Την αδυναμία της κυβέρνησης ΝΔ να ελέγξει τις δραστηριότητες της “Ελληνικός Χρυσός Α.Ε.” και να διασφαλίσει τα συμφέροντα του Ελληνικού Δημοσίου στην περιοχή της Β.Α. Χαλκιδικής, αναδεικνύουν σαράντα ένα (41) βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, με ερώτηση και αίτηση κατάθεσης εγγράφων που κατατέθηκε προς τους Υπουργούς Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Ανάπτυξης και Επενδύσεων, με πρωτοβουλία του Βουλευτή Β΄ Θεσσαλονίκης και Τομεάρχη Περιβάλλοντος και Ενέργειας ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Σωκράτη Φάμελλου και της Βουλευτή Χαλκιδικής και Αναπληρώτριας Τομεάρχη Εσωτερικών (Μακεδονίας και Θράκης) Κυριακής Μάλαμα.
Όπως προκύπτει από την ερώτηση, η εταιρεία δεν έχει την επενδυτική και χρηματοοικονομική επάρκεια για να υλοποιήσει ούτε το νέο σχέδιο, ούτε και τη συμβατική μεταλλευτική και μεταλλουργική λειτουργία. Παρόλες τις διευκολύνσεις και παραχωρήσεις της κυβέρνησης της ΝΔ, η εταιρεία δεν έχει καταφέρει να βρει τον στρατηγικό επενδυτή που χρειάζεται και το έργο των Σκουριών εξακολουθεί να βρίσκεται σε καθεστώς συντήρησης, παρά τις διαβεβαιώσεις της εταιρείας και της κυβέρνησης για το αντίθετο εδώ και τρία χρόνια περίπου. Έχει πλέον καταρρεύσει οριστικά ο «μύθος» της πιο μεγάλης επένδυσης και έχει αποδειχθεί αφενός ότι η Ελληνικός Χρυσός είναι απρόθυμη να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της και αφετέρου ότι στερεί δικαιώματα από το κράτος με τη συναίνεση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Παρά το γεγονός ότι σε βάρος της εταιρείας έχουν εκδοθεί σειρά Δικαστικών Αποφάσεων στις οποίες καταγράφεται η μη συμμόρφωση της με τις υποχρεώσεις που συμβατικά έχει αναλάβει και με τους περιβαλλοντικούς όρους, η σημερινή κυβέρνηση εξακολουθεί να είναι προκλητικά “προστατευτική” προς την εν λόγω εταιρεία. Αποτελεί κατάντια για την χώρα μας οι Υπουργοί να μην υπερασπίζονται το δημόσιο συμφέρον, και να λειτουργούν, ως υπάλληλοι της Ελληνικός Χρυσός.
Στην ερώτηση παρουσιάζεται όλη η “προστασία” και οι διευκολύνσεις της σημερινής κυβέρνησης και ζητείται αναλυτική ενημέρωση για τους ελέγχους που έχουν γίνει στην δραστηριότητα, για τις ενέργειες που προτίθεται να προχωρήσει η κυβέρνηση ώστε να διασφαλιστούν οι θέσεις εργασίας, ειδικά ερωτήματα που αφορούν στην ασφάλεια του οικισμού της Στρατονίκης, για τις αυθαίρετες ενέργειες στελεχών του ΥΠΕΝ, καθώς και για την υποχρέωση υποβολής αιτήματος στη ΓΔ Ανταγωνισμού της Ε.Ε.
Ακολουθεί το κείμενο της Ερώτησης και Α.Κ.Ε.
Ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων
Προς τους κ.κ. Υπουργούς:
1. Περιβάλλοντος και Ενέργειας
2. Ανάπτυξης και Επενδύσεων
Θέμα: «Θα συνεχίσει η κυβέρνηση Μητσοτάκη να εξυπηρετεί τα συμφέροντα της «Ελληνικός Χρυσός Α.Ε.» εις βάρος των συμφερόντων της χώρας, του περιβάλλοντος και της Χαλκιδικής;»
Έχουν περάσει 15 μήνες από την υπογραφή της τροποποιημένης σύμβασης του Ελληνικού Δημοσίου με την «Ελληνικός Χρυσός Α.Ε.» και την ψήφιση του Ν.4785/2021, μία σύμβαση που η κυβέρνηση παρουσίασε ως «σημαντική συμφωνία, εθνικής αναπτυξιακής σημασίας, με την οποία η Ελλάδα στέλνει ένα σαφές σήμα ότι είναι φιλική στις μεγάλες επενδύσεις», αλλά έφερε στη Βουλή χωρίς καμία διαβούλευση, κρυφά από την τοπική κοινωνία, χωρίς να προβλεφθεί η δυνατότητα τροποποίησης, προσθήκης ή αλλαγής του κειμένου από τη Βουλή ή από το Δημοτικό Συμβούλιο, που ενημερώθηκαν μετά την υπογραφή της σύμβασης. Μία Σύμβαση που είχε συνταχθεί από την «Ελληνικός Χρυσός Α.Ε.» και όχι από το Ελληνικό Δημόσιο, εις βάρος των συμφερόντων της χώρας, του περιβάλλοντος, των πολιτών και των τοπικών φορέων της Χαλκιδικής και περιέχει αποικιοκρατικές ρυθμίσεις προς όφελος της Ελληνικός Χρυσός.
Παρά το γεγονός ότι σε βάρος της εταιρείας έχουν εκδοθεί Πράξεις Βεβαίωσης Παράβασης και Δικαστικές αποφάσεις (1362/2020, 1363/2020 Διοικητικό Εφετείο Αθηνών, ποινικές κυρώσεις Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης, Απόφαση Διαιτησίας 9/2018, ΣτΕ 223/2020) στις οποίες καταγράφεται η μη συμμόρφωση της εταιρείας με τις υποχρεώσεις που συμβατικά έχει αναλάβει και με τους περιβαλλοντικούς όρους που έχουν οριστεί για την αδειοδότηση της, η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ επέλεξε να προχωρήσει σε νέα σύμβαση με την εταιρεία χωρίς να λάβει μέτρα για την αποτελεσματική προστασία της συγκεκριμένης περιοχής της ΒΑ Χαλκιδικής.
Ήδη από τον Νοέμβριο του 2019, με την αίτηση τροποποίησης του τότε ισχύοντος Επενδυτικού Σχεδίου, η εταιρεία «Ελληνικός Χρυσός Α.Ε.» είχε επιβεβαιώσει ότι δεν υλοποιεί το Σχέδιο με το οποίο είχε δεσμευθεί από το 2004 κατά τα οριζόμενα στο Ν.3220/2004 (ΦΕΚ 15/Α/2004) και την ΚΥΑ Ε.Π.Ο. 201745/2011(ΑΔΑ: 4ΑΣΔ0-ΩΔ0) και ζήτησε, από τη «φιλική» προς αυτήν κυβέρνηση, να αποδεσμευθεί από τις υποχρεώσεις της προς τη σύμβαση, προς τους εργαζόμενους και προς το περιβάλλον της Χαλκιδικής.
Και όλα αυτά ενώ το Συμβούλιο της Επικρατείας με την υπ΄ αριθμ. 223/2020 δέχτηκε πως νομίμως επεστράφη η μελέτη του 2016 και ορθώς το ΥΠΕΝ καλούσε την εταιρεία να υποβάλει πλήρη τεχνική μελέτη μεταλλουργίας, ώστε να αποδεικνύεται η εφαρμοσιμότητα και περιβαλλοντική συμβατότητα της εφαρμογής της μεθόδου ακαριαίας τήξης. Υπενθυμίζουμε ότι, σύμφωνα με τη σύμβαση μεταβίβασης των μεταλλείων (Ν.3220/2004), μόνο μετά την έγκριση της τεχνικής μελέτης της μεταλλουργίας θα μπορούσε να εγκριθεί οριστικά το Επενδυτικό Σχέδιο της Ελληνικός Χρυσός, που αδειοδοτήθηκε περιβαλλοντικά με την ΚΥΑ Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων 201745/2011 και άρα η απόφαση του ΣτΕ έθεσε σε αμφισβήτηση την οριστική έγκριση του Επενδυτικού Σχεδίου που παρέμενε «στον αέρα» με ευθύνη της Ελληνικός Χρυσός.
Η υπ΄ αριθμ. 223/2020 απόφαση του ΣτΕ για την επιστροφή και συμπλήρωση/διόρθωση της μελέτης είχε τις εξής άμεσες συνέπειες:
• Δεν μπορούσε να εγκριθεί το Επενδυτικό Σχέδιο, με ευθύνη της εταιρείας
• Δεν υλοποιούνταν η ΚΥΑ Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων, με ευθύνη της εταιρείας.
• Η εταιρεία δεν είχε ακόμη συμμορφωθεί με τον βασικότερο όρο της Σύμβασης και “δικαιοπρακτικό της θεμέλιο”, την καθετοποίηση της παραγωγής των μεταλλείων με τελικά εξαγώγιμα προϊόντα τα καθαρά μέταλλα. Και αυτό με υπαιτιότητα της ίδιας της εταιρείας.
Καταρρίφθηκε έτσι ο ισχυρισμός της εταιρείας ότι υπήρξαν αναιτιολόγητες καθυστερήσεις στην αδειοδότηση κατά τα έτη 2015-2019, που της προκάλεσαν οικονομική ζημία.
Επιπλέον, σύμφωνα με την απόφαση 9/2018 της Διαιτησίας «η παραγωγή από το εργοστάσιο μεταλλουργίας στη θέση Μαντέμ Λάκκος οποιουδήποτε άλλου τελικού προϊόντος, εκτός των καθαρών μετάλλων χρυσού, χαλκού, αργύρου αποτελεί ανεπίτρεπτη ενεργεία για μεταβολή των συμφωνηθέντων μεταξύ των μερών με την υπό κρίση Σύμβαση και συνιστά παράβαση των διατάξεων του άρθρου 3 αυτής και ματαίωση του αντικείμενου και του σκοπού της», ενώ η μεταλλουργία ορίζεται ως “πυρήνας του επενδυτικού σχεδίου”. Επομένως μη υλοποίηση της μεταλλουργίας σημαίνει αυτομάτως παραβίαση της σύμβασης.
Από την απόφαση της Διαιτησίας προκύπτει ότι η άρνηση είτε η αδυναμία της εταιρείας να τηρήσει τις συμβατικές της υποχρεώσεις, ειδικότερα δε σε ό,τι αφορά τον πυρήνα της σύμβασης (το δικαιοπρακτικό της θεμέλιο), δίνει το δικαίωμα στο Δημόσιο να καταγγείλει τη σύμβαση και να απαιτήσει εκείνο αποζημιώσεις από την εταιρεία.
Επομένως ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Χατζηδάκης έχοντας στη διάθεσή του την Απόφαση του ΣτΕ και αυτήν της Διαιτησίας, όφειλε, εκπροσωπώντας θεσμικά το Δημόσιο και την Ελληνική Πολιτεία, ευθύς μόλις παρέλαβε την πρόταση του νέου επενδυτικού σχεδίου, να καλέσει την εταιρεία να συμμορφωθεί άμεσα με την συμβατική απαίτηση για υποβολή και έγκριση της πλήρους τεχνικής μελέτης μεταλλουργίας, επί ποινή καταγγελίας της Σύμβασης και διεκδίκησης εκ μέρους του Δημοσίου αποζημίωσης για θετικές και αποθετικές ζημίες και όχι να προβεί σε διαπραγματεύσεις και τελικώς στην υπογραφή μιας επιζήμιας για τη χώρα Σύμβασης, προς όφελος της εταιρείας και εις βάρος των συμφερόντων και των υποχρεώσεων του Δημοσίου, από το διάδοχό του κ. Σκρέκα.
Όμως μετά από σχεδόν τρία (3) χρόνια από την ανάληψη της «φιλικής» κυβέρνησης της ΝΔ και πάνω από ένα χρόνο από την υπογραφή της απολύτως συμφέρουσας για την εταιρεία Σύμβασης, κανένα έργο δεν έχει πραγματοποιηθεί και καμία από τις δεσμεύσεις της εν λόγω εταιρείας δεν έχει καν ξεκινήσει να υλοποιείται. Το υποέργο των Σκουριών παραμένει σε συντήρηση από το 2017 που σταμάτησε, με απόφαση της εταιρείας. Το μεταλλείο των Μαύρων Πετρών έχει τεθεί επίσης σε καθεστώς συντήρησης, λόγω εξάντλησης των αποθεμάτων, σύμφωνα με την «Ελληνικός Χρυσός Α.Ε.». Το μόνο που βλέπουμε είναι την εταιρεία να αυτοδιαψεύδεται, αναφέροντας σε δημόσια επιστολή της στις 19.10.2021 ότι από τη μια θα προσπαθήσουν να προστατεύσουν το σύνολο των θέσεων εργασίας και από την άλλη ότι με τη νέα Σύμβαση (που δεν υλοποιείται!) θα οδηγηθούν σε 3000 θέσεις εργασίας μέχρι το 2024, όταν διανύουμε ήδη το μέσο του 2022
Βάσει της νέας συμφωνίας, η εταιρεία όφειλε να υποβάλλει εντός δύο ετών, γραπτή πρόταση για την ανάπτυξη του εργοστασίου μεταλλουργίας. Ωστόσο, στον «Οδικό Χάρτη 2021-2024» που ανακοίνωσε τον περασμένο Οκτώβριο, ουδεμία αναφορά γίνεται σε αυτή την υποχρέωση, ως ορόσημο. Παρόλα αυτά η εταιρεία δηλώνει παραπλανητικά στην από 19.10.2021 επιστολή της ότι η τοπική απασχόληση και η τοπική ανάπτυξη θα επηρεαστούν θετικά ήδη από τις αρχές του 2022.
Πρόσφατα, στις 16-03-2022, ο Πρόεδρος της Καναδικής μητρικής εταιρείας (Eldorado Gold Corp.), δήλωσε πόσο προστατευτική για την εταιρεία του είναι η κυβέρνηση της Ν.Δ. και προσωπικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Παράλληλα, ο Έλληνας εκπρόσωπος της εταιρείας αφού εξέφρασε την πλήρη ικανοποίηση της εταιρείας του για τις ρυθμίσεις στο αδειοδοτικό /ελεγκτικό πλαίσιο, και χαρακτήρισε προσβλητικά τις προηγούμενες κυβερνήσεις ως την καλή, την κακή και την άσχημη, επιφυλάσσοντας ρητά και προφανώς για την κυβέρνηση Μητσοτάκη τον χαρακτηρισμό της καλής, επεσήμανε ότι τώρα χρειάζεται και μια αντίστοιχη αναμόρφωση και στον τρόπο απονομής δικαιοσύνης στη χώρα μας, για τις ξένες επενδύσεις (11-04-2022 23rd Capital Link Forum), με τον Αν. ΥΠΑΕΝ, Ν. Παπαθανάση να του απαντά ότι θα συνεχίσουν τις μεταρρυθμίσεις ώστε να νιώθουν άνετα.
Δυστυχώς για την Ελλάδα μετά από 34 μήνες κυβέρνησης της ΝΔ διαπιστώνουμε ότι η «προστασία» που παρέχει η κυβέρνηση συνιστά σε πολλές περιπτώσεις παραβίαση του θεσμικού πλαισίου και των υποχρεώσεων του Δημοσίου και συνίσταται στα εξής:
· Η ανάθεση του ΥΠΕΝ στην εταιρεία αξιολόγησης του νέου εγκεκριμένου πλέον, Επενδυτικού Σχεδίου, στην εταιρεία Grant Thornton στις 30-12-2019 με ημερομηνία υποβολής των παραδοτέων την επόμενη ημέρα, δηλ. στις 31-12-2019, δίχως δυνατότητα παράτασης. Αυτό το γεγονός αποδεικνύει από μόνο του ότι η διαδικασία αξιολόγησης ήταν προσχηματική. Το Επενδυτικό Σχέδιο εγκρίθηκε 13 μήνες αργότερα (Μάρτιο 2021) και η βιασύνη για την αξιολόγησή του, δεν δικαιολογείται. Μέχρι σήμερα, παρόλες τις ερωτήσεις μας, το ΥΠΕΝ δεν έχει δώσει εξηγήσεις, ως όφειλε. Με τον τρόπο αυτό, υποβαθμίστηκε τραγικά η εργασία της αξιολόγησης, εις βάρος των συμφερόντων του Δημοσίου, όπως απεδείχθη με την αποικιοκρατική Σύμβαση έκτρωμα που τελικώς υπεγράφη.
· Παρότι βάσει της ευρωπαϊκής νομοθεσίας περί ανταγωνισμού, το Ελληνικό Δημόσιο όφειλε, πριν φέρει προς κύρωση στη Βουλή τη Σύμβαση, να έχει λάβει έγκριση από τη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού πως η αναθεωρημένη Σύμβαση δε δημιουργεί ζήτημα αθέμιτου ανταγωνισμού. Αυτό το στοιχείο δεν παρουσιάστηκε στη Βουλή κατά την ψήφιση, καθώς η κυβέρνηση επέλεξε να προχωρήσει στη σύναψη της συμφωνίας με ρίσκο την επιβολή προστίμων στη χώρα από την Ε.Ε. για αυτή την παράλειψη.
· Με το με αρ. πρωτ. ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/5010/337/19-01-2021 έγγραφό του ο Γενικός Δ/ντης Περιβαλλοντικής Πολιτικής του ΥΠΕΝ, αυθαίρετα και σε αντιδιαστολή με την αδειοδοτούσα υπηρεσία, αξιολόγησε μόνος του και σε αντίθεση με τις εισηγήσεις των υπηρεσιών αλλά προς όφελος της εταιρείας, ότι δεν τροποποιούνται ουσιωδώς οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις του έργου, με την υποβολή του φακέλου τροποποίησης για το υποέργο Σκουριών, ενώ ήταν ήδη σε γνώση του εισηγήσεις υπηρεσιών του ΥΠΕΝ και της Επιστημονικής Επιτροπής του όρου δ.1.39, ότι η ΚΥΑ Ε.Π.Ο. του 2011 έχρηζε αναθεώρησης.
· Με το με αρ. πρωτ. ΥΠΕΝ/ΓΔΠΠ/80089/1078/30-08-2021, πάλι ο Γενικός Διευθυντής Περιβαλλοντικής Πολιτικής του ΥΠΕΝ, την παραμονή ποινικού δικαστηρίου στελεχών της εταιρείας (02-09-2021) για περιβαλλοντικές παραβάσεις, με μοναδικό αποδέκτη του εγγράφου την «Ελληνικός Χρυσός Α.Ε.» (κατόπιν δικού της αιτήματος), δηλώνει αυθαίρετα και ατεκμηρίωτα δικά του συμπεράσματα ως άποψη των υπηρεσιών του ΥΠΕΝ, σχετικά με το ότι δεν υφίσταται παραβίαση του όρου περί ποιότητας των υγρών αποβλήτων που απορρίπτει η «Ελληνικός Χρυσός Α.Ε.». όταν ήδη εδώ και χρόνια διαφορετικές υπηρεσίες και μηχανισμοί ελέγχου (Ε.Γ.Υ., ΣΕΒΕ, Επιστ. Επιτροπή Ελέγχου) έχουν αναφέρει ότι ο όρος δεν τηρείται και υπάρχει υποχρέωση συμμόρφωσης της εταιρείας με αυτόν. Μάλιστα, με τις Αποφάσεις 1362/2020 και 1363/2020 το Διοικητικό Εφετείο καταδίκασε την εταιρεία «Ελληνικός Χρυσός Α.Ε.» για ρύπανση των υδάτων και τη μη τήρηση αυτού του όρου (β.2.β), αποφάσεις που επέλεξε να μην λάβει υπόψη του ο Γενικός Διευθυντής. Φυσικά, το ανωτέρω έγγραφο χρησιμοποιήθηκε ως ελαφρυντικό στοιχείο κατά την εκδίκαση (Ανακοίνωση της «Ελληνικός Χρυσός Α.Ε.» στις 02-09-2021)
· Με την υπ΄αριθμ. ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ21746/1420/24-03-2021 Διαπιστωτική Πράξη εφαρμογής του της παρ. 8Α του αρ. 1 του Ν.4014/2011, του ίδιου Γενικού Διευθυντή κατόπιν αιτήματος Α3733/03-03-2021, παρατάθηκε για 4 έτη, ήτοι μέχρι 26-07-2025, η ισχύς της ΑΕΠΟ καθώς διαπιστώθηκε ότι η δραστηριότητα διαθέτει ISO 14001 για ένα έτος πριν την παρέλευση της προθεσμίας ανανέωσης της ΚΥΑ ΕΠΟ, παραβλέποντας τη διάταξη του Νόμου ότι η διάρκεια ισχύος της ΑΕΠΟ παρατείνεται όταν δεν επέρχεται μεταβολή των δεδομένων, βάσει των οποίων εκδόθηκε. Τα δεδομένα βέβαια έχουν αλλάξει γιατί ήδη είχε ψηφιστεί ο νόμος της νέας Σύμβασης που τροποποιεί όλο το έργο.
· Με το απαράδεκτο για δημόσια υπηρεσία αρ. πρωτ. ΥΠΕΝ/ΔΜΕΒΟ/1951/31/03-02-2020 απαντητικό έγγραφο της Δ/νσης Μεταλλευτικών, Ενεργειακών και Βιομηχανικών Ορυκτών προς τη Βουλή, η υπηρεσία επιδίδεται σε χαμηλού επιπέδου αντιπολίτευση, αναφέροντας κακόπιστους ισχυρισμούς κατά της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ για τους χειρισμούς της επί διακυβέρνησής της, που όπως αποδείχτηκε ήταν οι απολύτως ορθές και νόμιμες και αυτές που όφειλε να πράξει το Ελληνικό Δημόσιο για την προάσπιση των συμφερόντων του, όπως αποδείχθηκε με την 223/2020 απόφαση ΣτΕ.
· Στο με αρ. πρωτ. ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/24883/1610/14-03-2022 έγγραφο απόψεων της Δ/νσης Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης (ΔΙΠΑ/ΥΠΕΝ) επί της αίτησης Ακύρωσης στο ΣτΕ, κατά της ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/98133/6407/29-04-2021 Τροποποίησης Κ.Υ.Α. Ε.Π.Ο. από κατοίκους της Χαλκιδικής, παρατίθενται ολόκληρες παράγραφοι πανομοιότυπες (copy and paste) με τις αντίστοιχες που παρέθεσε η εταιρεία «Ελληνικός Χρυσός Α.Ε.» σε παρέμβασή της για το ίδιο δικαστήριο, προσβάλλοντας κάθε έννοια ανεξαρτησίας και αμεροληψίας της Διοίκησης προς τους διοικούμενους.
· Παρότι η Διοίκηση από το Μάιο του 2017 είχε δώσει σαφή εντολή στην εταιρεία, να διερευνήσει τα αίτια των ρωγματώσεων στον οικισμό της Στρατονίκης και να προβεί σε διορθωτικές ενέργειες, εντούτοις μέχρι σήμερα δεν έχει παραδοθεί κανένα συμπέρασμα, καθώς προφανώς η εταιρεία κωλυσιεργεί, κατά την προσφιλή της τακτική, όταν πρόκειται για έργα προστασίας περιβάλλοντος που της κοστίζουν. Από το 2019 και έπειτα, οι αρμόδιες αρχές του ΥΠΕΝ για το θέμα, δεν έχουν προβεί σε καμία όχληση προς την εταιρεία για την επίσπευση των αποτελεσμάτων. Η μόνη έκθεση της ΕΑΓΜΕ που ολοκληρώθηκε για το ζήτημα αυτό, είχε εκπονηθεί με πρωτοβουλία της προηγούμενης Δημοτικής Αρχής του Δήμου Αριστοτέλη και όχι του ΥΠΕΝ. Ωστόσο και αυτή δεν καταλήγει σε ξεκάθαρο συμπέρασμα, καθώς σημαντικά και κρίσιμα στοιχεία για την έρευνα των αιτιών, δεν δόθηκαν από την εταιρεία στους επιστήμονες της ΕΑΓΜΕ, σύμφωνα με την έκθεσή τους. Σημειώνουμε ότι σύμφωνα με την προαναφερόμενη έκθεση της ΕΑΓΜΕ, το φαινόμενο διαρκώς εξελίσσεται και επεκτείνεται και στο νότιο τμήμα του οικισμού. Επιπρόσθετα, καταγράφηκε σημαντική αύξηση των κτιρίων που παρουσιάζουν βλάβες (σε σχέση με την παλαιότερη έρευνα του ΙΓΜΕ το 2008) ενώ παρουσιάζεται ιδιαίτερα μεγάλος αριθμός κτιρίων με σημαντικές βλάβες (κόκκινο χρώμα).
· Στο γεγονός ότι δεν έχει πραγματοποιηθεί ούτε ένας έλεγχος στη δραστηριότητα εδώ και δύο χρόνια. Ιδιαίτερα μετά τις πλημμύρες του Νοεμβρίου 2020, το Ελληνικό Δημόσιο δια των ελεγκτικών του μηχανισμών όφειλε να διαπιστώσει εάν ελήφθησαν τεχνικά μέτρα αντιπλημμυρικής προστασίας πέριξ των μεταλλευτικών εγκαταστάσεων. Χαρακτηριστική είναι η απάντηση που δίνεται από την Επιθεώρηση Μεταλλείων του ΥΠΕΝ (ΥΠΕΝ/ΥΠΣΥΝ/76502/3023/13-08-2021), σε παλαιότερη Ερώτηση και Α.Κ.Ε μας (8431/04-08-2021) στην οποία ρωτούσαμε πότε ήταν οι τελευταίες επιθεωρήσεις που είχαν διενεργηθεί στα υπόγεια έργα, μετά από καταγγελίες που είχαμε για κατάρρευση στοάς. Η αρμόδια υπηρεσία, αρκέστηκε να διαβιβάσει στη Βουλή, μια απάντηση της ίδιας της εταιρείας που αναφέρει ότι κάτι τέτοιο δεν συνέβη, δίχως να μπει στον κόπο να διασταυρώσει την αξιοπιστία όσων δηλώθηκαν. Όπως ήταν αναμενόμενο, φυσικά και δεν μας απαντήθηκε πότε είχαν διενεργηθεί οι τελευταίοι έλεγχοι στις υπόγειες εγκαταστάσεις της «Ελληνικός Χρυσός Α.Ε.».
· Στο γεγονός ότι αν και η σύμβαση προβλέπει την αναθεώρηση της ΚΥΑ ΕΠΟ του συνόλου του έργου και μάλιστα με προφορικές διαβεβαιώσεις του Υπουργού ότι θα υποχρέωνε την εταιρεία σε αυτό, εντούτοις διαπιστώνουμε ότι μεθοδεύεται η αποσπασματική τροποποίηση και αδειοδότηση των υποέργων, όπως εξυπηρετεί την εταιρεία. Από τον Μάρτιο 2021 μέχρι σήμερα (α) έχει εκδοθεί Τροποποιητική Απόφαση της ΚΥΑ ΕΠΟ που αφορά στο υποέργο Σκουριών (ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/98133/6407/29-04-2021), (β) έχει υποβληθεί «Tεχνικό υπόμνημα επεξήγησης βελτιστοποιήσεων σχεδιασμού» ως Φάκελος Συμμόρφωσης για το υποέργο Σκουριών, που είχε προ λίγων μηνών τροποποιηθεί (ΠΕΤ 2010383913) και (γ) έχει υποβληθεί Φάκελος Τροποποίησης ΚΥΑ ΕΠΟ 201745/26.7.2011 (ΑΕΠΟ) του Υποέργου «Μεταλλευτικές Εγκαταστάσεις Ολυμπιάδας», των μεταλλευτικών-μεταλλουργικών εγκαταστάσεων Μεταλλείων Κασσάνδρας στη Χαλκιδική (αρ. πρωτ. 105436/6747/08-11-21 και ΠΕΤ 2112679911). Ερωτήματα εγείρει το γεγονός ότι προχωρά με αυτό τον τρόπο η αδειοδότηση ενώ ρητά η ΚΥΑ ΕΠΟ και το ΣΤΕ (1492/2013) ορίζουν το έργο ως ενιαίο και αδιαίρετο. Επίσης, όπως φαίνεται από τις Αποφάσεις Τροποποίησης των περιβαλλοντικών όρων που εκδίδονται, δεν λαμβάνονται υπόψη οι περιβαλλοντικές παραβάσεις που έχουν διαπιστωθεί από τους ελεγκτικούς μηχανισμούς (Επιθεωρητές Περιβάλλοντος και Επιστημονική Επιτροπή όρου δ.1.39) και επανειλημμένως η εταιρεία έχει καταδικαστεί για αυτές.
· Η νέα ΑΕΠΟ εκδόθηκε δίχως να ρυθμίζει ζητήματα διαχρονικά που είχαν ανακύψει κατά την εφαρμογή, δίνοντας το περιθώριο στην εταιρεία να μην τηρεί τις περιβαλλοντικές της υποχρεώσεις (π.χ. όρια ποιότητας υγρών αποβλήτων, χαρακτηρισμός εξορυκτικών αποβλήτων). Δεν λαμβάνονται υπόψη συστάσεις και προτάσεις για βελτίωση που έχουν γίνει από τους ανωτέρω φορείς ελέγχου των έργων. Εννοείται πως οι προσδοκίες μας για ορθή και δίκαιη περιβαλλοντική αδειοδότηση, είναι χαμηλές, καθώς η κυβέρνηση είχε ήδη προβλέψει στη Σύμβαση με τον όρο 22.2 (β)(i) ότι δεν θα επιβληθούν περιβαλλοντικοί όροι που προκαλούν επιπλέον οικονομικό κόστος στην εταιρεία.
· Η νέα τροποποιητική ΑΕΠΟ που αφορά στο υποέργο Σκουριών εκδόθηκε δίχως δημόσια διαβούλευση, δίχως διαφάνεια, δίχως τεκμηρίωση απόψεων και δίχως να ερωτηθούν και να γνωμοδοτήσουν συναρμόδιες και κρίσιμες για το θέμα, υπηρεσίες του Δημοσίου, όπως απαιτείται από την ΚΥΑ 1649/45/2014. Διαπιστώνουμε ότι η ίδια τακτική εφαρμόζεται και σήμερα, στην εν εξελίξει διαδικασία Τροποποίησης της ΚΥΑ ΕΠΟ για το υποέργο Ολυμπιάδας.
Όλα τα παραπάνω εκθέτουν την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ και κλονίζουν την εμπιστοσύνη των πολιτών προς τις υπηρεσίες του.
Επειδή, διαπιστώνουμε ότι η «Ελληνικός Χρυσός Α.Ε.» δεν πρόκειται να τηρήσει ούτε και τη νέα Σύμβαση παρότι προνομιακή προς την εταιρεία
Επειδή, πρωταρχικό μέλημα της Πολιτείας πρέπει να είναι η διασφάλιση του δημόσιου συμφέροντος και η προστασία του περιβάλλοντος
Επειδή δημοσιεύονται χωρίς διάψευση στοιχεία για την αδυναμία χρηματοδότησης του επενδυτικού σχεδίου της εταιρείας Ελληνικός Χρυσός και η αναζήτηση στρατηγικού επενδυτή
Επειδή η κατά προτεραιότητα και με ανισοτιμία εξυπηρέτηση των συμφερόντων μιας εταιρείας κλονίζει το κράτος δικαίου και την υπόλοιπη επιχειρηματική κοινότητα και μειώνει την φήμη της χώρας μας για προσέλκυση επενδύσεων, εφόσον διαδίδεται ότι οι κανόνες στην Ελλάδα είναι για να παραβιάζονται
Ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:
1. Ποιες ακριβώς είναι οι θετικές αλλαγές στην τοπική απασχόληση και στην τοπική ανάπτυξη σήμερα; Πώς αποτυπώνονται αυτές ποσοτικά και με συγκεκριμένα στοιχεία, σύμφωνα με τον Στρατηγικό Οδικό Χάρτη 2021-2024;
2. Έχει ληφθεί για τη νέα σύμβαση η προαπαιτούμενη έγκριση της Γενικής Δ/νσης Ανταγωνισμού της Ε.Ε.; Έχει σταλεί ο σχετικός φάκελος; Σε ποια φάση βρίσκεται σήμερα; Ποια είναι η απάντηση; Εγκρίθηκε;
3. Σκοπεύει η κυβέρνηση να προστρέξει στη νέα απαίτηση της Ελληνικός Χρυσός για αναμόρφωση και του τρόπου απονομής δικαιοσύνης, πέραν όσων χαριστικών ρυθμίσεων έχει θεσπίσει μέχρι σήμερα;
4. Σε ποιες ενέργειες θα προχωρήσουν το ΥΠΕΝ και ΥΠΑΝ, ώστε να μην χαθούν θέσεις εργασίας; Σκοπεύει να πάρει κάποια πρωτοβουλία για αυτό το θέμα;
5. Ελέγχονται οι υπό συντήρηση εγκαταστάσεις από την Επιθεώρηση Μεταλλείων και κάθε πότε; Θα κλείσει το συγκεκριμένο μεταλλείο όπως προβλέπεται στην ΚΥΑ ΕΠΟ (κεφ. 5.2.2 της ΜΠΕ);
6. Έχει διερευνήσει το συμβάν της κατάρρευσης της στοάς η Επιθεώρηση Μεταλλείων, σύμφωνα με όσα απαντά και δεσμεύτηκε στην υπ΄ αριθμ. ΥΠΕΝ/ΥΠΣΥΝ/76502/3023/13-08-2021 απάντησή της στη Βουλή; Mε ποιο τρόπο ακριβώς το διερεύνησε; Ποιο είναι το πόρισμά της;
7. Πόσοι έλεγχοι διενεργήθηκαν από την Επιθεώρηση Μεταλλείων, την Επιθεώρηση Περιβάλλοντος και την Επιστημονική Επιτροπή του όρου δ.1.39 κατά τα έτη 2020, 2021 μέχρι και σήμερα; Σε ποια σημεία των έργων έγιναν οι έλεγχοι; Ποια τα πορίσματα τους;
8. Ποιες είναι οι παρατηρήσεις/ συστάσεις προς βελτίωση των αρμοδίων υπηρεσιών για την περιβαλλοντική παρακολούθηση εκ μέρους της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας- Θράκης και του ΥΠΕΝ, επί των αποτελεσμάτων παρακολούθησης που παρουσιάζει η εταιρεία, 11 χρόνια κατά τα οριζόμενα στον περιβαλλοντικό όρο δ.4.9;
9. Με ποιο τρόπο διασφαλίζει το ΥΠΕΝ ότι η εκμεταλλεύτρια εταιρεία διενεργεί τους εσωτερικούς ελέγχους που προβλέπονται από το αρ. 17 του ΚΜΛΕ;
10. Σκοπεύει το ΥΠΕΝ να ανακαλέσει τα αυθαίρετα έγγραφα του Γενικού Διευθυντή Περιβαλλοντικής Πολιτικής που καλύπτουν την εταιρεία και εξυπηρετούν τα συμφέροντά της, εις βάρος αυτών του Ελληνικού Δημοσίου;
11. Υποβλήθηκε από την «Ελληνικός Χρυσός Α.Ε.» πλήρης φάκελος για ανεμπόδιστη και αποκλειστική χρήση του λιμένα Στρατωνίου κατά τα οριζόμενα στο αρ. 22.3 της Σύμβασης;
12. Eνισχύθηκαν τα αντιπλημμυρικά έργα πέριξ των μεταλλευτικών εγκαταστάσεων, μετά τις πλημμύρες του 2020;
13. Έχει πρόθεση το ΥΠΕΝ να καταλήξει σε συμπέρασμα σχετικά με τα αίτια των ερπυσμών κάτω από τον οικισμό της Στρατονίκης;
14. Πόσο ακόμη θα καθυστερεί το πόρισμα των ερευνών για τις ρωγματώσεις που διενεργεί η εταιρεία μέσω Πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων κάτω από τον οικισμό της Στρατονίκης; Σκοπεύει το ΥΠΕΝ να ζητήσει την ολοκλήρωση των ερευνών; Τι μέτρα θα λάβει για τις επισκευές των ζημιών σε οικείες και για την ασφάλεια του οικισμού;
15. Θα δώσει εντολή το ΥΠΕΝ στην «ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ Α.Ε.» να παρέχει όλη την πληροφορία που χρειάζεται η ΕΑΓΜΕ για την έρευνά της ή θα της επιτρέπει να διαφεύγει για ακόμη μια φορά των ευθυνών της, θέτοντας σε κίνδυνο την ασφάλεια των κτισμάτων και των υποδομών της Στρατονίκης;
16. Έχουν παρασχεθεί τα στοιχεία και οι καταγραφές μετρήσεων που ζήτησε η ΕΑΓΜΕ από τον Αύγουστο 2021, στο Παραδοτέο 1ης Φάσης (σελ.39) της “Τεχνικής Έκθεσης Αξιολόγησης Γεωτεχνικών Δεδομένων Ενόργανων Μετρήσεων και Εξέλιξης των φαινομένων ρηγματώσεων στην Τ.Κ. Στρατονίκης, του Δήμου Αριστοτέλη”; Αν όχι ακόμη, για ποιους λόγους δεν τους έχουν παρασχεθεί μέχρι τώρα και καθυστερεί αδικαιολόγητα η έρευνα;
17. Γιατί δεν έχει επιληφθεί μέχρι τώρα η αρμόδια για την παρακολούθηση της ανωτέρω έρευνας, Επιθεώρηση Μεταλλείων; Ποιες είναι οι παρεμβάσεις της προς την “Ελληνικός Χρυσός Α.Ε.” για τον έλεγχο της ορθότητας των ενεργειών εκ μέρους της “Ελληνικός Χρυσός Α.Ε.” για το ζήτημα των ρωγματώσεων και την έγκαιρη παράδοση των αποτελεσμάτων της έρευνας;
18. Έχει ξεκινήσει η εκπόνηση της νέας πρότασης για την μεταλλουργία; Έχει συγκροτηθεί η Επιτροπή Μεταλλουργίας που θα αξιολογήσει την νέα πρόταση;
19. Πώς εξελίσσονται μέχρι σήμερα τα έργα αποκατάστασης που έπρεπε να έχει ολοκληρώσει εδώ και χρόνια η «Ελληνικός Χρυσός Α.Ε.»; Ποιος ελεγκτικός μηχανισμός παρακολουθεί την εξέλιξη τους και διαπιστώνει ότι γίνονται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις και προδιαγραφές;
Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων
Παρακαλούμε και αιτούμαστε να κατατεθούν προς ενημέρωση της Βουλής και των πολιτών τα παρακάτω:
1. Η έγκριση της συμφωνίας μεταξύ Ελληνικού Δημοσίου και της «Ελληνικός Χρυσός Α.Ε.» από τη Γ.Δ. Ανταγωνισμού (DG COMP), καθώς και όλη η σχετική αλληλογραφία που έχει γίνει για αυτό μέχρι σήμερα.
2. Τις ενέργειες και το πόρισμα της Επιθεώρησης Μεταλλείων του ΥΠΕΝ, μετά τη διερεύνηση για την κατάρρευση της στοάς, που δεσμεύθηκε η ίδια ότι θα κάνει.
3. Τις εκθέσεις ελέγχου των επιθεωρητών, τυχόν αλληλογραφία που αφορά στους ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν, τις εκθέσεις αυτοψίας της Επιστημονικής Επιτροπής του όρου δ.1.39, τις Εντολές Μετακίνησης για διενέργεια ελέγχου των επιθεωρητών που μετακινήθηκαν.
4. Όλα τα έγγραφα παρατηρήσεων/συστάσεων και προτάσεων επί των αποτελεσμάτων παρακολούθησης κατά τον όρο δ.4.9. της ΚΥΑ ΕΠΟ, από τις αρμόδιες υπηρεσίες της ΠΚΜ, της ΑΔΜΘ, του ΥΠΕΝ και της Επιστημονικής Επιτροπής του όρου δ.1.39, για τα 11 χρόνια λειτουργίας του έργου.
5. Τις εκθέσεις που αποστέλλει η εταιρεία σχετικά με την τήρηση του αρ. 17 του ΚΜΛΕ.
6. Το Ενημερωτικό Σημείωμα που συνοδεύει το υπ΄ αριθμ. ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/5010/337/19-01-2021 έγγραφο της ΔΙΠΑ/ΥΠΕΝ.
7. Τα υπ΄ αριθμ. 1168/15-07-2019, 6123/16-12-2020, 2832/14-05-2021 και 3838/26-06-2021 έγγραφα της ΕΑΓΜΕ, που αναφέρονται στην Τεχνική Έκθεση της ΕΑΓΜΕ για λογαριασμό του Δ. Αριστοτέλη (Αύγουστος 2021).
8. Τις ενέργειες και τα αποτελέσματα της Επιτροπής Ετοιμόρροπων Κατασκευών που συγκροτήθηκε με την υπ΄ αριθμ. 768/05-02-2019 Απόφαση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας- Θράκης, για το ζήτημα του οικισμού της Στρατονίκης.
9. Αντίγραφα των φακέλων που έχουν κατατεθεί για τον χαρακτηρισμό των απόβλητων από όλα τα υποέργα της δραστηριότητας και έγγραφα των Υπηρεσιών του ΥΠΕΝ που τα χαρακτηρίζουν, εγκρίνοντας τις εν λόγω μελέτες.
10. Τις απόψεις της ΔΙΠΑ/ΥΠΕΝ επί της “Μελέτης Ασφαλείας και Εσωτερικού Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης εγκατάστασης Κοκκινόλακκα”, όπως εκφράστηκαν στο αίτημα της ΔΜΕΒΟ/ΥΠΕΝ με το αρ. Πρωτ. ΥΠΕΝ/ΔΙΠΑ/74111/2764/25-10-2018.
11. Τις απόψεις της Ειδικής Γνωμοδοτικής Επιτροπής που είχε συγκροτηθεί με την υπ΄ αριθμ. ΥΠΕΝ/ΔΔΑΠΠ/74019/2859/24-10-2018 Απόφαση (ΑΔΑ: ΩΨ074653Π8-ΣΩΖ) επί των Μελετών Χαρακτηρισμού όλων των ρευμάτων αποβλήτων που υποβλήθηκαν από την εταιρεία “ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ ΑΕ” από το 2017 και έπειτα [ήτοι απόβλητο εμπλουτισμού Ολυμπιάδας (2017), μικτό απόβλητο εμπλουτισμού Ολυμπιάδας (2018), απόβλητο εμπλουτισμού Σκουριών (2017), αδρομερές απόβλητο εμπλουτισμού Στρατωνίου (2017)]
12. Τις απόψεις του Τμ. Αστικών, Βιομηχανικών και Συναφών Αποβλήτων της Δ/νσης Διαχ/σης Αποβλήτων επί των αναφερομένων στο σημείο (11) της παρούσας Μελετών Χαρακτηρισμού, καθώς αυτές είχαν ζητηθεί από τη ΔΙΠΑ.
