Μια κρίσιμη «λεπτομέρεια» έχει μείνει σε εκκρεμότητα ακόμη, προκειμένου να λειτουργήσει ο νέος μηχανισμός του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας που προωθεί το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας σύμφωνα με τον οποίο οι προμηθευτές θα ανακοινώνουν κάθε μήνα τις νέες, ενιαίες χρεώσεις τιμολογίων για τον επόμενο μήνα, οι οποίες δεν θα περιλαμβάνουν ρήτρα αναπροσαρμογής: δεν έχει κατατεθεί ακόμη η τροπολογία που θα ξεκαθαρίζει πότε θα ανακοινώνονται τα τιμολόγια, για να φανεί και αν οι καταναλωτές θα έχουν χρόνο στη διάθεσή τους για να αλλάξουν προμηθευτή, αν διαπιστώσουν ότι δεν είναι ανταγωνιστικές οι χρεώσεις.
Οι πάροχοι είχαν την υποχρέωση να ανακοινώσουν την Κυριακή 10 Ιουλίου τις νέες χρεώσεις στις τιμές κιλοβατώρας για τον Αύγουστο, ωστόσο, με δεδομένη την αβεβαιότητα για τη συνέχιση ή όχι των ροών φυσικού αερίου από τη Ρωσία προς την Ευρώπη, λίγο πριν την εκπνοή του χρόνου το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έδωσε παράταση έως τις 25 Ιουλίου, προκειμένου να ξεκαθαρίσει το τοπίο πριν διαμορφωθούν από τους παρόχους τα νέα τιμολόγια και να μειωθεί ο κίνδυνος να έχουν ζημιές.
Ωστόσο, έως τώρα δεν έχει κατατεθεί η σχετική τροπολογία από το ΥΠΕΝ, ώστε να αποσαφηνιστεί αν η ρύθμιση για τις 25 Ιουλίου θα αποτελέσει εξαίρεση, ή αν θα έχει γενική εφαρμογή όσο θα εφαρμοστεί το νέο μοντέλο τιμολόγησης χωρίς τη ρήτρα αναπροσαρμογής. Πηγές του ΥΠΕΝ σημειώνουν ότι υπάρχει ακόμα λίγος χρόνος ώστε να κατατεθεί η τροπολογία.
Η απόφαση για τον χρόνο ανακοίνωσης των τιμολογίων δεν είναι καθόλου απλή, αφού το υπουργείο καλείται να συμβιβάσει τις ανάγκες των καταναλωτών και των προμηθευτών: αν τα τιμολόγια ανακοινώνονται στις 10 κάθε μήνα για τον επόμενο, οι καταναλωτές θα έχουν αρκετό χρόνο για να μεταπηδήσουν σε άλλο προμηθευτή, αλλά οι πάροχοι θα έχουν τον κίνδυνο να υποστούν ζημιές από ενδεχόμενη αύξηση των τιμών χονδρικής που δεν θα έχουν υπολογίσει. Από την άλλη, αν τα τιμολόγια ανακοινώνονται στις 25 κάθε μήνα, αυτό θα είναι ασφαλέστερο για τους παρόχους, αλλά οι καταναλωτές θα είναι πολύ πιο δύσκολο να προλάβουν να ενημερωθούν και να ολοκληρώσουν τη διαδικασία αλλαγής παρόχου.
Τι ζητούν οι προμηθευτές
Οι μη καθετοποιημένοι προμηθευτές, που αγοράζουν ρεύμα με τις τιμές χονδρικής και είναι περισσότερο εκτεθειμένοι στις διακυμάνσεις της, έχουν ήδη πάρει θέση με ανοιχτή επιστολή προς το ΥΠΕΝ. Ο Σύνδεσμος των Προμηθευτών Ενέργειας (ΕΣΠΕΝ) εισηγήθηκε να θεσπιστεί καθ’ όλη τη διάρκεια ισχύος του μέτρου της αναστολής της ρήτρας αναπροσαρμογής η ίδια προθεσμία (25η του προηγούμενου μήνα) πριν από το μήνα εφαρμογής.
«Η τιμολόγηση των τελικών πελατών βάσει προβλεπόμενων τιμών, εκ των πραγμάτων αυξάνει τα τελικά τιμολόγια προμήθειας λόγω του πολύ υψηλού ασφάλιστρου κινδύνου. Η ρύθμιση αυτή θα έχει ως αποτέλεσμα τη σχετική μείωση του ασφάλιστρου κινδύνου, εφόσον η πρόβλεψη μερικές ημέρες πριν τον μήνα εφαρμογής, μπορεί να είναι πιο ακριβής και ασφαλής», αναφέρει ο Σύνδεσμος. «Η εν λόγω προτεινόμενη τροπολογία, προσθέτει, δεν στερεί το δικαίωμα του καταναλωτή για την εκ των προτέρων εκτίμηση του κόστους του για την κάλυψη των ενεργειακών του αναγκών και για την αλλαγή Προμηθευτή αφού σύμφωνα με το Εγχειρίδιο Εκπροσώπησης Μετρητών και Περιοδικής Εκκαθάρισης η αλλαγή εκπροσώπησης (αλλαγή προμηθευτή), υλοποιείται εντός δύο ημερών από την υποβολή της δήλωσης εκπροσώπησης.
Επιπλέον, η πιο ακριβής πρόβλεψη του κόστους των αναγκαίων ενεργειακών προϊόντων από τους Προμηθευτές, διευκολύνει την ορθή διαχείριση των πόρων του Ταμείου Ενεργειακής Μετάβασης ώστε να μην απαιτείται η δέσμευση μεγάλων ποσών για την κάλυψη του ενεργειακού κόστους από τον κρατικό προϋπολογισμό. Συνεπώς η εν λόγω τροποποίηση λειτουργεί προς το συμφέρων όλων». Ο ΕΣΠΕΝ αναφέρει πάντως, υπερασπιζόμενος μια μορφή ρήτρας αναπροσαρμογής, ότι «στην περίπτωση που εφαρμόζονταν κυμαινόμενα τιμολόγια στη βάση απολογιστικών χονδρεμπορικών τιμών, αφενός αποφεύγεται το επιπλέον κόστος του ασφάλιστρου κινδύνου, και αφετέρου μπορεί να γίνει πολύ καλύτερη διαχείριση των ποσών που κατευθύνονται στην επιδότηση των καταναλωτών».
«Απειλείται η ομαλή λειτουργία της αγοράς»
Οι πιέσεις από την αγορά είχαν ξεκινήσει και νωρίτερα, καθώς ήδη από τα τέλη Ιουνίου με ανακοίνωσή του ο Σύνδεσμος προειδοποιούσε ότι το νέο μοντέλο θα οδηγήσει σε αδιέξοδο. Σημείωνε ότι
- «Είναι κατανοητή η καλή πρόθεση του Υπουργείου να λάβει μέτρα υπέρ των καταναλωτών ηλεκτρικής ενέργειας, είναι ωστόσο απαραίτητο να επισημανθεί ότι οι προτεινόμενες διατάξεις παρουσιάζουν σημαντικά ζητήματα ως προς την εφαρμογή τους, και δεν περιλαμβάνουν οποιαδήποτε μέριμνα για την αντιστάθμιση του κινδύνου που αναλαμβάνουν οι προμηθευτές, οι οποίοι συνεχίζουν να είναι απολύτως εκτεθειμένοι στις διακυμάνσεις της «οριακής τιμής» του συστήματος.
- Οι διατάξεις αυτές αναμένεται συνεπώς να οδηγήσουν σε αυξήσεις στις τελικές χρεώσεις των καταναλωτών, εφόσον επιβάλλεται η ενσωμάτωση του κινδύνου των αγορών φυσικού αερίου και ηλεκτρισμού στα προσφερόμενα τιμολόγια. Δεδομένης της πρωτοφανούς μεταβλητότητας που παρατηρείται τον τελευταίο χρόνο στις τιμές της χονδρικής αγοράς του φυσικού αερίου και, κατά συνέπεια, της ηλεκτρικής ενέργειας, είναι σαφές πλέον σε όλους ότι είναι αδύνατον να γίνει ορθή πρόβλεψη των τιμών της χονδρικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, και μάλιστα για διάστημα ενός μηνός, τουλάχιστον ένα μήνα πριν την έναρξη της περιόδου, με αποτέλεσμα η εφαρμογή της προτεινόμενης τροποποίησης να αυξάνει κατακόρυφα τις επισφάλειες που αναλαμβάνουν οι προμηθευτές και να απειλεί την ομαλή λειτουργία της αγοράς».
Στα 521 ευρώ η τιμή χονδρικής στη Γαλλία!
Σημειώνεται, πάντως, ότι η έναρξη εφαρμογής του νέου μοντέλου τιμολόγησης συμπίπτει με μια πολύ δύσκολη περόδο για την ενεργειακή αγορά της Ευρώπης, καθώς εκτός του θρίλερ με την παροχή αερίου από τη Ρωσία οι τιμές χονδρικής για το ρεύμα εκτοξεύονται στα ύψη σε πολλές χώρες λόγω της αυξημένης ζήτησης που προκαλούν οι καύσωνες.
Είναι ενδεικτικό ότι για σήμερα η τιμή της χονδρικής ρεύματος στη Γαλλία έχει εκτιναχθεί στα 521 ευρώ και στην Ιταλία στα 495 ευρώ. Στην Ελλάδα, σήμερα η τιμή είναι κάτω από τα 300 ευρώ, στα 297, ωστόσο, οι μετεωρολόγοι προειδοποιούν ότι μέσα στις επόμενες ημέρες και η χώρα μας θα βρεθεί αντιμέτωπη με πολύ υψηλές θερμοκρασίες που θα αυξήσουν και σημαντικά την κατανάλωση.
