Ισχυρό πλήγμα στα εισοδήµατα φέρνει το κόστος θέρµανσης, κυρίως για τους κατοίκους των ορεινών και των αγροτικών περιοχών, όχι µόνο λόγω των χαµηλών θερµοκρασιών αλλά και των περιορισµένων δυνατότητων στην επιλογή του είδους θέρµανσης. Την ερχόµενη Τρίτη 15 Οκτωβρίου ξεκινά η διάθεση του πετρελαίου θέρµανσης, µε την τιµή εκκίνησης να διαµορφώνεται από 1,02 έως 1,05 ευρώ το λίτρο, αλλά στην επαρχία οι καταναλωτές θα χρειαστεί να το πληρώσουν µέχρι και 10 λεπτά ακριβότερα το λίτρο.
Η «Ημερησία» παρουσιάζει αναλυτικά τον τιµοκατάλογο της θέρµανσης για τον φετινό χειµώνα στον οικογενειακό προϋπολογισµό για πετρέλαιο, πέλετ, καυσόξυλα, µπρικέτες ξύλου και φυσικό αέριο. Την ίδια στιγµή, το λαθρεµπόριο συνεχίζει να οργιάζει, καθώς υπάρχουν «τρύπες» και σοβαρές ελλείψεις στον ελεγκτικό µηχανισµό, ενώ στα χαρτιά παραµένει η υπουργική απόφαση για τη λειτουργία του συστήµατος εισροών-εκροών.
Ο λογαριασμός ανάβει…φωτιές
Ο βαρύς λογαριασµός της θέρµανσης µπαίνει στο τραπέζι κάθε ελληνικού νοικοκυριού µαζί µε την πτώση της θερµοκρασίας και την επιδείνωση του καιρού. Οι διαφορετικές ανάγκες που υπάρχουν από περιοχή σε περιοχή διαµορφώνουν και τον τελικό λογαριασµό, που εκτοξεύεται στα ύψη στη Βόρεια Ελλάδα, στις ορεινές και στις αγροτικές περιοχές. ∆εν είναι µόνο οι θερµοκρασίες που είναι πιο χαµηλές, αλλά και οι δυνατότητες που υπάρχουν στην επιλογή του είδους θέρµανσης.
Για παράδειγµα, σε πολλές περιοχές δεν υπάρχει δίκτυο φυσικού αερίου, που θεωρείται οικονοµική λύση, ενώ και η τιµή του πετρελαίου θέρµανσης είναι αρκετά υψηλότερα από τις αστικές περιοχές. Χαρακτηριστικό των µεγάλων διαφορών που υπάρχουν στις ανάγκες θέρµανσης από περιοχή σε περιοχή είναι το παράδειγµα που δίνει στο «Εθνος της Κυριακής» ο Σπύρος Λιούλιας, διπλωµατούχος µηχανολόγος µηχανικός της εταιρείας Σαµαράς & Συνεργάτες ΑΕ – Σύµβουλοι Μηχανικοί. Οπως τονίζει, «λαµβάνουµε ως παράδειγµα µια υπαρκτή κατοικία επιφάνειας 110 τ.µ. που βρίσκεται στη Γ’ Κλιµατική Ζώνη (περιοχή Καλαµαριά Θεσσαλονίκης) και η οποία διαθέτει θερµοµόνωση και κουφώµατα µε διπλό υαλοπίνακα.
Για την εν λόγω κατοικία και µε βάση τα στοιχεία που προκύπτουν κατά την έκδοση του Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης, η πρωτογενής ενέργεια ανά τελική χρήση (απαιτούµενη ενέργεια για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών σε θέρµανση) υπολογίζεται σε 128,1 kWh ανά τετραγωνικό µέτρο ετησίως». Το στοιχείο αυτό όµως αυξοµειώνεται, και µάλιστα µε µεγάλη απόκλιση από περιοχή σε περιοχή. «Εάν η συγκεκριµένη κατοικία βρισκόταν στη Β’ Κλιµατική Ζώνη (περιοχή λεκανοπεδίου Αττικής), η πρωτογενής ενέργεια ανά τελική χρήση θα ήταν 63,1 kWh/m2 ετησίως. Αντίστοιχα, αν αυτή βρισκόταν στη ∆’ Κλιµατική Ζώνη (∆υτική Μακεδονία), η πρωτογενής ενέργεια ανά τελική χρήση θα ήταν 180 kWh/ m2 ετησίως» προσθέτει ο κ. Λιούλιας.
Η διακύµανση αυτή στην απαιτούµενη κατανάλωση ενέργειας, σε συνδυασµό µε το καύσιµο επιλογής του κάθε χρήστη, διαµορφώνει και το κόστος. Σύµφωνα µε έρευνα της Ενωσης Καταναλωτών Βόλου, το κόστος θέρµανσης για µια κατοικία που θερµαίνεται µε πετρέλαιο και ξοδεύει 1.000 ευρώ τον χρόνο διαφοροποιείται όπως φαίνεται και στον ακόλουθο πίνακα για κάθε πηγή θέρµανσης.
ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ
Η διάθεση του πετρελαίου θέρµανσης θα αρχίσει την ερχόµενη Τρίτη 15 Οκτωβρίου. Σύµφωνα µε τις εκτιµήσεις πρατηριούχων, φέτος η τιµή εκκίνησης για το πετρέλαιο θέρµανσης θα είναι από 1,02 έως 1,05 ευρώ το λίτρο, αλλά στην επαρχία, ανάλογα µε την απόσταση, οι καταναλωτές θα χρειαστεί να το πληρώσουν µέχρι και 10 λεπτά ακριβότερα.
ΠΕΛΕΤ
Στην επαρχία, στις αγροτικές και ηµιαστικές περιοχές και σε µονοκατοικίες κερδίζει έδαφος η λύση του πέλετ, όπως και τα καυσόξυλα. Το πέλετ, σύµφωνα µε παράγοντες της αγοράς, θα κυµανθεί -στα ειδικά καταστήµατα διάθεσης που υπάρχουν- περίπου στα 0,40 ευρώ το κιλό. Η συνηθισµένη συσκευασία των 15 κιλών µαζί µε ΦΠΑ κοστίζει 6 ευρώ µε την παραλαβή του πέλετ από το κατάστηµα.
ΚΑΥΣΟΞΥΛΑ
Σε ό,τι αφορά τα καυσόξυλα, οι τιµές διαφέρουν -και µάλιστα σηµαντικάανάλογα µε το αν είναι οξιά ή δρυς, που έχουν µεγάλο βαθµό θερµικής απόδοσης, αλλά και αν παραδίδονται συσκευασµένα σε σακιά και παλέτες ή χύµα. Οι τιµές τους κυµαίνονται από 60 έως και 140 ευρώ το κυβικό. Οι ειδικοί επισηµαίνουν πως οι καταναλωτές πρέπει να είναι πολύ προσεκτικοί, αφού τα ξύλα πρέπει να είναι καθαρά και καλής ποιότητας, αλλά κι όσο πιο ξερά γίνεται, να έχουν δηλαδή την ελάχιστη δυνατή υγρασία, για να αποδίδουν καλύτερα.
ΜΠΡΙΚΕΤΕΣ
Η µπρικέτα ξύλου είναι στην πραγµατικότητα συµπιεσµένο ξύλο. Τα πλεονεκτήµατά της ως µέσου θέρµανσης είναι πως σε σχέση µε το καυσόξυλο η καύση της αφήνει ελάχιστη στάχτη, ενώ έχει πολύ χαµηλό ποσοστό υγρασίας και µεγαλύτερη θερµική απόδοση, αφού, σύµφωνα µε εκτιµήσεις, 1 κιλό µπρικέτας ισοδυναµεί µε 1,6 κιλά καυσόξυλα. Στην αγορά µπορεί κάποιος να τις βρει σε τιµή περίπου 300 ευρώ τον τόνο, αλλά αν ψάξει περισσότερο, µπορεί να βρει και προσφορές στα 240 ευρώ τον τόνο µε ΦΠΑ.
ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ
Μια από τις πιο συµφέρουσες λύσεις θέρµανσης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις είναι το φυσικό αέριο, σύµφωνα µε τους ειδικούς. Γι’ αυτό άλλωστε είναι και µεγάλο το ποσοστό αύξησης των αιτήσεων σύνδεσης µε το δίκτυο φυσικού αερίου που κατατίθενται κάθε χρόνο στις εταιρείες. Στην Ε∆Α ΘΕΣΣ, που δραστηριοποιείται σε όλο τον Νοµό Θεσσαλονίκης αλλά και σε όλη τη Θεσσαλία, η τιµή για το βασικό τιµολόγιο που περιλαµβάνει θέρµανση και ζεστό νερό είναι 0,496729112 ευρώ ανά Nm3 στη Θεσσαλονίκη και 0,522905588 ευρώ ανά Nm3 στη Θεσσαλία.
Προσοχή στις κατασκευές
Οι ειδικοί επισηµαίνουν πως ο λογαριασµός της θέρµανσης µπορεί να µειωθεί, και µάλιστα αισθητά, ή αντίθετα να εκτιναχθεί στα ύψη ανάλογα µε το πόσο προστατευµένη ή όχι είναι µια κατοικία και το εάν χρησιµοποιούνται τα σωστά θερµαντικά µέσα, τα οποία πρέπει να είναι και καλοσυντηρηµένα. «Στις κατοικίες εντός των πολεοδοµικών συγκροτηµάτων είναι τεράστιο το ενδιαφέρον για τη σύνδεση µε το δίκτυο φυσικού αερίου» τόνισε στο «Εθνος της Κυριακής» η αρχιτέκτονας, ενεργειακή επιθεωρήτρια και υποψήφια διδάκτορας του ΑΠΘ Ελένη Χρυσαφίδου.
«Εξω από τις πόλεις όµως, όπου δεν υπάρχει παντού δίκτυο φυσικού αερίου, οι καταναλωτές στρέφονται στο πέλετ, στα καυσόξυλα, στις µπρικέτες» προσέθεσε. Σε κάθε περίπτωση πάντως, όπως επεσήµανε, πρέπει οι καταναλωτές να δίνουν ιδιαίτερη βάση στη συντήρηση των συστηµάτων θέρµανσης. «Επειτα από µια δεκαετία πρέπει να αλλάζει ή να αναβαθµίζεται ο καυστήρας, ενώ καλό θα ήταν να χρησιµοποιούνται ενεργειακά τζάκια ή, ακόµα καλύτερα, τα νέα τζάκια πλήρους καύσεως» τόνισε.
Ζητείται λύση για να κλείσει η στρόφιγγα στο… λαθρεµπόριο
Mε τον φόβο του λαθρεµπορίου και των µειωµένων παραδόσεων θα περάσουν και τον φετινό χειµώνα οι καταναλωτές που προµηθεύονται πετρέλαιο για να ζεσταθούν, καθώς, παρά τις προσπάθειες των οργανωµένων εταιρειών, το σύστηµα ελέγχου συνεχίζει να χωλαίνει. Το ίδιο φυσικά ισχύει για όλα τα καύσιµα, δηλαδή βενζίνες και πετρέλαιο κίνησης, αλλά και για το υγραέριο, αφού δέκα χρόνια από τότε που θεσπίστηκε το µέτρο της εγκατάστασης συστηµάτων εισροών-εκροών, και παρά τις κατά καιρούς υπουργικές αποφάσεις, η παραβατικότητα συνεχίζει ανενόχλητη.
Όπως αποκαλύπτουν τα στελέχη του Συνδέσµου Εταιρειών Εµπορίας Πετρελαιοειδών Ελλάδος (ΣΕΕΠΕ), τα περίφηµα συστήµατα εισροών-εκροών δεν αναµένεται να τεθούν σε λειτουργία πριν από το 2021! Αν αναζητήσει κανείς τους λόγους, είναι προφανές ότι η πάταξη του λαθρεµπορίου συνεχίζει να µην αποτελεί προτεραιότητα για την πολιτεία. Το σύστηµα ελέγχου δεν λειτουργεί ακόµη ολοκληρωµένα, καθώς εκκρεµεί η υπουργική απόφαση σχετικά µε τον τρόπο, τον χρόνο, το είδος, τη συχνότητα αποστολής και τη γραµµογράφηση των δεδοµένων που θα διοχετεύονται στη Γενική Γραµµατεία Πληροφοριακών Συστηµάτων (ΓΓΠΣ) για τη διασταύρωση των στοιχείων που αποστέλλουν τα πρατήρια.
∆έκα χρόνια, δηλαδή, από τότε που θεσπίστηκε το µέτρο, δεν υπάρχει τρόπος να διασταυρωθεί η ορθότητα των τιµολογίων που κόβει µια εταιρεία µε τα στοιχεία που καταχωρίζουν οι πρατηριούχοι οι οποίοι παραλαµβάνουν από αυτήν τα καύσιµα. «Κάθε ηµέρα ο καταναλωτής εξαπατάται, το ∆ηµόσιο χάνει χρήµατα και οι εκκρεµότητες είναι τόσο πολλές που, παρά την ενεργοποίηση τελευταίως της ΑΑ∆Ε, ο κάθε επιτήδειος µπορεί να ακολουθεί παραβατικές συµπεριφορές δίχως συνέπειες» αναφέρει στην «Ηµερησία» ο πρόεδρος του ΣΕΕΠΕ Ι. Αλιγηζάκης, περιγράφοντας µια χαοτική κατάσταση γύρω από τα συστήµατα εισροών-εκροών. Απουσία κατάλληλου λογισµικού και εξοπλισµού, καθώς και ελλείψεις σε προσωπικό για ελέγχους στην ΑΑ∆Ε και στη ΓΓΠΣ έχουν ως συνέπεια τη µη αξιοποίηση και κατηγοριοποίηση του συνόλου των ειδοποιήσεων (alarms) που αποστέλλονται από τα πρατήρια, όπως καταγγέλλει ο Σύνδεσµος.
Η αιτία διακοπής δεν τεκµηριώνεται, το σύστηµα τίθεται αυθαίρετα σε επαναλειτουργία από τους εγκαταστάτες, δίχως κανείς να τους ελέγχει, όπως και τους πρατηριούχους. Το ∆ηµόσιο έχει σε ετήσια βάση απώλεια εσόδων από το λαθρεµπόριο στα καύσιµα περί τα 300 εκατ. ευρώ, µέγεθος που πιστοποιήθηκε για πρώτη φορά µε βάση αναγωγές της αγοράς στα αποτελέσµατα για την παραβατικότητα από ελέγχους που έκανε η ίδια η ΑΑ∆Ε και δηµοσιοποίησε τον Σεπτέµβριο του 2018. Τα συστήµατα εισροών-εκροών είναι η µια πτυχή του προβλήµατος.
Είναι τόσο πολλές ακόµη οι εκκρεµότητες, όπως τα GPS, και η πλειάδα των υπουργικών αποφάσεων που εκκρεµούν από τέσσερα συναρµόδια υπουργεία (Οικονοµικών, Ανάπτυξης, Μεταφορών, Ενέργειας), ώστε ο ΣΕΕΠΕ θεωρεί απαραίτητο να οριστεί ένας project manager που θα έχει την ευθύνη για την ολοκλήρωση του έργου, καθώς και ένα στέλεχος ως υπεύθυνος συντονιστής-διαχειριστής όλου του προγράµµατος. «Η υπόθεση της λαθρεµπορίας είναι ευθύνη όλης της κυβέρνησης» αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Αλιγηζάκης, προσθέτοντας ότι κανένα υγιές πρατήριο δεν µπορεί να επιβιώσει όταν έχει απέναντι του ένα «βρώµικο». Απαραίτητη προϋπόθεση εδώ είναι, όταν εντοπίζονται κρούσµατα λαθρεµπορίας ή «πειραγµένων» αντλιών, να αφαιρείται άµεσα η άδεια λειτουργίας του πρατηρίου. Στη λογική αυτή ο ΣΕΕΠΕ, προκειµένου να µη γίνουν άλλα λάθη, εµφανίζεται πρόθυµος να συνεργαστεί µε την πολιτεία και να συνεισφέρει οικονοµικά, χρηµατοδοτώντας την ταχεία εφαρµογή των συστηµάτων εισροών-εκροών, καθώς και άλλες δράσεις, όπως την εκπαίδευση ελεγκτών και τη λειτουργία των ΚΕ∆ΑΚ.
Αύξηση κατανάλωσης
Θετικό πρόσηµο, ακόµη και για τις καταναλώσεις βενζίνης που τα τελευταία χρόνια παρουσιάζουν σταθερά µείωση πωλήσεων, κατέγραψε η αγορά καυσίµων τον Αύγουστο (τον τελευταίο µήνα για τον οποίο υπάρχουν στοιχεία). Πρέπει να σηµειωθεί ότι φέτος το καλοκαίρι η αγορά δεν είχε καλή εκκίνηση, κυρίως εξαιτίας των εκλογών, όπως έδειξαν οι φτωχές επιδόσεις του Ιουνίου και του εξαµήνου. Πιο συγκεκριµένα, τον Αύγουστο τα ποσοστά διαµορφώθηκαν ως εξής:
- Βενζίνες: Αύξηση 0,7%.
- Diesel κίνησης: Αύξηση 0,3%.
- Σύνολο αγοράς: Αύξηση 0,5%.
Ως προς το 8µηνο, η εικόνα που είχε διαµορφωθεί µέχρι το πρώτο µισό του έτους διατηρείται, µε την αγορά να κινείται κοντά στο 4% κυρίως εξαιτίας των υψηλών καταναλώσεων του πετρελαίου θέρµανσης. Στα καύσιµα κίνησης, το ντίζελ παραµένει σε θετικό έδαφος, µε τη βενζίνη να παραµένει σε αρνητικό έδαφος. Πιο αναλυτικά, τα µεγέθη σε επίπεδο 8µήνου 2019 διαµορφώθηκαν ως εξής:
- Βενζίνες: -0,9%.
- Diesel κίνησης: 1,8%.
- Diesel θέρµανσης: 24,8%.
- Σύνολο αγοράς: 3,8%
Υπενθυµίζεται ότι στο εξάµηνο οι βενζίνες υποχωρούσαν κατά 2%, το ντίζελ κίνησης εµφάνιζε αύξηση 1,2% και η αγορά στο σύνολό της βρισκόταν στο +3,9%. Η θετική πορεία της αγοράς αποτυπώθηκε και στα αποτελέσµατα των εισηγµένων, καθώς στο εξάµηνο οι εταιρείες του κλάδου (ΕΚΟ, BP, Shell, AVIN, Elinoil, Revoil) εµφάνισαν βελτιωµένη κερδοφορία σε σχέση µε το αντίστοιχο διάστηµα του 2018.
