εκλογικής αναμέτρησης στις 25 Ιουνίου ή το αργότερα στις 2 Ιουλίου.
Η προώθηση της έρευνας και εκμετάλλευσης κοιτασμάτων φυσικού αερίου, η διατήρηση του ισχυρού ρόλου της ΔΕΗ στην ελληνική αγορά ενέργειας με το άνοιγμα ενός νέου κύκλου επενδύσεων εκτός Ελλάδας και οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις που καθιστούν την χώρα ενεργειακό hub αποτελούν τα γνώριμα μονοπάτια πάνω στα οποία βάδισε και θα συνεχίσει να βαδίζει η επόμενη κυβέρνηση, τροποποιώντας κατά περίπτωση και με βάση τις τρέχουσες συνθήκες το σχεδιασμό. Oι επόμενοι μήνες θα είναι κρίσιμοι για την αγορά ηλεκτρισμού καθώς θα χρειαστεί να επανεξεταστεί το μοντέλο των επιδοτήσεων και να δημιουργηθούν δικλείδες ασφαλείας που θα αποτελέσουν ασπίδα για τους καταναλωτές σε ένα πιθανό νέο γύρο ανατιμήσεων.
Ήδη οι τιμές του ρεύματος βρίσκονται στα προ κρίσης επίπεδα με τις ταρίφες που ανακοίνωσαν προχθές οι πάροχοι ενέργειας να διαμορφώνονται κατά μέσο όρο κάτω από τα 15 λεπτά η κιλοβατώρα. Χωρίς όμως να εξασφαλίζουν την σταθερότητα και χαμηλότερο κόστος και για τους επόμενους μήνες στην αγορά.
Η αποτελεσματικότερη διαχείριση των ΑΠΕ που αποτελούν τα κύρια εργαλεία της ενεργειακής μετάβασης αλλά και το μέλλον των νέων τερματικών σταθμών LNG, αποτελούν δύο ακόμη τομείς του ενεργειακού οικοσυστήματος που θα βρεθούν στο επίκεντρο των νέων πολιτικών.
Υδρογονάνθρακες: από το 2024 οι εξελίξεις
Η προηγούμενη κυβέρνηση κατάφερε να κάνει ένα αποφασιστικό βήμα στον τομέα των εξορύξεων που θα διατηρηθεί με την επανεκλογή της ΝΔ και σε αυτό καταλυτικό ρόλο έπαιξε η ενεργειακή και η γεωπολιτική κρίση, η οποία κατέστησε μέγιστη προτεραιότητα την ενεργειακή αυτονομία της χώρας.
Από τις αρχές του 2022 μέχρι σήμερα έχει αναβαθμιστεί ο ρόλος της ΕΔΕΥΕΠ (Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Έρευνας και Υδρογονανθράκων) και οι τρεις operators που επιχειρούν επί ελληνικού εδάφους (Energean, HelleniqEnergy, ExxonMobil) έχουν σκανάρει τα πέντε οικόπεδα Δυτικά και Νοτιοδυτικά της Κρήτης, στο μπλοκ 2 δυτικά της Κέρκυρας, στο μπλοκ Ιόνιο και στο μπλοκ 10 που είναι στον Κυπαρισσιακό κόλπο.
Οι εταιρείες έχουν ξεκινήσει την αξιολόγηση των δεδομένων που άντλησαν μέσα από τις σεισμικές έρευνες ώστε από την επόμενη χρονιά να υπάρξει μια πρώτη ερμηνεία και εκτίμηση για τις δομές και την έκταση του ορυκτού πλούτου της χώρας, με τις προβλέψεις να είναι αισιόδοξες μετά τις πρόσφατες εξελίξεις στην λεκάνη της Ανατολικής Μεσογείου.
Η ανάλυση αυτών των δεδομένων θα καθορίσει και τα επόμενα βήματα που είναι η λήψη επενδυτικών αποφάσεων και η διενέργεια ερευνητικών γεωτρήσεων που με εξαίρεση τα Γιάννενα τοποθετούνται για το 2025.
Στελέχη της αγοράς εκτιμούν ότι ο παράγοντας εκλογών πάει όλο το σχεδιασμό πιο πίσω αφού μετά τις βουλευτικές θα ακολουθήσουν οι δημοτικές το Φθινόπωρο. Τονίζουν πάντως ότι για τους διεθνείς operators που βολιδοσκοπούν τα ελληνικά μπλοκ, ο σχηματισμός κυβέρνησης από ένα κόμμα που στηρίζει τις έρευνες αποτελεί ένα θετικό σινιάλο.
ΔΕΗ: Η επόμενη μέρα
Η προηγούμενη κυβέρνηση υπεραμύνεται της στρατηγικής της για την ΔΕΗ, λέγοντας ότι πήρε μια εταιρεία υπό πτώχευση που σήμερα παράγει θετικά αποτελέσματα, γίνεται κυρίαρχος στα Βαλκάνια με την εξαγορά της Enel και άλλων επενδυτικών κινήσεων που θα ακολουθήσουν και έχει κερδίσει το χαμένο έδαφος ετών, κάνοντας πυλώνα του επενδυτικού της σχεδιασμού την μετάβαση στην πράσινη ανάπτυξη.
Η οικονομική της επάρκεια της επέτρεψε άλλωστε να ασκήσει κοινωνική πολιτική και να συνδράμει με 1,8 δις τις επιδοτήσεις στο ρεύμα προς ανακούφιση των καταναλωτών. Επομένως ο κοινωνικός της χαρακτήρα όχι μόνο αποδυναμώθηκε τα τελευταία χρόνια αλλά και ενισχύθηκε λόγω κρίσης. Με τις επιλογές αυτές όπως υποστηρίζουν στην κυβέρνηση, η ΔΕΗ σήμερα έχει τετραπλασιάσει την αξία της, επομένως αξίζει περίπου τρεις φορές περισσότερο το μερίδιο 34% που κατέχει το ελληνικό Δημόσιο απ’ ότι άξιζε το 51% που ήλεγχε το 2019.
Σήμερα, το επενδυτικό σχέδιο του ομίλου ΔΕΗ για την περίοδο 2022 – 2026 προσεγγίζει τα 1,9 δις. ευρώ ετησίως και μπορεί να φτάσει στο τέλος της πενταετίας τα 9,3 δις. ευρώ.
Το 55% θα κατευθυνθεί προς τις ΑΠΕ και το 20% για την αναβάθμιση του δικτύου διανομής του ΔΕΔΔΗΕ. Η εξαγορά της ENEL Ρουμανίας δίνει σημαντικό προβάδισμα στην εταιρεία και στο χαρτοφυλάκο των ΑΠΕ σε φωτοβολταικά και αιολικά πάρκα με αύξηση δυναμικότητας στα 4 GW (από 3,5 GW σήμερα μαζί με τα υδροηλεκτρικά) σε λειτουργία και διεύρυνση του χαρτοφυλακίου στα 15 GW (από 10 GW σήμερα).
Επιδοτήσεις: γρίφος η τιμολόγηση του ρεύματος
Η αποκλιμάκωση των τιμών φυσικού αερίου στα επίπεδα των 30 ευρώ η μεγαβατώρα έρχεται να προσφέρει μια ασφάλεια στον τομέα των επιδοτήσεων καθώς το κράτος διατηρεί σε πολύ χαμηλά επίπεδα, την οικονομική στήριξη που παρείχε τον τελευταίο 1,5 χρόνο στους καταναλωτές.
Για τον Μάιο και τον Ιούνιο η προηγούμενη πολιτική ηγεσία έχει ανακοινώσει συνολικές επιδοτήσεις που θα ανέλθουν σε μόλις 47 εκ. ευρώ.
Η κυβέρνηση έχει αποστείλει στην Κομισιόν αίτημα για παράταση του μηχανισμού του πλαφόν στην ηλεκτροπαραγωγή που εκπνέει την 1 Ιουνίου και θα παραταθεί με νεότερη υπουργική απόφαση έως τα τέλη Σεπτεμβρίου, καθώς και για το μοντέλο καθορισμού των τιμών στην λιανική ανά μήνα, με ταυτόχρονη αναστολή της ρήτρας αναπροσαρμογής που λήγει αρχές Ιουλίου.
Η τρίμηνη αυτή παράταση θα δώσει την δυνατότητα της στήριξης των νοικοκυριών εφόσον υπάρχουν νέες αυξήσεις τιμών το καλοκαίρι αλλά και όλο το περιθώριο χρόνου στο νέο υπουργό ΠΕΝ, να αξιολογήσει τα δεδομένα εκείνης της περιόδου και να αποφασίσει για την συνέχιση ή την διακοπή των μέτρων. Μέχρι τότε εκτιμάται ότι θα έχει αποσαφηνιστεί και η στάση των Βρυξελλών, η οποία σύμφωνα με τις υπάρχουσες πληροφορίες διστάζει να ανάψει το φως για την διατήρηση των μέτρων στην λιανική και την συνέχιση της αναστολής της ρήτρας αναπροσαρμογής.
LNG: Προς δύο FSRU;
Πυρετωδώς εξελίσσονται οι εργασίες για την κατασκευή του νέου τερματικού σταθμού LNG στην Αλεξανδρούπολη που κατασκευάζει η Gastrade με στόχο να είναι έτοιμος στα τέλη του χρόνου. Tο υψηλό κόστος όμως των υποδομών που γίνεται όλο και πιο ακριβό, η μείωση της κατανάλωσης φυσικού αερίου αλλά και η αυξημένη διείσδυση των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα κάνει πιο επιφυλακτικούς τους επενδυτές.
Ο αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος της Motor Oil κ. Πέτρος Τζαννετάκης κατά την πρόσφατη τηλεδιάσκεψη με τους αναλυτές δήλωσε ότι η εταιρεία θα χρειαστεί περισσότερο χρόνο για την λήψη της τελικής επενδυτικής απόφασης για το FSRU της Διώρυγα Gas στους Αγίους Θεοδώρους. Επισήμανε ότι το market test πήγε καλά και το έργο συμπεριλήφθη στις στρατηγικές επενδύσεις της κυβέρνησης αλλά το περιβάλλον έχει αλλάξει.
Πληροφορίες αναφέρουν ότι πρωταρχικό μέλημα αυτή την περίοδο για την εταιρεία είναι η εξασφάλιση κρατικής χρηματοδότησης για την υλοποίηση του έργου, ζήτημα το οποίο έχει κινήσει το ΥΠΕΝ για να πάρει το πράσινο φως από την Κομισιόν (με το σκεπτικό ότι δεν συνιστά κρατική ενίσχυση).
Μεσούσης της Ρωσοουκρανικής κρίσης πέρσι, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης είχε ανακοινώσει το σχέδιο για δεύτερο FSRU στην Θράκη με χαρακτήρα πρωτίστως εξαγωγικό. Υπενθυμίζεται ότι στα σκαριά είναι άλλα δύο έργα. Το FSRU Αργώ στο Βόλο που έχει αλλάξει χωροθέτηση λόγω αντιδράσεων ΤΑΙΠΕΔ και κατοίκων αλλά και ο αντίστοιχος σταθμός της Elpedison στην Θεσσαλονίκη.
«Την ώρα που η Κομισιόν θέτει σε αποδρομή το φυσικό αέριο είναι οξύμωρο να κατασκευάζονται νέες υποδομές που δεν θα αποσβεστούν ποτέ» λέει παράγοντας του υπουργείου που εκτιμά ότι δύο FSRU είναι αρκετά για την χώρα μας.
Ο κομβικός ρόλος των ΑΠΕ
Πέρσι η Ελλάδα υπερπήδησε το φράγμα των 10GW εγκατεστημένης ισχύος από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, συνδέοντας 1,6 GW μέσα σε έναν χρόνο. Όμως το «γκάζι» στις ΑΠΕ χωρίς να έχουν προηγηθεί επενδύσεις σε δίκτυα και διεθνείς ηλεκτρικές διασυνδέσεις κινδυνεύει να τινάξει το ηλεκτρικό σύστημα στον αέρα.
Ο λόγος είναι ότι δημιουργεί υπερπαραγωγή πράσινης ενέργειας, η οποία σε συνδυασμό με την χαμηλή ζήτηση κυρίως την Άνοιξη και το Φθινόπωρο οδηγεί σε περικοπές ενέργειας για να μην κινδυνέψει το ηλεκτρικό σύστημα από μπλακ άουτ.
Με τον τρόπο όμως αυτό περιορίζεται ο ρόλος μεγάλων επενδύσεων σε μονάδες ορυκτών καυσίμων (λιγνίτη, φυσικό αέριο) που είναι απαραίτητες για την ευστάθεια του συστήματος λόγω της στοχαστικότητας των έργων ΑΠΕ, όταν για παράδειγμα βραδιάζει και τα φωτοβολταϊκά δεν παράγουν ενέργεια.
Το είδαμε να συμβαίνει τις ημέρες του Πάσχα όπου ο Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ) χρειάστηκε να περικόψει μεγάλες ποσότητες της παραγωγής για να μην κινδυνεύσει το σύστημα.
Το «ψαλίδι» μάλιστα στις ΑΠΕ λόγω της οριακής κατάστασης που λειτουργεί το σύστημα έχει καθιερωθεί, με αποτέλεσμα να εγείρονται αντιδράσεις στους κόλπους των παραγωγών.
Το πρόβλημα σε όλη του την διάσταση περιέγραψε πρόσφατα ο διευθύνων σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ Μάνος Μανουσάκης από το συνέδριο των Δελφών. «Πρέπει να είμαστε ειλικρινείς όταν συζητάμε για την πράσινη μετάβαση. Έχουμε πει και στο παρελθόν ότι θα υπάρξει εκ των πραγμάτων ένα κενό ανάμεσα στη σημερινή κατάσταση και μέχρι να ολοκληρωθεί η ενεργειακή μετάβαση. Μέσα σε αυτό το διάστημα θα πρέπει να ωριμάσουν οι τεχνολογίες αποθήκευσης, ώστε η πράσινη ενέργεια που παράγεται στην Ελλάδα να μπορεί να αξιοποιείται και να μην περικόπτεται αναγκαστικά, όπως συμβαίνει σήμερα, και θα συμβαίνει με εντονότερο ρυθμό και τα επόμενα χρόνια μέχρι να προχωρήσουν οι τεχνολογίες αποθήκευσης».
