Στον de facto αποκλεισμό της εγχώριας βιομηχανίας από το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης της Κρήτης με την Αττική οδηγούν οι τεχνικές προδιαγραφές των διαγωνισμών για τους σταθμούς μετατροπής και τα HVDC (συνεχούς ρεύματος υψηλής τάσης) καλώδια, του έργου που έθεσε σε δημόσια διαβούλευση η θυγατρική του ΑΔΜΗΕ «Αριάδνη Ιnterconection», φορέας υλοποίησης της διασύνδεσης.
Αν και η Ελλάδα διαθέτει μια από τις μεγαλύτερες και δυναμικές βιομηχανίες στον κόσμο, με σημαντική παρουσία στις πιο αναπτυγμένες αγορές όπως της Βόρειας Θάλασσας, επιτυχημένες συνεργασίες με τους μεγαλύτερους διαχειριστές συστημάτων ηλεκτρικής ενέργειας της Ευρώπης και τεχνογνωσία εμπεδωμένη σε βάθος πέντε δεκαετιών, οι τεχνικές προδιαγραφές που έθεσε σε δημόσια διαβούλευση η θυγατρική του ΑΔΜΗΕ στις 21 Δεκεμβρίου 2018 και μέχρι τις 24 Ιανουαρίου 2019 αποκλείουν την εγχώρια βιομηχανία από το στρατηγικής σημασίας έργο διασύνδεσης της Κρήτης και δημιουργούν προϋποθέσεις αποκλεισμού και από μελλοντικά έργα υποβρύχιων διασυνδέσεων στη χώρα. Πέραν αυτού, οι προδιαγραφές περιορίζουν τον ανταγωνισμό σε μόλις δύο υποψήφιους αναδόχους με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τον προϋπολογισμό του έργου, το οποίο εντέλει θα επωμιστούν οι Ελληνες καταναλωτές, ενώ σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει στο υπόμνημα που κατέθεσε στη δημόσια διαβούλευση ελληνική εταιρεία που δραστηριοποιείται διεθνώς στα υποβρύχια καλώδια, οι προδιαγραφές που τίθενται αυξάνουν το κόστος του έργου κατά 300 εκατ. ευρώ, που για τον συνολικό προϋπολογισμό του έργου του 1 δισ. ευρώ μεταφράζεται σε αυξημένο κόστος πάνω από 30%. Ενώ η μεγάλη πλειονότητα υποβρύχιων διασυνδέσεων συνεχούς ρεύματος υψηλής τάσης με ισχύ 1.000 ΜW, όπως αυτή της Κρήτης, λειτουργεί παγκοσμίως στο επίπεδο των 320 kv και ο ίδιος ο ΑΔΜΗΕ στην τεχνική μελέτη που πραγματοποίησε τον Νοέμβριο του 2018 λαμβάνει υπόψη ως προτεινόμενη λύση τα 320 kv, οι προδιαγραφές που έθεσε σε δημόσια διαβούλευση η «Αριάδνη» αναφέρονται αποκλειστικά σε 500 kv.
Σύμφωνα με την τεχνική μελέτη που κατατέθηκε στη δημόσια διαβούλευση από την «Ελληνικά Καλώδια», οι συγκεκριμένες προδιαγραφές περιορίζουν δραματικά την ανταγωνιστικότητα της διαγωνιστικής διαδικασίας. Την προτεινόμενη τεχνολογία διαθέτουν παγκοσμίως μόνο δύο με τρεις κατασκευαστές υποβρύχιων καλωδίων, οι οποίοι μάλιστα έχουν ήδη έργα υπό εξέλιξη άνω των 3.000 km, που δεσμεύουν την παραγωγική τους ικανότητα, με κίνδυνο την αδυναμία έγκαιρης κάλυψης του έργου της Κρήτης, το οποίο έχει ορίζοντα υλοποίησης το 2022. Επισημαίνεται ότι το κόστος της προτεινόμενης τεχνολογίας εκτιμάται ότι είναι κατά 300 εκατ. ευρώ υψηλότερο έναντι συστήματος 320 kv (100 εκατ. για τους μετατροπείς και 200 εκατ. για τα καλώδια). Επισημαίνεται επίσης ότι η τεχνολογία στα 320 kv αποτελεί σήμερα διεθνώς την πλέον ώριμη και εμπορικά δοκιμασμένη λύση για συστήματα μεταφοράς ισχύος μέχρι 1.000 MW. Σε ανάλογους δε διαγωνισμούς αυτή την περίοδο στην Ευρώπη, οι διαχειριστές είτε προδιαγράφουν τα έργα στα 320 kv είτε απαιτούν εναλλακτικές προσφορές τόσο στα 500 kv όσο και στα 320 kv.
Σύμφωνα με τον ΑΔΜΗΕ, η τάση των 320 kv έχει μεν χρησιμοποιηθεί για τη μεταφορά ισχύος έως 1.000 MW, αλλά για σημαντικά μικρότερες αποστάσεις και για μικρότερα βάθη πόντισης σε σχέση με το έργο της Κρήτης. Ο ΑΔΜΗΕ επισημαίνει επίσης ότι οι σχετικές αποφάσεις ελήφθησαν ύστερα από διάλογο διαρκείας με τις μεγάλες εταιρείες καλωδίων από την Ελλάδα και το εξωτερικό, διαδικασία που κορυφώθηκε με τη δημόσια διαβούλευση, και υπογραμμίζει ότι, στην παρούσα φάση, τυχόν αλλαγές στις βασικές τεχνικές παραμέτρους του έργου θα οδηγούσαν σε καθυστέρηση την προκήρυξη των διαγωνισμών και σε μη τήρηση του σφιχτού δεσμευτικού χρονοδιαγράμματος, που προβλέπει ηλέκτριση στο δ΄ τρίμηνο του 2022. Κύκλοι του ΑΔΜΗΕ επισημαίνουν, τέλος, ότι η επιλογή της εν λόγω λύσης για τη διασύνδεση της Κρήτης δεν δημιουργεί προηγούμενο για τις υπόλοιπες μεγάλες νησιωτικές διασυνδέσεις συνεχούς ρεύματος που σχεδιάζει ο ΑΔΜΗΕ στο Αιγαίο (Δωδεκάνησα, νησιά Βορειοανατολικού Αιγαίου). Τα επίπεδα τάσης τής κάθε διασύνδεσης και ο τύπος της μόνωσης θα επιλεγούν ad hoc, ανάλογα με την κάθε περίπτωση.
H ελληνική εταιρεία καλεί τον ΑΔΜΗΕ να ακολουθήσει τη διεθνή τάση και είτε να προδιαγράψει το έργο στα 320 kv είτε να συμπεριλάβει και τις δύο τεχνολογίες και να έχει τη δυνατότητα να τις αξιολογήσει μέσω κοινού διαγωνισμού. Το βασικό επιχείρημα του ΑΔΜΗΕ για την αλλαγή την επιλογή της τεχνολογίας των 500 kv είναι η απαίτηση για συμβατότητα της διασύνδεσης της Κρήτης – Αττικής με τη μελλοντική επέκταση της διασύνδεσης προς την Κύπρο, για την οποία ωστόσο δεν δεσμεύεται μετά την κυβερνητική απόφαση να προχωρήσει το έργο ως εθνικό και όχι ως PCI. Kαι σε αυτή την περίπτωση όμως, όπως τονίζουν κύκλοι της «Ελληνικά Καλώδια» στην «Κ», η ανάγκη της επεκτασιμότητας, όταν και εφόσον προκύψει, εξασφαλίζεται με την εγκατάσταση νέου υποσταθμού, κόστους 150-200 εκατ. ευρώ.
