Θέση στο νέο, αλλά αναπτυσσόμενο, οικοσύστημα της ηλεκτροκίνησης σπεύδουν να πάρουν οι ισχυροί ενεργειακοί όμιλοι με τη ΔΕΗ να έχει αυτές τις ημέρες σε εξέλιξη διαγωνισμό, ύψους 1,8 εκατ. ευρώ, για την πρόσληψη συμβούλου διαμόρφωσης της στρατηγικής στη νέα αγορά, τα Ελληνικά Πετρέλαια (ΕΛΠΕ) να αναπτύσσουν δίκτυο φορτιστών σε πρατήρια ανά την Ελλάδα και τους ιδιώτες ανταγωνιστές τους (από την ΗΡΩΝ και την Protergia μέχρι την Watt + Volt) να αναπτύσσουν υπηρεσίες ή να αναζητούν συνεταίρους προκειμένου να αναπτυχθούν στην ίδια αγορά.
Με την Ελλάδα να διαθέτει μόλις 334 σημεία φόρτισης ηλεκτρικών αυτοκινήτων στα τέλη Μαΐου (σύμφωνα με τα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Εναλλακτικών Καυσίμων), η κυβέρνηση ετοιμάζει νέο θεσμικό πλαίσιο για την ηλεκτροκίνηση και παράλληλα έχει εντάξει στο Ταμείο Ανάκαμψης σειρά πρωτοβουλιών. Πριν από λίγες ημέρες η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) επέλεξε την Ελληνική Εταιρεία Ενεργειακής Οικονομίας ως σύμβουλο για την εκπόνηση μελέτης για τη δημιουργία «ενός σύγχρονου και ασφαλούς πλαισίου για την ηλεκτροκίνηση στην Ελλάδα».
Οι επιδοτήσεις για την ηλεκτροκίνηση
Οι ισχυροί όμιλοι κινητοποιούνται καθώς τους επόμενους μήνες θα αρχίσει η εφαρμογή των μέτρων που έχουν ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης. Παράλληλα προωθούνται αλλαγές στο πρόγραμμα «Κινούμαι Ηλεκτρικά» ώστε να «αναστηθεί» με κύριο στόχο τον στόλο εταιρικών αυτοκινήτων. Για παράδειγμα, με τις αλλαγές οι εταιρίες θα έχουν την δυνατότητα να υποβάλλουν αίτημα υπαγωγής για την αγορά ή μίσθωση έως και 10 οχημάτων. Θα μπορούν, επίσης, να αποσύρουν ίσο αριθμό οχημάτων με τον αριθμό που αιτούνται προς επιδότηση, ενώ αυξάνεται και η επιδότηση για εγκατάσταση φορτιστών, για αγορά ποδηλάτων, κ.α.
Η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί, με βάση το κείμενο του Ταμείου Ανάκαμψης, πως θα προχωρήσει στην «εκπόνηση μελέτης σκοπιμότητας για την ίδρυση οργανισμού για τις ηλεκτρικές μεταφορές, ο οποίος θα διασφαλίσει τον κατάλληλο σχεδιασμό και συντονισμό μεταξύ των υποδομών μεταφορών και ενέργειας, των αρχών περιφερειακής και τοπικής αυτοδιοίκησης και άλλων ενδιαφερόμενων μερών στον τομέα της έρευνας και τον ιδιωτικό τομέα».
Πώς θα μεγαλώσει η αγορά της ηλεκτροκίνησης
Το μεγάλο ζήτημα, όπως επισημαίνουν οι άνθρωποι της ενεργειακής αγοράς, είναι το δίκτυο των φορτιστών. Έτσι από το Ταμείο Ανάκαμψης θα διατεθούν 80 εκατ. ευρώ για την ανάπτυξη δικτύου 8.600 σημείων φόρτισης σε βασικές αστικές και περιαστικές τοποθεσίες και σημεία ενδιαφέροντος (όπως αεροδρόμια, αυτοκινητόδρομους, λιμένες και σε χώρους στάθμευσης). Παράλληλα επειδή διαπιστώθηκε πως τα κίνητρα του «Κινούμαι Ηλεκτρικά» για την αντικατάσταση συμβατικών ταξί με ηλεκτρικά δεν ήταν επαρκή, εντάχθηκε στο Ταμείο πρόγραμμα 40 εκατ. ευρώ για αντικατάσταση 2.000 παλαιότερων ταξί αντίστοιχα ηλεκτρικά οχήματα με συσσωρευτή και επιδότηση 20.000 ευρώ ανά ιδιοκτήτη.
Για τα λεωφορεία προωθούνται αλλαγές της νομοθεσίας «για τις υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας όσον αφορά τις εταιρείες εκμετάλλευσης λεωφορείων (ΚΤΕΛ) (…) η οποία θα δώσει σε ΚΤΕΛ εκτός της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης τη δυνατότητα να επενδύσουν με ασφάλεια σε ηλεκτρικά οχήματα δημόσιων συγκοινωνιών». Μέσω του διαγωνισμού που προχωρά το υπουργείο Υποδομών σχεδιάζεται η αντικατάσταση παλαιότερων λεωφορείων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη με 220 νέα ηλεκτρικά.
Στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) υποστηρίζουν πως πλέον ένα στα δέκα αυτοκίνητα που ταξινομούνται στην Ελλάδα είναι καθαρά ηλεκτρικό ή plug in ηλεκτρικό. Για να αντιμετωπίσει το άγχος των ιδιοκτητών ηλεκτρικών αυτοκινήτων για τα σημεία φόρτισης, η Ευρωπαϊκή Ενωση έχει συμπεριλάβει στο πρόσφατο σχέδιο «Fit for 55» για την κλιματική αλλαγή φιλόδοξους στόχους. Στους αυτοκινητοδρόμους προβλέπεται, για παράδειγμα, η δημιουργία υποδομών ηλεκτρικής φόρτισης κάθε 60 χιλιόμετρα και κάθε 150 χιλιόμετρα για ανεφοδιασμό οχημάτων με υδρογόνο. Προβλέπονται, επίσης, ταχυφορτιστές για ηλεκτρικά φορτηγά, κ.α.
Ηλεκτροκίνηση: Ο ρόλος των δήμων
Μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου καλούνται, αν δεν δοθεί νέα παράταση, να καταθέσουν τα Σχέδια Φόρτισης Ηλεκτρικών Οχημάτων (ΣΦΗΟ) οι μεγάλοι και μεσαίοι δήμοι. Η νομοθεσία, που προώθησε ο τέως υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κωστής Χατζηδάκης, προβλέπει την υποχρεωτική χωροθέτηση ενός τουλάχιστον σημείου φόρτισης ανά 1.000 κατοίκους του δήμου. Τα δίκτυα θα αναπτυχθούν με δύο μοντέλα: Το πρώτο προβλέπει τη δημιουργία δικτύου φορτιστών κατευθείαν από τους δήμους, μέσω των δημοτικών επιχειρήσεων και την υπογραφή συμβολαίων προμήθειας ενέργειας. Το δεύτερο, που ενδιαφέρει περισσότερο, προβλέπει την ανάπτυξη, λειτουργία και συντήρηση των δικτύων φορτιστών από ιδιώτες μέσω συμβάσεων παραχώρησης ή Συμπράξεων Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ).
Οι υποδομές φόρτισης και οι υπηρεσίες
Γύρω από τις υποδομές φόρτισης θα δραστηριοποιηθεί, πάντως, μεγάλη γκάμα επιχειρήσεων: Από τις εταιρείες που εγκαθιστούν το δίκτυο φορτιστών μέχρι τις επιχειρήσεις που προσφέρουν υπηρεσίες στους ιδιοκτήτες ηλεκτρικών οχημάτων, στους τουρίστες (υπηρεσίες roaming), τις εταιρείες λιανικής πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας που ήδη παρέχουν πακέτα για την ηλεκτροδότηση κατοικιών ή επιχειρήσεων παράλληλα με τη φόρτιση ηλεκτρικών οχημάτων, κ.α.
Η ΔΕΗ, για παράδειγμα, που παρουσίασε πρόσφατα την «ΔΕΗ Blue» μέσω της οποίας θα κινηθεί στην αγορά της ηλεκτροκίνησης, διαθέτει εφαρμογή που ο πελάτης μπορεί από αύριο να χρησιμοποιεί ώστε να εντοπίζει τον κοντινότερο φορτιστή, να σχεδιάζει τη διαδρομή, να πληρώνει και να συνδέεται ώστε να λαμβάνει προσωποποιημένες υπηρεσίες. Παράλληλα έχει υπογράψει συμφωνίες για υπηρεσίες roaming προς τους ξένους χρήστες ηλεκτρικών αυτοκινήτων που επισκέπτονται τη χώρα μας μέσω της πλατφόρμας Gireve κ.α.
Στην Ελλάδα κινούνται και άλλες εταιρείες που παρέχουν, σε ευρωπαϊκό ή παγκόσμιο επίπεδο, υπηρεσίες φόρτισης σε οδηγούς ηλεκτρικών αυτοκινήτων, όπως η EVBox, οι μετοχές της οποίας διαπραγματεύονται εδώ και λίγες εβδομάδες στο χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης. Γύρω στο 40% της EVBox ελέγχει ο γαλλικός όμιλος Engie. Δίκτυο σημείων φόρτισης αναπτύσσει και η αμερικανική Blink Charging (εισηγμένη στο χρηματιστήριο Nasdaq) που συνεργάζεται στη χώρα μας με την Eunice Energy Group η οποία επενδύει και στην κατασκευή φορτιστών. Δεν έχουν εμφανιστεί ακόμα ισχυροί ευρωπαϊκοί πάροχοι υποδομών φόρτισης όπως η IONITY, μία κοινοπραξία των αυτοκινητοβιομηχανιών BMW Group, Ford Motor Company, Hyundai Motor Group, Mercedes Benz AG και Volkswagen Group (Audi, Porsche, κ.α.). Η IONITY έχει στόχο την ανάπτυξη ενός πανευρωπαϊκού δικτύου φορτιστών στους κύριους οδικούς άξονες.
Το ερώτημα με τους οικιακούς φορτιστές
Στην αγορά υποστηρίζουν πως το 60% – 70% των κατόχων ηλεκτροκίνητων αυτοκινήτων θα τα φορτίζουν στο σπίτι. Γι’ αυτό και αναμένεται να υπάρξει σταδιακά αύξηση της ζήτησης οικιακών φορτιστών. Η οικιακή φόρτιση έχει και πολύ χαμηλότερο κόστος σε σύγκριση με τη χρήση ενός δημόσιου φορτιστή, ειδικά ενός δημόσιου ταχυφορτιστή. Πρόσφατες συγκρίσεις τιμών π.χ. στην Γερμανία έδειξαν πως το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας σε δημόσιο ταχυφορτιστή είναι μέχρι και 40% μεγαλύτερο σε σχέση με το κόστος στον οικιακό φορτιστή. Οι εταιρείες διαχείρισης των δημόσιων υποδομών φόρτισης επικαλούνται το κόστος εγκατάστασης και λειτουργίας τους.
Η γραφειοκρατία για την εγκατάσταση οικιακού φορτιστή παραμένει ένα ζήτημα στη χώρα μας. Γι’ αυτό η ΔΕΗ, για παράδειγμα, προωθεί την πρόσληψη συνεργάτη ο οποίος θα αναλαμβάνει όχι μόνο να εγκαταστήσει φορτιστές στα σπίτια πελατών, αλλά και να συντάξει και να υποβάλλει στον ΔΕΔΔΗΕ τόσο την Υπεύθυνη Δήλωση Εγκαταστάτη, όσο και την Αίτηση / Ενημέρωση για τη σύνδεση υποδομών επαναφόρτισης ηλεκτροκίνητων οχημάτων σε νέα ή υφιστάμενη παροχή Χαμηλής Τάσης.
