Κακά τα ψέματα, η μεταστροφή της ευρωπαϊκής οικονομίας σε πολεμική είναι η αιτία της ανακατεύθυνσης ιδιωτικών και κοινοτικών κεφαλαίων από τις πολυδιαφημισμένες πράσινες επενδύσεις προς τις επενδύσεις εντάσεως άνθρακα – υπομονή, ο «πράσινος πόλεμος» δεν έχει ακόμα ανακαλυφθεί. Και όμως!
Οι νέες στρατιωτικές προτεραιότητες μπορεί να στερούν κονδύλια από τον αγροτικό τομέα της ΕΕ, από τις υποδομές των κρατών-μελών και από τις τοπικές κοινωνίες, αλλά δεν έχουν ανατρέψει άρδην τις προοπτικές ανάπτυξης ευρωπαϊκών τεχνολογιών φιλικών προς το περιβάλλον.
Λίγο πριν από τα Χριστούγεννα η ΕΕ αναθεώρησε τον στόχο της να σταματήσει την κατασκευή οχημάτων με κινητήρα εσωτερικής καύσης μετά το 2035 υποκύπτοντας στις απαιτήσεις των Γερμανών πρωτίστως και δευτερευόντως των Ιταλών κατασκευαστών. Οι «27» συμφώνησαν να είναι αμιγώς ηλεκτρικά μόνο το 90% του συνόλου των νέων αυτοκινήτων που θα μπαίνουν εφεξής σε κυκλοφορία. Το γυαλί με άλλα λόγια ράγισε.
Η αρχική ιδέα νοθεύτηκε και η δεκαετία που μεσολαβεί μέχρι να εφαρμοστεί η απόφαση του Δεκεμβρίου 2025 είναι ένας ικανός χρόνος για να συμβούν ένα σωρό «απρόοπτα» ώστε να αναθεωρηθούν περαιτέρω μία ή και περισσότερες φορές τα συμφωνηθέντα ποσοστά.
Επενδύσεις 72 δισ. ευρώ
Ωστόσο πέρα από παλινδρομήσεις και πισωγυρίσματα, η απανθρακοποίηση της αυτοκίνησης στην ΕΕ διαθέτει σταθερή βάση με κεντρικό πυλώνα μια αναπτυσσόμενη βιομηχανία μπαταριών και ηλεκτρικών αυτοκινήτων.
Αυτό είναι το συμπέρασμα μελέτης του Ινστιτούτου Bruegel, το οποίο διαπιστώνει ότι «η Ευρώπη καταφέρνει να ενισχύει τις δυνατότητες κατασκευής συσσωρευτών και ηλεκτρικών οχημάτων, κυρίως χάρη στις ξένες επενδύσεις». Και η ενίσχυση των δυνατοτήτων αυτών εκτός από περιβαλλοντική και οικονομική σημασία έχει και στρατηγική σκοπιμότητα για την απειλούμενη από νέους εχθρούς και περιφρονημένη από παλαιούς συμμάχους ΕΕ.
Τη σκοπιμότητα αυτή αποκτά στο μέτρο που «οι μπαταρίες και τα ηλεκτρικά οχήματα συμβάλλουν στην ενεργειακή ασφάλεια και τη βιομηχανική στρατηγική της Ευρώπης», όπως εκτιμά το Ινστιτούτο. Διότι έχουμε ήδη μπει σε μια περίοδο πολεμικών προπαρασκευών.
Εκατοντάδες βιομηχανικές μονάδες κατασκευής συσσωρευτών έχουν δημιουργηθεί σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες (και στην ελληνική Θράκη) την τελευταία οκταετία. Το Bruegel εκτιμά ότι από τον Ιανουάριο του 2017 έχουν επενδυθεί 38 δισ. ευρώ σε ευρωπαϊκές εγκαταστάσεις κατασκευής μπαταριών. Και επιπλέον 34 δισ. σε εγκαταστάσεις ηλεκτρικών οχημάτων – σύνολο 72 δισ. ευρώ.
Επενδύσεις
Οι συντάκτες της μελέτης θεωρούν ότι βρίσκεται εν εξελίξει «ένας βιομηχανικός μετασχηματισμός παράλληλα με τη μετάβαση στην καθαρή ενέργεια». Αυτό συμβαίνει «αφενός επειδή υπάρχει μια σημαντική δημοσιονομική στήριξη σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο για την προσέλκυση επενδύσεων σε μια συγκυρία κατά την οποία η ΕΕ έχει επιβάλει δασμούς στα ηλεκτρικά οχήματα που παράγονται στην Κίνα, αφετέρου επειδή ήδη τα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα αντιμετωπίζουν υψηλότερους δασμούς στις ΗΠΑ».
Τι έχουν αποφέρει όμως οι επενδύσεις των 72 δισ. ευρώ; Κατά το Ινστιτούτο τα ευρωπαϊκά εργοστάσια έχουν πλέον την ικανότητα να παράγουν 4,6 εκατ. ηλεκτρικά οχήματα (αμιγώς ηλεκτρικά και plug-in υβριδικά συγκεκριμένα). Και επίσης 251 γιγαβατώρες (GWh) κυψελών μπαταριών ετησίως.
Αυτά ενώ η ζήτηση του 2024 για ηλεκτρικά οχήματα ήταν μόλις 2,3 εκατομμύρια, ενώ η ζήτηση για μπαταρίες έφθασε τις 410 GWh. Από τις μπαταρίες αυτές το 90% διοχετεύθηκε για τον εξοπλισμό ηλεκτρικών οχημάτων, ενώ το υπόλοιπο 10% ήταν σταθεροί συσσωρευτές.
Όσο κι αν εκπλήσσει δηλαδή, το γεγονός είναι ότι η Ευρώπη έχει την ικανότητα να παράγει διπλάσια ηλεκτρικά οχήματα από όσα καταναλώνει. Και επίσης έχει τη δυνατότητα να καλύπτει περίπου τα δύο τρίτα της εγχώριας ζήτησης για κυψέλες μπαταριών.
Ακριβά μυστικά
«Μια σωστή αξιολόγηση των επενδύσεων θα πρέπει να καλύπτει όχι μόνο τα παραδοτέα προϊόντα αλλά και την αξιοποίηση των συνολικών δυνατοτήτων παραγωγής. Μια τέτοια ανάλυση όμως είναι περίπλοκη επειδή τα δεδομένα παραγωγής φυλάσσονται ως ακριβά μυστικά από τη βιομηχανία.
Έτσι, βάσει των δεδομένων του εμπορίου, σε καθαρή βάση η ΕΕ εισάγει μπαταρίες (καθαρή αξία 17 δισ. ευρώ το 2024) και εξάγει ηλεκτρικά οχήματα (14 δισ. ευρώ)» σημειώνει το Bruegel. Οι κύριοι προορισμοί για τις εξαγωγές ηλεκτρικών οχημάτων της ΕΕ την τελευταία πενταετία ήταν η Βρετανία (απορρόφησε το ένα τρίτο του συνόλου των εξαγωγών) και οι ΗΠΑ (απορρόφησαν το ένα πέμπτο). Σημαντικές αγορές ήταν επίσης η τουρκική, που απορρόφησε το 10% των εξαγωγών EV το 2025, και επίσης η νορβηγική και η ελβετική (με ποσοστά 9% και 6% του συνόλου αντιστοίχως).
ΠΗΓΗ: ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ (ΟΤ) – ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
