Ο ρόλος της ισπανικής Elecnor που κατηγορείται για νόθευση του ανταγωνισμού και βάζει σε νέες περιπέτειες τα έργα του ελληνικού σιδηροδρόμου
Mπορεί η κυβέρνηση να σχεδιάζει μπαράζ έργων για την επέκταση και αναβάθμιση του ελληνικού σιδηροδρόμου, ωστόσο το φάντασμα της Επιτροπής Ανταγωνισμού που άνοιξε τον ασκό του Aιόλου το προηγούμενο διάστημα στα δημόσια έργα, συνεχίζει να πλανάται πάνω από τους διαγωνισμούς και μάλιστα με πρωταγωνιστές κατασκευαστικούς ομίλους του εξωτερικού.
Τελευταίο θύμα αποτελεί o διαγωνισμός για την ηλεκτροκίνηση του Κιάτο –Ροδοδάφνη, συνολικού ύψους 83 εκατ. ευρώ για το οποίο προσωρινός μειοδότης από τον περασμένο Μάιο, μετά από δικαστική απόφαση του ΣτΕ είναι η Μυτιληναίος με την ισπανική Elecnor.
Λόγω όμως της εμπλοκής των Ισπανών σε πρακτικές στρέβλωσης του ανταγωνισμού στην πατρίδα τους, προκύπτουν νομικά κωλύματα στην υπογραφή της σύμβασης.
Για τον λόγο αυτό, πληροφορίες αναφέρουν ότι η ΕΡΓΟΣΕ σκοπεύει να ανακηρύξει την κοινοπραξία Μυτιληναίος-Elecnor προσωρινό ανάδοχο, αλλά σύμφωνα με τη νομοθεσία να εφαρμόσει τις αποφάσεις του ΣτΕ σχετικά με τις κατασκευαστικές που κατηγορούνται για νόθευση του ανταγωνισμού. Στο πλαίσιο αυτό οφείλει να παραπέμψει το αποτέλεσμα του διαγωνισμού στην αρμόδια Διυπουργική Επιτροπή για να αποφανθεί για τα μέτρα εξυγίανσης που έχουν ληφθεί από την εταιρεία όπως ορίζει η νομολογία του ανώτατου δικαστηρίου. Στη συνέχεια, η σύμβαση θα περάσει από το Ελεγκτικό Συνέδριο για τον έλεγχο νομιμότητας.
Στην αγορά εκτιμούν ότι θα υπάρξει νέος γύρος καθυστερήσεων κάτι που σημαίνει ότι θα χρειαστούν κάποιοι μήνες για να προχωρήσει ο διαγωνισμός που είναι απαραίτητος για την αναβάθμιση της πολύπαθης σιδηροδρομικής γραμμής Αθήνα-Πάτρα.
Υπενθυμίζεται ότι για τη διαγωνιστική διαδικασία, το ΣτΕ είχε κάνει αρχικά δεκτή την προσφυγή της κοινοπραξίας υπό την Μυτιληναίος. Η τελευταία ζητούσε τον αποκλεισμό των δύο άλλων σχημάτων και συγκεκριμένα της «Άκτωρ» που είχε αναδειχθεί προσωρινός ανάδοχος με έκπτωση κοντά στο 54% όσο και τον αμέσως επόμενο μειοδότη, την κοινοπραξία των εταιρειών Alstom-Σιδηροδρομικά Έργα, επικαλούμενη αντίστοιχα θέματα της Επιτροπής Ανταγωνισμού.
Όπως, για παράδειγμα, είχε υποστηρίξει, η κοινοπραξία στην προσφυγή της, η ΑΚΤΩΡ παράτυπα είχε δηλώσει σε σχετικά έγγραφα του διαγωνισμού ότι ουδέποτε συμμετείχε σε πρακτικές αθέμιτου ανταγωνισμού στο παρελθόν, παρά το γεγονός ότι είχε ενταχθεί όπως και άλλες αντίστοιχα τεχνικές εταιρείες, σε καθεστώς επιείκειας και διευθέτησης, καταβάλλοντας πρόστιμο.
Σε τρεις συμπράξεις συμμετείχε η Elecnor
Η Elecnor μια διεθνής εταιρεία με έδρα τη Μαδρίτη και δραστηριότητες στον τομέα των κατασκευών, των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, και της τεχνολογίας αποτελεί μία από επιχειρήσεις που έχουν κατηγορηθεί για εναρμονισμένες πρακτικές σε έργα του σιδηροδρόμου από τον Μάιο του 2002 έως τον Νοέμβριο του 2016.
Σύμφωνα με έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) που δημοσιεύτηκε το Μάιο του 2020, αποδεικνύεται ότι είναι μέσα στις δέκα επιχειρήσεις (Elecnor, Cobra, Semi, Inabensa, Cymi, Alstom, Electren, Siemens, Telice και Eym) που σε διάστημα 14 ετών σύναψαν συμφωνίες σε 239 προσφορές για δημόσια έργα, εκ των οποίων 173 ανατέθηκαν τελικά σε επιχειρήσεις του καρτέλ, οι οποίες μοιράστηκαν 134 εκατομμύρια ευρώ.
Η έκθεση επισημαίνει την ύπαρξη και δεύτερου καρτέλ μεταξύ 13 επιχειρήσεων (Cobra, Siemens, Elecnor, Semi, Inabensa, Alstom, Isolux, Cymi, Comsa, Electren, Neopul, Citracc και Eym), οι οποίες είχαν συμπράξει σε 24 διαγωνισμούς σε έργα ηλεκτροκίνησης για την κατασκευή και τη συντήρηση του σιδηροδρόμου. Το συνολικό ποσό των συμβάσεων που ανατέθηκαν μέσω της σύμπραξης υπολογίζεται ότι ανήλθε σε 837 εκατομμύρια ευρώ.
Στις 14 Μαρτίου 2019, εκδόθηκε και νέα απόφαση επιβολής προστίμων συνολικού ύψους 118 εκατομμυρίων ευρώ για τρίτο καρτέλ που σχετίζεται με συμβάσεις για την κατασκευή και τη συντήρηση ηλεκτρομηχανολογικών συστημάτων σε σιδηροδρομικές σήραγγες υψηλών ταχυτήτων. Η αποκάλυψη της υπόθεσης τιμώρησε 15 παραβατικές εταιρείες (Cobra, Elecnor, Siemens, Semi, Inabensa, Alstom, Cymi, Isolux, Electren, Comsa, Indra, Neopul, Telice, Eym και Citracc), και επέβαλε πρόστιμα ύψους 666.000 ευρώ σε 14 στελέχη τους.
Στο πλαίσιο του προγράμματος επιείκειας, η Alstom και οι διαχειριστές της εξαιρέθηκαν από την καταβολή προστίμων (8,8 εκατομμύρια για την εταιρεία, συν 155,700 ευρώ για τους διευθυντές της) ενώ μειώθηκε κατά 45% το ποσό του προστίμου στη Siemens αλλά όχι και στα στελέχη της, επειδή δεν συνεργάστηκαν με τις αρχές.
Σημειώνεται ότι η καθιέρωση του προγράμματος επιείκειας, δηλαδή της συνεργασίας εταιρειών και φυσικών προσώπων με τις αρχές για την αποκάλυψη υποθέσεων στρέβλωσης του ανταγωνισμού που ακολούθησε η Ισπανία για την προστασία του δημόσιου συμφέροντος, από τον Φεβρουάριο του 2008, έφερε αποτέλεσμα. Όπως αποδείχτηκε έριξε φως σε 31 καρτέλ, για τα οποία επιβλήθηκαν συνολικά πρόστιμα άνω του 1 δισεκατομμυρίου ευρώ.
