Ο Φρούντε Οβερλαντ Αντερσεν, ο νέος Νορβηγός πρέσβης ξεκίνησε στις 9 Αυγούστου το ταξίδι του από το Οσλο. Μαζί με τη σύζυγό του και τα δύο τους αγόρια φόρτωσαν το αυτοκίνητο και ξεκίνησαν για την Ελλάδα. Οδηγώντας, με τρένα και καράβια, έφτασαν τρεις ημέρες αργότερα. «Είναι κάτι που πάντα κάνω όταν αναλαμβάνω ένα πόστο στο εξωτερικό, βοηθάει στο να εγκλιματιστούμε σταδιακά όλοι», εξηγεί. Το τελευταίο κομμάτι του ταξιδιού, μάλιστα, του επιφύλασσε μια ευχάριστη έκπληξη: Το καράβι από την Ανκόνα για την Ηγουμενίτσα ήταν ελληνικής εταιρείας, χτισμένο όμως σε ναυπηγείο κοντά στην πόλη όπου μεγάλωσε στη Νορβηγία. «Απόδειξη πως υπάρχουν πολλοί άγνωστοι δεσμοί μεταξύ Νορβηγίας και Ελλάδας», σημειώνει.
Το ότι θα γίνει πρέσβης στην Ελλάδα και στην Κύπρο το έμαθε πέρυσι τα Χριστούγεννα. Λάτρης της Ιστορίας ξεκίνησε να διαβάζει και να προετοιμάζει (στα κρυφά) την καινούργια ζωή της οικογένειας (δεν μπορούσε να το πει πουθενά για κάποιους μήνες). Οταν ανακοινώθηκε επίσημα, κλείστηκε σε ένα γραφείο του υπουργείου Εξωτερικών και διάβασε όλα τα σημειώματα και τις διαβαθμισμένες αναφορές για τις δύο χώρες. «Εάν με ρωτήσετε πώς γίνεται να προετοιμαστεί κανείς για μια χώρα με χιλιάδες χρόνια Ιστορίας σε τρεις μήνες, η απάντηση είναι πως δεν μπορεί», απαντά γελώντας. Σίγουρα, τον βοηθάει πως ήταν για χρόνια επικεφαλής του γραφείου Τύπου στο ΥΠΕΞ της χώρας του – αναγκαστικά ενημερωμένος και έτοιμος να απαντήσει για οποιοδήποτε θέμα ανά πάσα στιγμή. Εχει υπηρετήσει τέσσερα διαφορετικά υπουργικά σχήματα και έχει ταξιδέψει σε όλο τον κόσμο με αυτή την ιδιότητα. Από τα χρόνια της ελληνικής κρίσης του έχουν μείνει κάποιες εικόνες του 2015, που θεωρούσε πως δεν θα έβλεπε σε μια ευρωπαϊκή χώρα, αλλά και από το προσφυγικό (του οποίου τη διαχείριση θεωρεί πως δυσανάλογα έχει «φορτωθεί» η Ελλάδα).
Στις 24 Σεπτεμβρίου στο Προεδρικό Μέγαρο παρέδωσε τα διαπιστευτήριά του. Εχοντας βρεθεί σε εκατοντάδες αντίστοιχες εκδηλώσεις που πάντα προσπαθούσε να περνάει απαρατήρητος, τώρα ήταν εκείνος στο επίκεντρο. «Ηταν μια επίσημη και μεγαλοπρεπής τελετή, μια πραγματικά σημαντική στιγμή για εμένα», σημειώνει.
Βγαίνοντας δήλωσε πως ανυπομονεί να χτίσει συνεργασίες και φιλίες μεταξύ των δύο χωρών.
Είναι από τους «τυχερούς» διπλωμάτες, γιατί θα έχει τη χαρά να παρακολουθήσει το ξεκίνημα μιας σειράς έργων με χρήματα (116,7 εκατ. ευρώ) της Νορβηγίας, της Ισλανδίας και του Λιχτενστάιν στο πλαίσιο του χρηματοδοτικού προγράμματος του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου. «Δεν πρόκειται για κάποιο είδος αναπτυξιακής βοήθειας. Βρίσκουμε από κοινού τους τομείς που υπάρχει ανάγκη και ελπίζουμε πως θα ωφεληθεί και η δική μας πλευρά από συνεργασίες και συνέργειες». Στο πλαίσιο του νέου κύκλου συνεχίζονται να υποστηρίζονται τα έργα στο προσφυγικό: οι υπηρεσίες ασύλου (που χρηματοδοτήθηκαν και στον προηγούμενο κύκλο) αλλά και έργα ένταξης. Εργα για την επόμενη ημέρα που βλέπουν πως είναι δύσκολη, τη στιγμή μάλιστα που οι ροές συνεχίζονται. Στην τρέχουσα χρηματοδοτική περίοδο θα διαθέσουν επίσης χρήματα σε ιδιωτικές επιχειρήσεις, με σκοπό να γίνουν καινοτόμα έργα στην «πράσινη» βιομηχανία, στη γαλάζια ανάπτυξη και σε τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνίας (ICT) ιδανικά σε συνεργασία με νορβηγικές εταιρείες.
Για να έχει μια καλύτερη εικόνα για την επιχειρηματικότητα στη χώρα μας, μία από τις πρώτες συναντήσεις που είχε ήταν με εκπροσώπους νορβηγικών εταιρειών στην Ελλάδα. Οι περισσότεροι ασχολούνται με κάποιο κλάδο της ναυτιλίας όπου διαχρονικά υπάρχει συνεργασία, αλλά με έκπληξη γνώρισε και έναν… οδοντίατρο. Εχει φτιάξει εργαστήριο και δέχεται παραγγελίες από τη Νορβηγία για προσθετικά δόντια που κατασκευάζονται εδώ από εξειδικευμένους τεχνίτες σε πολύ καλύτερες τιμές.
Τα ενεργειακά
Την ημέρα που βρεθήκαμε είχε μόλις γυρίσει από ένα συνέδριο όπου μίλησε για τα πλωτά αιολικά πάρκα – ένα από τα έργα που εδώ και καιρό προσπαθεί να προχωρήσει η νορβηγική κυβέρνηση στην Ελλάδα. «Η χώρα σας με τόσο αέρα και θάλασσα είναι πραγματικά ιδανική για τέτοια έργα. Αστειεύθηκα νωρίτερα και τους είπα πως είναι σαν ένα σοκολατένιο αυγό Kinder – θα υπάρχουν πολλαπλά οφέλη για την Ελλάδα. Κατ’ αρχάς, θα υπάρχει ενεργειακή ανεξαρτησία και σύνδεση μεταξύ των νησιών. Εχοντας τεράστια εμπειρία στη ναυπήγηση μπορείτε να συμμετάσχετε στην κατασκευή τους και βέβαια υπάρχει η δυνατότητα εάν προχωρήσει το έργο να γίνετε από τους κορυφαίους ενεργειακούς παίκτες στην περιοχή», εξηγεί.
Στις συναντήσεις του με στελέχη της κυβέρνησης τους διαβεβαιώνει πως το κόστος κατασκευής έχει ήδη μειωθεί και θα μειωθεί και άλλο με μαθηματική βεβαιότητα, αλλά τονίζει πως υπάρχει ένα παράθυρο ευκαιρίας, το οποίο εάν δεν βιαστούν θα χαθεί. «Δυστυχώς, λείπει το ρυθμιστικό πλαίσιο και χωρίς αυτό δεν μπορεί να γίνει καμία τέτοια επένδυση», σημειώνει.
Οταν μιλάμε για τα ενεργειακά, η συζήτηση αναπόφευκτα πάει στην Κύπρο και την κυπριακή ΑΟΖ. Ο προηγούμενος πρέσβης είχε παλαιότερα αποκαλύψει στην «Κ» πως είχε συμβουλεύσει το υπουργείο Ενέργειας της Κύπρου για την εκμετάλλευση υδρογονανθράκων στην περιοχή. Δεν ήθελε, όμως, τότε να πει παραπάνω για το ευαίσθητο αυτό γεωπολιτικό θέμα. Η απάντηση του νέου πρέσβη είναι εξίσου προσεκτική: «Τονίζουμε την υποχρέωση όλων για σεβασμό του δικαίου της θάλασσας. Αλλά μετά μια 40χρονη διαμάχη με τη Ρωσία για τα θαλάσσια σύνορα, έχουμε δεσμευθεί να μην παίρνουμε ποτέ θέση σε ανάλογα ζητήματα άλλων χωρών», σημειώνει.
Το πρόγραμμα
Λίγες ημέρες μετά τη συνέντευξη, βρεθήκαμε ξανά, όταν μας υποδέχθηκε στο σπίτι του για τον εορτασμό των 25 χρόνων του χρηματοδοτικού προγράμματος. «Από τις 15 χώρες που συμμετέχουν, μόνο η Ελλάδα και η Πορτογαλία είναι στο πρόγραμμα από το ξεκίνημά του», ανέφερε στους προσκεκλημένους – πολιτικούς, στελέχη υπουργείων και βέβαια τους αποδέκτες των χρημάτων. Από το 1994, 180 εκατ. έχουν διατεθεί στην Ελλάδα: η αναβίωση της στοάς του Αττάλου, ξενώνες για απόρους, για κακοποιημένα ή ασυνόδευτα παιδιά, το ενυδρείο στο Ηράκλειο, ερευνητικά προγράμματα τεχνολογίας και ιατρικής ή η οργάνωση της υπηρεσίας ασύλου είναι μερικά από τα 349 έργα που έχουν γίνει στη χώρα μας, με χρήματα κυρίως από τη Νορβηγία. «Ας δουλέψουμε όλοι μαζί για μια πιο πράσινη, ανταγωνιστική και χωρίς αποκλεισμούς Ελλάδα και Ευρώπη», κατέληξε ο νέος πρέσβης.
