Η Κύπρος και η Ελλάδα πρέπει να επιταχύνουν ένα έργο για την εγκατάσταση γραμμής υψηλής τάσης που θα συνδέει την Κύπρο με το ευρωπαϊκό δίκτυο, προέτρεψε η εκτελεστική εξουσία της ΕΕ, εν μέσω της αυξανόμενης πίεσης που ασκείται στη Λευκωσία λόγω της συνεχιζόμενης σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Ο «Great Sea Interconnector» έχει σχεδιαστεί για να συνδέει τα ηλεκτρικά δίκτυα του Ισραήλ, της Ελλάδας και της Κύπρου μέσω ενός από τα βαθύτερα και μακρύτερα υποβρύχια καλώδια ηλεκτρικής ενέργειας στον κόσμο. Η ΕΕ χρηματοδοτεί εν μέρει το τμήμα μεταξύ Κύπρου και Κρήτης.
Το έργο είναι μεγάλης σημασίας για τις Βρυξέλλες και αποτελεί μέρος της πρωτοβουλίας «Ενεργειακοί Δρόμοι» που ανακοίνωσε η πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στην ομιλία της για την κατάσταση της Ένωσης τον περασμένο Δεκέμβριο, όπως δήλωσε εκπρόσωπος της Επιτροπής στο Euractiv.
Η Κύπρος είναι η μόνη χώρα της ΕΕ που δεν διαθέτει σύνδεση ηλεκτρικού δικτύου με άλλη χώρα. Η μεγάλη εξάρτηση του νησιού από τις εισαγωγές πετρελαίου το καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτο σε απειλές για την ενεργειακή ασφάλεια, όπως η τρέχουσα που προκύπτει από το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ.
«Κάθε κρίση στην Ανατολική Μεσόγειο υπενθυμίζει πόσο κρίσιμη είναι η ενεργειακή ασφάλεια για την Κύπρο», δήλωσε ο Κύπριος ευρωβουλευτής Λουκάς Φουρλάς στο Euractiv.
Ωστόσο, η Λευκωσία προκάλεσε έκπληξη τον περασμένο Σεπτέμβριο, δηλώνοντας ότι το έργο δεν ήταν οικονομικά βιώσιμο υπό τους τρέχοντες όρους. Έκτοτε, συνεργάζεται με την Αθήνα για να βγει από το αδιέξοδο, επανεκτιμώντας το κόστος του έργου.
Βιαστείτε, λένε οι Βρυξέλλες
«Αναμένουμε από όλα τα μέρη να δεσμευτούν για την ταχύτερη δυνατή υλοποίηση του έργου», δήλωσε ο εκπρόσωπος της ΕΕ, προσθέτοντας ότι οποιαδήποτε περαιτέρω καθυστέρηση θα ήταν εις βάρος όλων των εμπλεκόμενων μερών.
Ο εκπρόσωπος τόνισε επίσης ότι όλοι οι φορείς πρέπει να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους για τη μείωση των τιμών της ενέργειας και την ενίσχυση της ενεργειακής ανεξαρτησίας της Ευρώπης.
Το έργο έχει επίσης στρατηγική σημασία για το Τελ Αβίβ, το οποίο πιέζει τόσο την Αθήνα όσο και τη Λευκωσία να επιταχύνουν την πρόοδο. Πέρα από τη δημιουργία άμεσης σύνδεσης με την Ευρώπη, το Ισραήλ και η ΕΕ θα μπορούσαν να επωφεληθούν από τα σημαντικά αποθέματα φυσικού αερίου της περιοχής.
Πριν από την κρίση με το Ιράν, πηγές στη Λευκωσία είχαν εκφράσει αμφιβολίες για τις προοπτικές του έργου.
Νέα δυναμική
Ωστόσο, μετά την επίθεση του Ιράν κατά της Κύπρου με drones και πυραύλους και μετά τη σημαντική στρατιωτική βοήθεια της Ελλάδας για την προστασία του νησιού, διπλωματικές πηγές στην Αθήνα βλέπουν τώρα μια νέα δυναμική.
Η οικονομική βιωσιμότητα δεν είναι η μόνη πρόκληση. Οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι θαλάσσιες διαφορές με την Τουρκία έχουν επίσης περιπλέξει τα πράγματα.
Η Άγκυρα έχει δηλώσει ότι δεν θα επιτρέψει τη διέλευση του καλωδίου από ορισμένες περιοχές και έχει προτείνει μια εναλλακτική διαδρομή που θα συνδέει τα κατεχόμενα εδάφη της Κύπρου με την Τουρκία και στη συνέχεια με την ηπειρωτική Ελλάδα -ένα σχέδιο που απορρίφθηκε κατηγορηματικά από τις Βρυξέλλες.
Ένας εκπρόσωπος της κυπριακής κυβέρνησης δήλωσε τον Φεβρουάριο ότι οι απαραίτητες έρευνες του βυθού δεν είχαν ολοκληρωθεί λόγω της παρεμπόδισης από την Τουρκία, με αποτέλεσμα να υπάρχει κενό στα τεχνικά δεδομένα που απαιτούνται για τον προσδιορισμό του ακριβούς κόστους του έργου.
Η δήλωση προκάλεσε την αντίδραση του πρώην πρωθυπουργού της Ελλάδας Αντώνη Σαμαρά, ο οποίος κατηγόρησε την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας ότι υποκύπτει στις πιέσεις της Τουρκίας.
Ωστόσο, ο Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ) ενημέρωσε τις Βρυξέλλες ότι οι έρευνες έχουν ολοκληρωθεί, σύμφωνα με πληροφορίες του Euractiv.
