Αμέτρητα τα προβλήματα στις φοιτητικές εστίες του ΑΠΘ που χτίστηκαν τη δεκαετία του 1960 – Τι απαντά ο αρμόδιος αντιπρύτανης Δημήτρης Κωβαίος
Απαρχαιωμένες, με ελλιπή συντήρηση και κατ’ ευφημισμόν φύλαξη είναι οι φοιτητικές εστίες του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης στις 40 Εκκλησιές.
Τα πολυώροφα συγκροτήματα που χτίστηκαν στη δεκαετία του 1960 για να στεγάσουν φοιτητές θυμίζουν πλέον περισσότερο συγκρότημα κατοικιών του πρώην ανατολικού μπλοκ.
Τσιμεντένια γκρίζα κτήρια με δωμάτια λίγων τετραγωνικών, μικρά μπαλκόνια με ξύλινα κουφώματα και -όχι σε όλα- κάγκελα στα χαμηλά παράθυρα.
Οι φθορές είναι κάτι παραπάνω από εμφανείς εξωτερικά αλλά και εσωτερικά. Σοβάδες έχουν αποκολληθεί, τσιμέντα σε κολόνες έχουν σπάσει και φαίνονται τα σίδερα που τις συγκρατούν. Σάπιοι σωλήνες και κρεμάμενα καλώδια συνθέτουν το σκηνικό της απελπισίας.
Ο ελάχιστος χώρος όπου υπάρχει λίγο πράσινο, στην πίσω πλευρά, είναι αφρόντιστος, γεμάτος σκουπίδια και ακαθαρσίες, με επικίνδυνα σημεία, όπως ένα μεγάλο ανοιχτό φρεάτιο.
Στο ενδιάμεσο των δύο κτισμάτων έχει στηθεί ένας αυτοσχέδιος μπαζότοπος από ογκώδη και σκουπίδια που δημιουργούν έναν μικρό λόφο, συνθέτοντας μια αποκρουστική εικόνα.
Εσωτερικά, εκατοντάδες φοιτητές (περίπου 1.350) συνωστίζονται σε στενάχωρους διαδρόμους και σε δωμάτια με μούχλα. Αυτό που αντικρίζουν είναι σπασμένες λάμπες και ανοιχτούς ηλεκτρικούς πίνακες και πυροσβεστικές φωλιές. Κατά κανόνα κάποιο από τα ασανσέρ θα είναι χαλασμένο και θα παραμείνει κλειστό για μεγάλο χρονικό διάστημα καθώς δεν γίνεται συστηματική συντήρηση, ενώ το ίδιο συμβαίνει με τις κοινόχρηστες τουαλέτες και τις ντουζιέρες.
Τα κτίσματα δεν είναι προσβάσιμα για άτομα με ειδικές ανάγκες, καθώς ναι μεν εξωτερικά υπάρχουν ράμπες ωστόσο δεν έχουν δημιουργηθεί εσωτερικά οι κατάλληλες υποδομές έτσι ώστε ένας φοιτητής με κινητικά προβλήματα να μπορεί να διαμείνει σε αυτά.
Για τις ανάγκες της σωστής υγιεινής σε διάφορα σημεία των κτηρίων τοποθετήθηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας θήκες για αντισηπτικά υγρά, ωστόσο είναι άδειες καθώς το υγρό έχει τελειώσει εδώ και μήνες και δεν αναπληρώνεται.
Γκρίζα φοιτητικά όνειρα
Νέα παιδιά που ήρθαν στη Θεσσαλονίκη για να σπουδάσουν έχοντας όνειρα και φιλοδοξίες, στη θέα των φοιτητικών εστιών όπου θα διαμείνουν, τους πιάνει σύγκρυο. Τα χαμηλά εισοδήματα τόσο των ίδιων όσο και των οικογενειών τους δεν τους επιτρέπουν να νοικιάσουν ένα διαμέρισμα ή κάποιο από τα ευρύχωρα δωμάτια στις σύγχρονες ιδιωτικές εστίες με αποτέλεσμα να αιτούνται για ένα δωμάτιο στις φοιτητικές εστίες του ΑΠΘ.
Αν είναι τυχεροί, καθώς υπάρχει μεγάλη ζήτηση σε σχέση με τον διαθέσιμο αριθμό των δωματίων, θα μπορέσουν να στεγάσουν σε ελάχιστα τετραγωνικά το φοιτητικό τους σπίτι. Αν όχι, μέχρι να υπάρξει διαθεσιμότητα, θα πρέπει να αναζητήσουν άλλες λύσεις, όπως για παράδειγμα προσωρινή διαμονή κάπου αλλού, επιβαρύνοντας τα ήδη πενιχρά οικονομικά των οικογενειών τους.
Εκπρόσωποι των οικότροφων καταγγέλλουν μεταξύ άλλων ότι εξαιτίας της “αόρατης φύλαξης” η πρόσβαση στις εστίες είναι σχεδόν ανεξέλεγκτη, αναφέροντας περιστατικά με άτομα που ανεβαίνουν στις ταράτσες για να κάνουν χρήση ναρκωτικών ουσιών.
Ο Ιωάννης Μικές, πρόεδρος του Συλλόγου Οικοτρόφων Φοιτητικών Εστιών Θεσσαλονίκης, βρίσκεται στο 4ο έτος των σπουδών του και διαμένει από το 1ο έτος στις εστίες. “Οι εστίες υπολειτουργούν εδώ και χρόνια. Υπάρχουν προβλήματα στις υποδομές, όπως χαλασμένοι ανελκυστήρες, τουαλέτες, μπόιλερ για το ζεστό νερό. Κάποια επισκευάζονται πρόχειρα ωστόσο σύντομα χαλάνε ξανά καθώς είναι πάρα πολύ παλιά. Αυτό που απαιτείται είναι να υπάρξουν ριζικές αλλαγές” αναφέρει στη Voria.gr.
Αναφορικά με ζητήματα παραβατικότητας ο πρόεδρος του Συλλόγου Οικοτρόφων τονίζει ότι δυστυχώς υπάρχουν τέτοιου είδους περιστατικά. “Μπαίνουν άτομα που δεν έχουν καμία σχέση με το Πανεπιστήμιο και πηγαίνουν στην ταράτσα. Υπάρχει διακίνηση ναρκωτικών ουσιών αλλά και κλοπές αντικειμένων που αφήνουν οι φοιτητές έξω από τα δωμάτια. Έτσι όπως είναι δομημένες οι εστίες, που δεν είναι φιλόξενες για έναν άνθρωπο, ο άλλος βρίσκει ευκαιρία να έρθει για να κάνει μια παράνομη πράξη. Δεν υπάρχει επαρκής φωτισμός, υπάρχουν διάδρομοι που μένουν βυθισμένοι στο σκοτάδι”, λέει.
Σημειώνει ότι υπάρχει φύλαξη από σεκιούριτι αλλά χωρίς παρεμβατική ικανότητα με αποτέλεσμα να μη μπορούν να αντιδράσουν όταν έρχονται αντιμέτωποι με ομάδες ατόμων που παραβατούν.
“Ναι, κάποιοι φοιτητές φοβόνται και είναι λογικό με αυτήν την κατάσταση που επικρατεί. Εμείς σαν Σύλλογος προσπαθούμε να τους στηρίξουμε. Προσπαθούμε να τους πούμε ότι είμαστε όλοι μαζί και ότι μπορούμε να διεκδικήσουμε να αλλάξει η κατάσταση”, επισημαίνει.
Η Ιωάννα Λάρδα, οικότροφος στις εστίες, εστιάζει μιλώντας στη Voria.gr στο ζήτημα της μεγάλης ανάγκης της στέγασης των φοιτητών που όμως δεν καλύπτονται, λέγοντας ότι μόνο το 1% των φοιτητών του ΑΠΘ διαμένει στις εστίες. “Όταν ήρθα να σπουδάσω, πληρούσα τα εισοδηματικά κριτήρια ωστόσο δεν υπήρχε διαθέσιμο δωμάτιο και βρέθηκε μετά από έξι μήνες. Πρέπει άμεσα να ανεγερθούν νέες εστίες”, σημειώνει.
Η Ιωάννα επισημαίνει ότι δεν υπάρχει επαρκής φωτισμός ούτε εκτός ούτε εντός των κτηρίων, με αποτέλεσμα κάποιοι από τους φοιτητές, λόγω και της γενικότερης αύξησης της εγκληματικότητας, να νιώθουν ανασφάλεια όταν επιστρέφουν τις βραδινές ώρες στα δωμάτιά τους.
“Λογικό είναι να υπάρχει κάποιος φόβος, πρέπει να υπάρχει επαρκής φύλαξη. Όταν υπάρχει ένας φύλακας και μπαίνει μια ομάδα ατόμων δεν μπορεί να τους σταματήσει και να τους ελέγξει”, τονίζει.
Σύμφωνα με την ίδια θα πρέπει να υπάρξει συνολική αναβάθμιση των κτηρίων, έτσι ώστε να δημιουργηθεί το περιβάλλον που δεν θα προσελκύει παραβατικά άτομα. “Να δημιουργηθούν εστίες που εξασφαλίσουν στον φοιτητή μια ποιοτική διαβίωση” καταλήγει.
Η απάντηση του ΑΠΘ
Ο αντιπρύτανης Ακαδημαϊκών Υποθέσεων και Φοιτητικής Μέριμνας και πρόεδρος της Επιτροπής Φοιτητικών Εστιών Δημήτρης Κωβαίος επισημαίνει στη Voria.gr ότι η συντήρηση των κτηριακών υποδομών δεν είναι αρμοδιότητα του ΑΠΘ αλλά του Ινστιτούτου Νεολαίας και Δια Βίου Μάθησης.
Να σημειωθεί ότι διοικητικά οι φοιτητικές εστίες ανήκουν μεν στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης από τον Νοέμβριο του 2011 (αρ. κοινής υπουργικής απόφασης 127177/H/, Άρθρο 7, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 2508/Β/04-11-2011), ωστόσο την οικονομική διαχείριση και ευθύνη ανέλαβε στο νεοσυσταθέν -τότε- Ι.ΝΕ.ΔΙ.ΒΙ.Μ.
Σύμφωνα με την ανωτέρω απόφαση μεταφέρθηκαν οι αρμοδιότητες του Εθνικού Ιδρύματος Νεότητας (Ε.Ι.Ν.), που αφορούσαν στην οργάνωση και λειτουργία της Φοιτητικής Εστίας Θεσσαλονίκης (Α, Β, Γ, Δ), καθώς και η κυριότητα του εξοπλισμού των παραπάνω Εστιών, στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και η οικονομική διαχείριση και ευθύνη πέρασε στο Ι.ΝΕ.ΔΙ.ΒΙ.Μ.
“Προσπαθούμε μέσα σε πολύ δύσκολες συνθήκες, που ξεκινούν από το γεγονός ότι η οικονομική διαχείριση ανήκει στο Ι.ΝΕ.ΔΙ.ΒΙ.Μ., το οποίο βρίσκεται στην Αθήνα. Αυτό είναι το μεγάλο θέμα με τις εστίες. Η πρυτανική αρχή διαχειρίζεται μια κατάσταση χωρίς όμως η ίδια να έχει την οικονομική διαχείριση. Προσπαθούμε από τη Θεσσαλονίκη να πιέζουμε την Αθήνα για να γίνει οτιδήποτε στη Θεσσαλονίκη. Αυτό το σύστημα πρέπει κάποια στιγμή να αλλάξει” επισημαίνει ο κ. Κωβαίος και συνεχίζει: “Τηρουμένων αυτών των αναλογιών και της δυσκολίας εκτέλεσης βασικών εργασιών συντήρησης η κατάσταση σε σχέση με τις εστίες που βλέπουμε στην Αθήνα είναι απείρως καλύτερη. Δεν υπάρχουν φαινόμενα βίας, όλες οι υποδομές λειτουργούν. Για παράδειγμα η θέρμανση λειτουργεί χωρίς κανένα πρόβλημα, όπως και η καθαριότητα. Τα δωμάτια είναι προφανώς παλιά αλλά πολύ καλής κατασκευής, ωστόσο έχουν να συντηρηθούν από τότε που κατασκευάστηκαν. Παρ’ όλα αυτά με αυτές τις επεμβάσεις που κάνουμε βρίσκονται σε μια αρκετά καλή κατάσταση για την ηλικία τους”.
Ο αντιπρύτανης υπογραμμίζει εκ νέου ότι τηρουμένων των αναλογιών υπάρχει ένα ασφαλές περιβάλλον ωστόσο παραδέχεται ότι υπάρχει ζήτημα με τη συντήρηση. “Πράγματι οι εστίες χρειάζονται μια ριζική ανακαίνιση, αλλά αυτό δεν εξαρτάται από την πρυτανική αρχή, αλλά από το Ι.ΝΕ.ΔΙ.ΒΙ.Μ που έχει την οικονομική διαχείριση. Ακούμε ότι ο φορέας το έχει βάλει ως πρόγραμμα για να εκτελεστεί και στις εστίες της Θεσσαλονίκης”.
Επί τους συγκεκριμένου θέματος ο κ. Κωβαίος καταθέτει ως πρόταση να δημιουργηθεί ένα παράρτημα του Ι.ΝΕ.ΔΙ.ΒΙ.Μ στη Θεσσαλονίκη το οποίο ουσιαστικά θα λύνει τα προβλήματα άμεσα. “Έχουμε 1.350 οικοτρόφους, είναι σαν ένα μεγάλο χωριό, δεν μπορεί η οικονομική διαχείριση να γίνεται από την Αθήνα” υπογραμμίζει.
Αναφορικά με τη ζήτηση της στέγασης από τους αιτούντες ο αντιπρύτανης αναφέρει ότι κάθε χρόνο ικανοποιούνται όλες οι αιτήσεις. “Πέρυσι σε όλα τα παιδιά που έκαναν αιτήσεις, κατά τη διάρκεια του ακαδημαϊκού έτους, δόθηκε δωμάτιο. Φέτος έγιναν περίπου 400 αιτήσεις και τα διαθέσιμα δωμάτια ήταν 150, οπότε διατέθηκαν με καθαρά κοινωνικά κριτήρια στους δικαιούχους. Ευελπιστούμε ότι μετά την εξεταστική του Σεπτεμβρίου θα παραδοθούν περίπου 100 δωμάτια από φοιτητές που θα πάρουν πτυχίο, οπότε θα ικανοποιήσουμε σχεδόν το σύνολο των αιτημάτων”, λέει.
Ο ίδιος θέτει επί τάπητος το θέμα των δωματίων που δεν παραδίδουν φοιτητές παρά το γεγονός ότι έχουν έχουν ολοκληρώσει τις σπουδές τους, όπως άλλωστε ορίζει ο κανονισμός λειτουργίας των εστιών: ν συν δύο χρόνια με ανώτατο όριο τα 6. “Δυστυχώς αυτή η αρχή δεν τηρείται με αποτέλεσμα να υπάρχουν περίπου 200 δωμάτια όπου διαμένουν οικότροφοι που δεν είναι πια φοιτητές ή που έχουν ξεπεράσει κατά πολύ το ν συν 2. Δυστυχώς δεν έχουμε τη δυνατότητα να τους απομακρύνουμε παρά μόνο με παροτρύνσεις. Αν αυτοί οι 200 άδειαζαν τα δωμάτια, τότε θα καλύπταμε όλες τις φετινές αιτήσεις”, τονίζει.
Για το ζήτημα της ασφάλειας ο πρόεδρος της Επιτροπής των Φοιτητικών Εστιών αναφέρει ότι υπάρχει 24ωρη φύλαξη από εταιρεία σεκιούριτι ωστόσο υπογραμμίζει ότι, όπως και στο ΑΠΘ έτσι και στις εστίες, οι φύλακες έχουν τον ρόλο του παλιού θυρωρού. “Κανονικά θα έπρεπε να έχουν δυνατότητα να παρεμβαίνουν όταν ασκείται οποιαδήποτε μορφής βία. Πάρα ταύτα ακόμη και αυτός ο ρόλος είναι σπουδαίος, φανταστείτε να μην υπήρχαν καθόλου”, υπογραμμίζει.
Ο κ. Κωβαίος σημειώνει ότι το επόμενο διάστημα για πρώτη φορά στην ιστορία των εστιών μέσα από ένα ερωτηματολόγιο οι οικότροφοι θα έχουν την ευκαιρία να καταγράψουν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν ώστε να καταγραφούν οι απόψεις του συνόλου των οικοτρόφων.
