Τη διάθεση του Ντόναλντ Τραμπ να εκκαθαρίσει τα Πανεπιστήμια των ΗΠΑ από επιστήμονες που μελετούν θέματα που ο ίδιος θεωρεί «προοδευτικά» και άρα κατ΄αυτόν σε λάθος κατεύθυνση, καυτηριάζει το Politico και αναφέρεται στην πρόθεση της Ευρώπης να καλωσορίζει αυτούς τους επιστήμονες και πολύ περισσότερος να τους προσελκύσει στα δικά της Πανεπιστημιακά Ιδρύματα.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση καλωσορίζει τα αμερικανικά ταλέντα
«Από τα πανεπιστήμια μέχρι τις πόλεις, τις περιφέρειες, τις χώρες και τώρα την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το μήνυμα είναι ηχηρό και ξεκάθαρο – η Ευρώπη καλωσορίζει τα ταλέντα με έδρα τις ΗΠΑ και κάνει τα πάντα για να προσελκύσει τους καλύτερους και εξυπνότερους της Αμερικής», αναφέρει το Politico.
Η Ευρώπη ασφαλής για την επιστήμη και την έρευνα
«Αυτό το παγκόσμιο τοπίο είναι μια ευκαιρία να δείξουμε στον κόσμο ότι η Ευρώπη θα παραμείνει ένας ασφαλής χώρος για την επιστήμη και την έρευνα», δήλωσε το βράδυ της Δευτέρας στο Ευρωκοινοβούλιο η Ευρωπαία Επίτροπος για τις νεοφυείς επιχειρήσεις, την έρευνα και την καινοτομία Ekaterina Zaharieva. «Η Ευρώπη μπορεί και πρέπει να είναι ο καλύτερος τόπος για την επιστήμη, ένας τόπος που προσελκύει και διατηρεί ερευνητές, τόσο διεθνείς όσο και Ευρωπαίους».
«Ψαλίδι» Τραμπ στις δαπάνες για επιστημονική έρευνα
Αναφερόμενη στις σημαντικές περικοπές των ομοσπονδιακών δαπανών για την έρευνα στις ΗΠΑ, καθώς και στα καταναγκαστικά μέτρα που στοχεύουν συγκεκριμένα πανεπιστήμια και ερευνητές που ερευνούν την κλιματική επιστήμη, τα εμβόλια και τα ζητήματα μειονοτήτων και φύλου, η Επίτροπος δήλωσε ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση βρίσκεται σε μοναδική θέση ώστε να χρησιμεύσει ως καταφύγιο για κορυφαίους επιστήμονες. Κατέθεσε επίσης ένα θησαυρό δελεαστικών στοιχείων για τους ερευνητές που πλήττονται από τις κινήσεις του Τραμπ.
Η ελευθερία επιστημονικής έρευνας στο Δίκαιο της ΕΕ
Για να ενισχύσει τον «παράγοντα έλξης» της Ευρώπης για ταλέντα υψηλού επιπέδου, η Ζαχαρίεβα δήλωσε ότι η Επιτροπή θα κατοχυρώσει την ελευθερία της επιστημονικής έρευνας στο δίκαιο της ΕΕ και θα αυξήσει αμέσως την οικονομική στήριξη που προσφέρει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας (ΕΣΕ), ο δημόσιος φορέας της ΕΕ για την επιστημονική και τεχνολογική έρευνα.
Η πρόεδρος του ΕΣΕ, Maria Leptin, δήλωσε στο POLITICO ότι ο οργανισμός θέλει να διατηρήσει «την ευρωπαϊκή παράδοση του ανοίγματος και της υποστήριξης της ανεξάρτητης, καθοδηγούμενης από τους ερευνητές έρευνας, ανεξάρτητα από την εθνικότητα ή τον τρέχοντα τόπο διαμονής των αιτούντων επιχορήγηση».
Η Leptin επέμεινε ότι το ERC δεν προσπαθεί σκόπιμα να αρπάξει ταλέντα των ΗΠΑ, «αλλά θέλουμε να βοηθήσουμε τους συναδέλφους μας εκεί, αν μπορούμε».
Ευρωπαϊκή ειδική βίζα για τους κορυφαίους αμερικανούς επιστήμονες
Επικαλούμενη επιστολή 13 χωρών μελών που καλούσαν τις Βρυξέλλες να σχεδιάσουν μια στρατηγική για την προσέλκυση αμερικανών ερευνητών, η Ζαχαρίεβα δήλωσε ότι η Επιτροπή εργάζεται πάνω σε μια ειδική βίζα για κορυφαία ταλέντα, καθώς και σε ένα σύστημα που θα βοηθήσει τις κυβερνήσεις και τα πανεπιστήμια της ΕΕ να συγκεντρώσουν πόρους για την προσέλκυση αμερικανών επιστημόνων. Θα πραγματοποιηθεί επίσης συνάντηση για τον συντονισμό αυτών των δράσεων με τις χώρες της ΕΕ.
«Ευθύνη της Ευρώπης η Ακαδημαϊκή Ελευθερία»
«Η Ευρώπη έχει ιστορική ευθύνη να υπερασπιστεί την ακαδημαϊκή ελευθερία», πρόσθεσε η Επίτροπος, αναφερόμενη στις διώξεις επιστημόνων υπό ναζιστικά και φασιστικά καθεστώτα στην ήπειρο κατά τις δεκαετίες του 1930 και 1940. «Χωρίς ελευθερία, η γνώση δεν μπορεί να αναπτυχθεί πραγματικά».
Ανοιχτές πόρτες, ανοιχτά εργαστήρια
Ορισμένα πανεπιστήμια εντόπισαν γρήγορα την ευκαιρία, ξεκινώντας στοχευμένα προγράμματα προσέλκυσης Αμερικανών ταλέντων.
Τον περασμένο μήνα, το Πανεπιστήμιο Aix Marseille της Προβηγκίας (AMU) έκανε πρωτοσέλιδα και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού παρουσιάζοντας το πρόγραμμα Safe Space for Science, μια πρωτοβουλία ύψους 16 εκατομμυρίων δολαρίων για την πρόσληψη έως και 15 Αμερικανών επιστημόνων των οποίων η έρευνα «απειλείται ή παρεμποδίζεται» από τη νέα κυβέρνηση.
Ο πρόεδρος του AMU Eric Berton δήλωσε στο POLITICO ότι το πρόγραμμα – το οποίο «γεννήθηκε από την αγανάκτηση για το τι συμβαίνει στους Αμερικανούς συναδέλφους μας» – είχε κατακλυστεί από αιτήσεις σχεδόν 150 ερευνητών από κορυφαία πανεπιστήμια όπως το Yale, η Κολομβία και το Stanford, καθώς και από κυβερνητικές υπηρεσίες των ΗΠΑ, όπως τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας, η Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας και η NASA.
Οι περισσότεροι από τους αιτούντες ερευνούν θέματα όπως η κλιματική αλλαγή, η ανοσολογία και οι μολυσματικές ασθένειες ή οι κοινωνικές επιστήμες που αφορούν το φύλο, την ποικιλομορφία και τη μετανάστευση – τομείς που αποτελούν στόχο του πολέμου της κυβέρνησης Τραμπ κατά της επιστήμης και των θεμάτων ποικιλομορφίας, ισότητας και ένταξης (DEI). Ο Berton πρόσθεσε ότι ακόμη και ιστορικοί έχουν υποβάλει αίτηση στο πρόγραμμα.
Τις τελευταίες εβδομάδες, παρόμοια προγράμματα έχουν εφαρμοστεί και σε άλλα πανεπιστήμια. Το Vrije Universiteit Brussel (VUB) του Βελγίου διέθεσε κονδύλια και εγκαινίασε ένα ειδικό κέντρο υποδοχής με πληροφορίες για τη βίζα για τους μεταδιδακτορικούς ερευνητές που είναι «θύματα πολιτικών και ιδεολογικών παρεμβάσεων» στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Στη Σουηδία, το διάσημο Ινστιτούτο Karolinska, διάσημο για το έργο του στα φάρμακα και τις μολυσματικές ασθένειες, δήλωσε ότι αυξάνει την ικανότητά του να ανταποκρίνεται σε ερωτήματα σχετικά με τη μετεγκατάσταση στη Σουηδία για ευκαιρίες – «οι οποίες έχουν ήδη αρχίσει να έρχονται» – και βρίσκεται σε επαφή με άλλα πανεπιστήμια σχετικά με τον καλύτερο τρόπο υποστήριξης των ακαδημαϊκών μεταναστών από τις ΗΠΑ.
Προσέλκυση κορυφαίων ακαδημαϊκών ταλέντων
Οι ευρωπαϊκές πόλεις και οι περιφερειακές και εθνικές κυβερνήσεις προσπαθούν επίσης να προσελκύσουν κορυφαία ταλέντα, τα οποία, μέχρι τώρα, συνήθως συνέρρεαν σε εξέχοντα και καλύτερα χρηματοδοτούμενα ερευνητικά ιδρύματα στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού.
Ειδικό ταμείο στο Βερολίνο για ερευνητές από τις ΗΠΑ
Σε μια προσπάθεια να ενισχύσει το καθεστώς του Βερολίνου ως «τόπου διεθνούς έρευνας αιχμής στους τομείς της ιατρικής και των κοινωνικών επιστημών», η πόλη δημιουργεί ένα ειδικό ταμείο για την προσέλκυση ερευνητών από τις ΗΠΑ.
Πρόγραμμα προσλήψεων για Αμερικανούς Επιστήμονες και στην Καταλονία
Εν τω μεταξύ, ο πρόεδρος της Καταλονίας Σαλβαδόρ Ιλά αυτή την εβδομάδα παρουσίασε ένα περιφερειακό πρόγραμμα προσλήψεων Catalonian Talent Bridge ύψους 30 εκατομμυρίων ευρώ, το οποίο θα χρηματοδοτήσει θέσεις για 78 Αμερικανούς ερευνητές σε τοπικά πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα υψηλής τεχνολογίας, όπως το Barcelona Supercomputing Center και το National Centre for Genome Analysis.
Διακεκριμένοι μελετητές ζητούν από τις εθνικές κυβερνήσεις να κινητοποιήσουν επίσης κεφάλαια. Οκτώ ανώτεροι επιστήμονες και καθηγητές στη Γερμανία δημοσίευσαν αυτή την εβδομάδα ένα άρθρο στο περιοδικό Der Spiegel, με το οποίο καλούν τους ηγέτες της χώρας να στοχεύσουν σε «100 λαμπρά μυαλά για τη Γερμανία» σε μια συντονισμένη εκστρατεία προσλήψεων.
Με γνώμονα την παγκόσμια πρόοδο και γνώση
Αναφερόμενοι σε προσωπικότητες όπως οι φυσικοί Άλμπερτ Αϊνστάιν και Lise Meitner – και οι δύο μετανάστευσαν για να γλιτώσουν από τις ναζιστικές διώξεις κατά τη διάρκεια του Τρίτου Ράιχ – οι επιστήμονες έγραψαν ότι η Γερμανία και η Ευρώπη έχουν τώρα την ευκαιρία να «αντιστρέψουν τη διαρροή εγκεφάλων» του παρελθόντος και «όχι μόνο να ενισχύσουν τη δική μας δύναμη καινοτομίας και έρευνας, αλλά και να μετριάσουν την παγκόσμια απώλεια προόδου της γνώσης».
Παρά τις απότομες περικοπές του προϋπολογισμού στις Κάτω Χώρες, ο υπουργός Παιδείας, Πολιτισμού και Επιστημών Έπο Μπρούινς δήλωσε πρόσφατα στους νομοθέτες ότι η χώρα θα δώσει προτεραιότητα στη διάθεση κονδυλίων για την πρόσληψη διεθνών επιστημόνων που «αξίζουν χρυσάφι για την Ευρώπη και τις Κάτω Χώρες».
Το πρόγραμμα της Ισπανίας
Η Ισπανία χρησιμοποιεί ήδη το Atrae, ένα πρόγραμμα που ξεκίνησε αρχικά για να βοηθήσει στον επαναπατρισμό Ισπανών επιστημόνων υψηλού επιπέδου που είχαν μεταναστεύσει για οικονομικούς λόγους, για να προσελκύσει Αμερικανούς επιστήμονες.
«Εγκέφαλοι για τις Βρυξέλλες»
Ομοίως, το καθιερωμένο πρόγραμμα του Βελγίου «Εγκέφαλοι για τις Βρυξέλλες» – το οποίο χρηματοδοτεί ξένους επιστήμονες που ερευνούν την τεχνητή νοημοσύνη, την εξωσωματική γονιμοποίηση και άλλους τομείς που είναι οικονομικά σημαντικοί για την περιοχή της βελγικής πρωτεύουσας – αναμένεται να χρησιμοποιηθεί για την προσέλκυση Αμερικανών υποψηφίων φέτος.
Ο πρόεδρος του AMU Berton δήλωσε ότι τα ευρωπαϊκά ακαδημαϊκά ιδρύματα όπως το δικό του «θα προτιμούσαν να μη χρειαστεί να ξεκινήσουν» αυτές τις πρωτοβουλίες, αλλά ότι το ταλέντο που προσελκύουν θα βοηθήσει τα πανεπιστήμια της Ευρωπαϊκής Ενωσης «να αναπτύξουν νέα έρευνα και να ενισχύσουν τις δραστηριότητές τους».
Η Ευρώπη της γνώσης ένατι του σκοταδισμού Τραμπ
Το πιο σημαντικό, πρόσθεσε, είναι ότι η παρουσία τους στα πανεπιστήμια της Ευρωπαϊκή ηπείρου θα αποτελέσει «μια απάντηση της Ευρώπης της γνώσης σε μια μορφή σκοταδισμού που κερδίζει έδαφος στις Ηνωμένες Πολιτείες».
Πηγή: Politico
