Τις επιπτώσεις από την έλλειψη κεφαλαίων στα μεγάλα εθνικά έργα διασυνδέσεων του Αιγαίου που έχει ανάγκη η χώρα και περιλαμβάνονται στο στρατηγικό του πλάνο αρχίζει ήδη να βιώνει ο ΑΔΜΗΕ.
Σε μια συγκυρία που έχει ανοίξει η συζήτηση για την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου του Διαχειριστή και ενώ το ίδιο το Μαξίμου αποδέχεται ότι χρειάζεται «φρέσκο χρήμα» για να τρέξουν οι μεγάλες νησιωτικές διασυνδέσεις, γίνονται ήδη ορατές οι πρώτες επιπτώσεις από την καθυστέρηση στη λήψη αποφάσεων στο επενδυτικό πλάνο ύψους 6 δισ. ευρώ του Διαχειριστή.
Τα καλώδια εναλλασσόμενου ρεύματος (AC) που με βάση το δεκαετές του πλάνο (2024-2033) πρόκειται να συνδέσουν με το ηπειρωτικό σύστημα τα νησιά στο κρίσιμο ανατολικό τμήμα του Αιγαίου είναι όλα παγωμένα από τον Απρίλιο, με τα χρονοδιαγράμματα να μετατίθενται προς τα πίσω και τις διαδικασίες να έχουν παγώσει ή να προχωρούν με βήμα σημειωτόν.
Στην περίπτωση του μεγάλου διαγωνισμού του 1,7 δισ. ευρώ για τα καλωδιακά έργα των διασυνδέσεων Δωδεκανήσων και ΒΑ Αιγαίου, παρότι υποβλήθηκαν δύο προσφορές, από την ελληνική Fulgor και την ιταλική Prysmian Powerlink, κατά τη δεύτερη φάση της προκήρυξης (έχει λήξει από τις 26 Φεβρουαρίου) και ενώ η αξιολόγηση έχει περατωθεί, εντούτοις η υπογραφή συμβάσεων ακόμη εκκρεμεί.
Ο διαγωνισμός που αφορά τα συγκεκριμένα υποβρύχια καλωδιακά έργα εναλλασσόμενου ρεύματος 150 kV έχει ολοκληρωθεί από τις 15 Απριλίου, αλλά έκτοτε παραμένει παγωμένος. Στην πράξη, το οκτάμηνο αυτό πάγωμα σημαίνει μετάθεση προς τα πίσω και για την προβλεπόμενη διάρκεια της συμφωνίας παράδοσης των καλωδίων που με βάση τον διαγωνισμό είναι τα 6 χρόνια από την υπογραφή της σύμβασης.
Ακριβώς για τον ίδιο λόγο, δηλαδή την απουσία ρευστότητας, δεν έχει προχωρήσει ο ΑΔΜΗΕ και στον διαγωνισμό για τους σχετικούς υποσταθμούς, που ως διαδικασία είναι λιγότερο χρονοβόρα απ’ ό,τι για τα καλώδια.
Το μόνο που βρίσκεται εντός χρονοδιαγράμματος και φαίνεται ότι προχωράει, αφορά το αδειοδοτικό κομμάτι: Η άδεια περιβαλλοντικών όρων για τα μεν Δωδεκάνησα αναμένεται ίσως και εντός του 2025, για το δε Βόρειο Αιγαίο, εντός του α’ τριμήνου του 2026.
Σε μια συγκυρία δηλαδή πολύ υψηλής ζήτησης διεθνώς για υποβρύχια καλώδια και εξαιρετικά στενής διαθεσιμότητας χρονοθυρίδων παραγωγής στα εργοστάσια των αναδόχων, η απουσία κεφαλαίων πάει προς τα πίσω τις κύριες εγχώριες νησιωτικές διασυνδέσεις της χώρας για την επόμενη εξαετία.
Σε μια στιγμή που η απουσία νέου χρήματος στον ΑΔΜΗΕ παράγει ήδη αποτελέσματα, δεν μπορεί προφανώς να θεωρηθεί τυχαία η τοποθέτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη την περασμένη εβδομάδα από το επιχειρηματικό φόρουμ της Σιγκαπούρης, όπου έθεσε και επίσημα το θέμα της αύξησης μετοχικού κεφαλαίου στον ΑΔΜΗΕ, με τη συμμετοχή ξένων επενδυτών.
Οι Κινέζοι δεν φαίνονται διατεθειμένοι για σύγκρουση
Το γεγονός σημαίνει ότι η συμμετοχή του Δημοσίου, από το σημερινό 51% θα πέσει όχι κάτω από το 34%, διατηρώντας τα δικαιώματα καταστατικής μειοψηφίας, ενώ θα πρέπει προφανώς να ικανοποιηθεί και η αμερικανική πίεση για περιορισμό της κινεζικής παρουσίας στα δίκτυα, που μέσω της State Grid ανέρχεται στο 24% του μετοχικού κεφαλαίου του Διαχειριστή.
Οι Κινέζοι, ωστόσο, όπως λένε οι πληροφορίες του Euro2day.gr, παρότι προφανώς θα βάλουν τους δικούς τους όρους σε μια αύξηση κεφαλαίου, εντούτοις δεν φαίνoνται διατεθειμένοι να επιλέξουν τον δρόμο της σύγκρουσης με την κυβέρνηση.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η State Grid είναι ανοικτή σε μια συμβιβαστική φόρμουλα, ώστε να διατηρήσει και να μην αυξήσει το ποσοστό της, διευκολύνοντας τους κυβερνητικούς σχεδιασμούς για είσοδο νέου επενδυτή, όπως π.χ. η BlackRock που εμφανίζεται ως ο «δυτικός» μνηστήρας που θα ταίριαζε και γεωπολιτικά στην παρούσα συγκυρία.
Ο δρόμος επομένως φαίνεται να είναι ανοικτός εφόσον το επιθυμεί η κυβέρνηση, η οποία ωστόσο δείχνει ακόμη να το «ζυγίζει» και ενώ στην αγορά κυκλοφορούν και αλλά σενάρια, πέραν της ΑΜΚ, όπως η έκδοση ομολογιακού δανείου, που όμως θα αύξανε τον δανεισμό του ΑΔΜΗΕ ή ακόμη και ένα delisting της holding και εισαγωγή της ΑΔΜΗΕ στο Χρηματιστήριο.
Η αγορά «μετρά» την καθυστέρηση και την αποτυπώνει στη μετοχή της εισηγμένης που από τα υψηλά του Αυγούστου (3,5 ευρώ) καταγράφει μέχρι και χθες απώλειες άνω του 20%, με το τελευταίο δεκαήμερο να κινούνται στο 9% και τις πιέσεις να συνεχίζονται, καθώς όσο συνεχίζεται η συζήτηση, χωρίς να μετουσιώνεται σε αποφάσεις, η αβεβαιότητα εντείνεται.
Τα σχέδια της κυβέρνησης για κεφαλαιακή ενίσχυση του ΑΔΜΗΕ είχαν γίνει για πρώτη φορά γνωστά μέσω τραπεζικών κύκλων τον Οκτώβριο, ενώ τη σημασία της προκειμένου ο Διαχειριστής να φέρει σε πέρας το τεράστιο επενδυτικό του πρόγραμμα αναγνωρίζει και η αγορά, όπως είχε γίνει σαφές στο πρόσφατο Renewables & Storage Forum. Οσο για τη διοίκηση του ΑΔΜΗΕ έχει ενημερώσει εδώ και πάνω από ένα χρόνο την κυβέρνηση ότι για την υλοποίηση των διασυνδέσεων απαιτείται ενίσχυση κεφαλαίου κατά τουλάχιστον 1 δισ. ευρώ.
Στην παρούσα φάση, το σημαντικό, όπως αναγνωρίζουν πηγές της αγοράς, είναι να καταλήξουν οι σχεδιασμοί σε κάποια απόφαση, ανεξαρτήτως του ποια μέθοδος θα επιλεγεί, ώστε να περιοριστούν οι επιπτώσεις που δεν αφορούν μόνο το επενδυτικό πρόγραμμα του ΑΔΜΗΕ αλλά και τους ίδιους τους καταναλωτές.
Η υλοποίηση των νησιωτικών διασυνδέσεων θα επιτρέψει όχι μόνο να φθάσει φθηνότερη ενέργεια στα Δωδεκάνησα και στο Βόρειο Αιγαίο, αλλά και να μειωθεί η μεγάλη επιβάρυνση από τις Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ), που πληρώνουν όλοι οι υπόλοιποι καταναλωτές ακριβώς για να επιδοτούν τις τιμές ρεύματος στα νησιά που παράγουν σήμερα οι εκεί ακριβές ανθρακικές μονάδες.
