Είναι γνωστό ότι η οικοδομή είναι ένας τομέας που έχει συμβάλει καθοριστικά στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας στο παρελθόν. Από την άλλη πλευρά, η φοροδιαφυγή στον κλάδο ανθεί εδώ και δεκαετίες. Φυσικά, δεν είναι ο μοναδικός. Όμως, είναι από εκείνους που είναι σχεδόν στο απυρόβλητο.
«Δεν έχω κάνει συμβόλαιο που να μην είχε “μαύρα”», ανέφερε ηλικιωμένος κατασκευαστής με κάπου 50 χρόνια εμπειρία στις οικοδομικές εργασίες, σε μια κρίση συνείδησης, αναλογιζόμενος το παρελθόν σε φιλική του παρέα. Δεν είναι ο μοναδικός ασφαλώς.
Οι ιστορίες φοροδιαφυγής στον κλάδο που διηγούνται λογιστές είναι για γέλια και για κλάματα. «Στην οικοδομή εμπλέκονται πολλοί. Από την εκσκαφή μέχρι τη διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου. Κοινό χαρακτηριστικό όλων που εγώ γνώρισα, είναι η έλλειψη φορολογικής συνείδησης», τονίζει λογιστής από τα Νότια προάστια της Αθήνας.
Προς εμπέδωση των ανωτέρω, συνάδελφός του από τα Βορειοανατολικά προάστια της Αττικής παραθέτει μια από τις δικές του εμπειρίες. «Ένας εργολάβος για τα μπετά είχε συμφωνήσει να λάβει 120 χιλ. ευρώ, εκτός των υλικών, από τον κατασκευαστή και του πρότεινα να κόψει τιμολόγιο για 80 χιλ. ευρώ. Μόνο που δεν με πλάκωσε στο ξύλο όταν το άκουσε. Τελικά, έκοψε για 30 χιλ. ευρώ», αναφέρει επικεφαλής λογιστικού γραφείου.
Αν αληθεύουν αυτά που λένε, σημαντική φοροδιαφυγή υπάρχει επίσης στις αμοιβές μηχανικών για την ανέγερση οικοδομών. «Παλιά, έβγαζες οικοδομική άδεια και υπήρχε η ελάχιστη αμοιβή μηχανικού, που ήταν σημαντική ανάλογα με το έργο. Έπαιρνε και κάτι το κράτος. Σήμερα, δεν συμβαίνει το ίδιο. Ο μηχανικός μπορεί να παίρνει 80-100 χιλ. ευρώ για μια οικοδομή και να κόβει τιμολόγιο για πολύ μικρότερο ποσό, π.χ. 15 χιλ. ευρώ», τονίζει άλλος λογιστής.
Και φυσικά, η κλασική πρακτική στις αγοραπωλησίες, που είναι εν γνώσει του κράτους και θέλει να αναγράφεται στο συμβόλαιο η αντικειμενική τιμή του ακινήτου και όχι η εμπορική που είναι υψηλότερη, συνεχίζεται, όπως αναφέρουν εμπλεκόμενοι. Η διαφορά πληρώνεται με «μαύρα». Εδώ ακριβώς πατάνε ορισμένοι κατασκευαστές που παρατηρούν ότι «κτίζουμε οικοδομές με τιμολόγια που έχουν χαμηλά ποσά. Η ψαλίδα θα ανοίξει, αν εμφανισθούμε να πουλάμε τα διαμερίσματα σε υψηλές τιμές».
Πάντως, οι ίδιοι εμφανίζονται να μην πέρασαν την αναστολή του ΦΠΑ στους αγοραστές, με βάση την εικόνα που υπάρχει στην κτηματαγορά και τα στοιχεία από τις τιμές πώλησης της ΤτΕ. Αντίθετα, οι τιμές των διαμερισμάτων αυξήθηκαν το 2020 κατά 4,3% σε σχέση με το 2019, σύμφωνα με τον δείκτη ακινήτων της Τράπεζας της Ελλάδος. Υπενθυμίζεται ότι η αναστολή του ΦΠΑ στην οικοδομή μπήκε σε εφαρμογή από τις αρχές του 2020 και λήγει στο τέλος του 2022, εκτός κι αν δοθεί νέα παράταση από την ΕΕ.
«Πριν από την αναστολή του ΦΠΑ, υπήρχε η τιμή του ακινήτου, π.χ. 300 χιλ. ευρώ και το 24% του ΦΠΑ, δηλ. 72 χιλ. ευρώ και ο αγοραστής με τον κατασκευαστή συμφωνούσαν τον τρόπο για να μοιρασθούν το κόστος. Με το που έφυγε ο ΦΠΑ, η τιμή του ακινήτου δεν πήγε στις 300 χιλ. ευρώ. Αντίθετα, την κράτησαν ψηλά και σε κάποιες περιπτώσεις την αύξησαν», αναφέρει, γελώντας, ο λογιστής από τη Βορειοανατολική Αττική.
Τα συμπεράσματα είναι δικά σας όπως και των ιθυνόντων.
Οι ηλεκτρονικές πληρωμές θα ήταν η λύση. Όμως, είναι τόσο πολλοί αυτοί που δεν τις θέλουν για ευνόητους λόγους, που η φοροδιαφυγή (και) στην οικοδομή θα φουντώνει σε αρμονία με την οικοδομική δραστηριότητα.
