Το Υπουργείο Εσωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών ανακοίνωσε τη Δευτέρα ότι θα ανοίξει 13,1 εκατομμύρια στρέμματα (53.013,8 τετραγωνικά χιλιόμετρα) ομοσπονδιακής γης για παραχώρηση σε εξόρυξη άνθρακα, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει να αναστρέψει την πτωτική πορεία της χρήσης του καυσίμου. Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε τον Απρίλιο εκτελεστικά διατάγματα για την αύξηση της παραγωγής άνθρακα, σε μία από τις πολλές κινήσεις του που αντιτίθενται στις διεθνείς προσπάθειες μείωσης των εκπομπών άνθρακα.
Σύμφωνα με την Υπηρεσία Ενεργειακών Πληροφοριών (EIA), οι μονάδες καύσης άνθρακα παρήγαγαν περίπου 15% της ηλεκτρικής ενέργειας των ΗΠΑ το 2024, ποσοστό που έχει μειωθεί σημαντικά από το 50% το 2000, καθώς η υδραυλική ρωγμάτωση (fracking) και άλλες μέθοδοι γεώτρησης αύξησαν την παραγωγή φυσικού αερίου. Παράλληλα, η ανάπτυξη της ηλιακής και αιολικής ενέργειας μείωσε περαιτέρω τη χρήση άνθρακα. Το εργατικό δυναμικό στον κλάδο του άνθρακα έχει υποχωρήσει σε περίπου 40.000 εργαζόμενους, από 70.000 πριν από δέκα χρόνια, σύμφωνα με το Reuters.
Ο Υπουργός Εσωτερικών Doug Burgum αναμένεται να ανακοινώσει την απόφαση σε εκδήλωση για τον άνθρακα στο Υπουργείο Εσωτερικών τη Δευτέρα, μαζί με τον επικεφαλής της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) Lee Zeldin και έναν αξιωματούχο του Υπουργείου Ενέργειας. Ο Burgum δήλωσε ότι η πρωτοβουλία θα ενισχύσει την αμερικανική οικονομία και θα δημιουργήσει θέσεις εργασίας.
Ο Υπουργός Ενέργειας Chris Wright δήλωσε στο Reuters την περασμένη εβδομάδα ότι αναμένει τα περισσότερα αμερικανικά εργοστάσια ηλεκτροπαραγωγής με άνθρακα να καθυστερήσουν την απόσυρσή τους, ώστε να συμβάλουν στην κάλυψη της αυξημένης ζήτησης ηλεκτρισμού που απαιτεί η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης. Τον περασμένο μήνα, ο Wright παρέτεινε εντολή έκτακτης ανάγκης για τη διατήρηση της λειτουργίας ενός εργοστασίου άνθρακα στο Μίσιγκαν, το οποίο επρόκειτο να κλείσει οριστικά για οικονομικούς λόγους.
Ο Tom Pyle, πρόεδρος της American Energy Alliance, προέβλεψε ότι 38 εργοστάσια άνθρακα που έχουν προγραμματιστεί να κλείσουν έως το 2028 θα παραμείνουν σε λειτουργία, είτε με εντολή του Τραμπ είτε εθελοντικά. Αναλυτές, ωστόσο, εκφράζουν σκεπτικισμό για μια μακροπρόθεσμη αναβίωση της χρήσης άνθρακα στις ΗΠΑ, καθώς τα οικονομικά δεδομένα έχουν μετατοπιστεί υπέρ καυσίμων με χαμηλότερες εκπομπές άνθρακα.
Ο Frank Holmes, διευθύνων σύμβουλος και επικεφαλής επενδύσεων της U.S. Global Investors, σχολίασε μετά τα διατάγματα Τραμπ: «Ο άνθρακας μπορεί να γνωρίσει μια προσωρινή ώθηση χάρη στη ρυθμιστική χαλάρωση, και κάποιοι επενδυτές μπορεί να επωφεληθούν βραχυπρόθεσμα. Όμως, μακροπρόθεσμα, το μήνυμα είναι ξεκάθαρο».
Ο άνθρακας αποτελεί την πιο ρυπογόνα πηγή παραγωγής ενέργειας παγκοσμίως
Ο άνθρακας αποτελεί την πιο ρυπογόνα πηγή παραγωγής ενέργειας παγκοσμίως και βασική αιτία για την κλιματική αλλαγή. Η καύση του απελευθερώνει τεράστιες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα (CO₂), το οποίο είναι το κυριότερο αέριο του θερμοκηπίου, καθώς και μεθάνιο (CH₄) και άλλους ρύπους. Παρά το γεγονός ότι ο άνθρακας υπήρξε για δεκαετίες θεμέλιο της βιομηχανικής ανάπτυξης, σήμερα ευθύνεται περίπου για το 40% των παγκόσμιων εκπομπών CO₂ από την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Έτσι, η εξάρτηση από τον άνθρακα συνδέεται άμεσα με την άνοδο της θερμοκρασίας του πλανήτη, τα ακραία καιρικά φαινόμενα και την υποβάθμιση οικοσυστημάτων.
Η διεθνής επιστημονική κοινότητα και οργανισμοί όπως ο ΟΗΕ τονίζουν ότι η σταδιακή απεξάρτηση από τον άνθρακα είναι απαραίτητη για την επίτευξη των στόχων της Συμφωνίας των Παρισίων και την αποτροπή μιας μη αναστρέψιμης κλιματικής κρίσης. Η αντικατάστασή του με καθαρότερες μορφές ενέργειας, όπως η ηλιακή, η αιολική και οι τεχνολογίες αποθήκευσης, μειώνει τις εκπομπές και ενισχύει τη βιώσιμη ανάπτυξη. Ωστόσο, η μετάβαση πρέπει να συνοδεύεται από πολιτικές δίκαιης προσαρμογής, ώστε να προστατευθούν οι εργαζόμενοι και οι κοινότητες που εξαρτώνται ακόμη από την εξορυκτική και ενεργειακή βιομηχανία του άνθρακα.
