Σε μια πολύ δύσκολη συγκυρία περνά ο κατασκευαστικός κλάδος εν μέσω υλοποίησης του μεγαλύτερου προγράμματος υποδομών εδώ και 20 χρόνια. Ο εν εξελίξει πόλεμος στη Μέση Ανατολή επέφερε μεγάλες αυξήσεις στην τιμή του πετρελαίου και πλέον το φαινόμενο του ντόμινο αυξήσεων στις τιμές των υλικών και των μεταφορικών είναι εδώ.
Σε πολλές περιπτώσεις οι αυξήσεις είναι δραματικά μεγάλες και κυρίως εντοπίζεται στα έργα οδοποιίας. Όπως ανέφερε στο ypodomes.com ο πρόεδρος του ΣΑΤΕ, Ζαχαρίας Αθουσάκης, στα ασφαλτικά η τιμή από 320 ευρώ ανά κυβικό έχει εκτοξευθεί στα 600 ευρώ με αποτέλεσμα να έχει ξεκινήσει, όπως αναφέρει, το φαινόμενο της διακοπής των εργασιών λόγω του ιδιαίτερα αυξημένου κόστους.
Όπως ενημερώνει ο πρόεδρος του ΣΑΤΕ, σχεδόν όλα τα υλικά έχουν επίσης τσιμπήσει ανάλογα το είδος. Για παράδειγμα μας δίνει το σκυρόδεμα το οποίο εμφανίζει αύξηση κατά 12 ευρώ ανά κυβικό ενώ σημαντικές είναι και οι αυξήσεις στα μεταφορικά, στα καλώδια και τα μέταλλα.
“Δεν πιστεύω ότι οι τιμές, τουλάχιστον σε μεσοπρόθεσμο επίπεδο, ότι θα επιστρέψουν σε προ πολέμου επίπεδα. Αν σταματήσει το αμέσως επόμενο διάστημα ο πόλεμος, θα υπάρξει εκτόνωση, αλλά όχι επιστροφή στις τιμές του 2025”.
Ο κ.Αθουσάκης μάλιστα έκανε γνωστό οι εργοληπτικές οργανώσεις ετοιμάζουν επιστολή προς τα υπουργεία Οικονομίας και Οικονομικών και Υποδομών και Μεταφορών, προκειμένου να αντιμετωπιστεί το νέο status στα τιμολόγια των υλικών.
Στο έγγραφο που ετοιμάζεται θα αναφέρονται οι σημαντικές αυξήσεις οι οποίες έχουν ήδη περάσει στα δημόσια έργα και θα ζητηθεί αναθεώρηση των τιμών με ένα σύστημα που είτε θα βασίζεται στον πληθωρισμό είτε ανά κατηγορία υλικών.
Σημαντική επιρροή εντοπίζει όμως ο ΣΑΤΕ και στα ιδιωτικά έργα καθώς οι αυξήσεις των υλικών θα επηρεάσει τις τελικές τιμές πώλησης διαμερισμάτων και επαγγελματικών χώρων. “Οι τιμές είναι ήδη πολύ αυξημένες και οι νέοι αγοραστές θα κληθούν να βάλουν ακόμα πιο βαθιά το χέρι στην τσέπη” σημειώνει ο πρόεδρος του ΣΑΤΕ.
Γκολιόπουλος: Να εφαρμοστει σύστημα τύπου Ουκρανίας
Στο ypodomes.com μίλησε και ο πρόεδρος της ΠΕΔΜΕΔΕ, Κώστας Γκολιόπουλος. Στην ίδια γραμμή με τον ΣΑΤΕ, μίλησε για μεγάλες αυξήσεις στα ασφαλτικά που περνούν το 70% ενώ κατά μέσο όρο οι τιμές των υλικών έχει αυξηθεί κατά 15%-20%.
“Επηρεάζονται πολύ τα έργα οδοποιίας ενώ είμαστε σε μια κρίσιμη φάση όπου ολοκληρώνεται το Ταμείο Ανάκαμψης ενώ και τα άλλα έργα του ΕΣΠΑ έχουν επίσης επηρεαστεί. Σκεφτείτε τι μεγάλες ποσότητες ασφάλτου πέφτουν για παράδειγμα στον Ε65 ή στον ΒΟΑΚ” λέει χαρακτηριστικά.
Όπως υπογραμμίζει “υπάρχει σοβαρό πρόβλημα, θα δούμε να σταματούν έργα αν δεν αντιμετωπιστεί το φαινόμενο των μεγάλων αυξήσεων. Ζητάμε να εφαρμοστεί ένα σύστημα τύπου Ουκρανίας μια μέθοδος με συντελεστές που αναπροσαρμόζονται”.
Προς το παρόν όπως υποστηρίζει δεν υπάρχει απάντηση στα αιτήματα για συνάντηση και εξεύρεση μιας βιώσιμης λύσης και όπως αναφέρει θα πρέπει τα δύο αρμόδια υπουργεία να βρουν τον τρόπο για να μην σταματήσουν τα έργα.
Το πρόβλημα με τις αυξήσεις των τιμών
Με την έναρξη της τρέχουσας δεκαετίας και εν μέσω μεγάλης ανάπτυξης του κλάδου των κατασκευών, ο κλάδος είναι η τρίτη φορά που καλείται να αντιμετωπίσει τους τριγμούς που φέρνουν οι αυξήσει από παγκόσμια γεγονότα.
Η πρώτη φορά είναι το 2020-2021 από τα απόνερα που προκάλεσε η πανδημία του κορωνοϊου και η έλλειψη υλικών που παρατηρήθηκε τότε με αποτέλεσμα πολλά έργα να καθυστερήσουν να ωριμάσουν κατασκευαστικά.
Επόμενη κρίση έρχεται το 2022 με την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία και την νέα αύξηση στις πρώτες ύλες από την αύξηση του πετρελαίου. Πλέον φέτος με τον πόλεμο στον Κόλπο έχουμε την τρίτη δόση αυξήσεων που επιπλέον κανείς δεν γνωρίζει αν έχουμε κάποια λύση και θα υπάρξει μια διόρθωση στις τιμές ή αν ο πόλεμος αυτός θα έχει διάρκεια, άρα και οι τιμές των υλικών θα κυμαίνονται σε αφύσικα υψηλά επίπεδα.
Το πρόβλημα σε κάθε τέτοια κρίση είναι πως λόγω του συστήματος τιμολόγησης των υλικών, το οποίο δεν μπορεί αυτόματα να αναπροσαρμοστεί προς τα πάνω ή προς τα κάτω (πιο σπάνιο φυσικά φαινόμενο) και έτσι υπάρχει το φαινόμενα της διακοπής εργασιών και των αιτημάτων των εργοληπτικών επιχειρήσεων για αύξηση στα τιμολόγια αυτά.
Μόλις πριν από κάποιους μήνες το υπουργείο ΥΠΟΜΕ πέρασε τροπολογία με την οποία αντιμετώπισε την προηγούμενη γενιά αυξήσεων και σχεδόν ταυτόχρονα ήρθε ο νέος πόλεμος να φέρει ξανά στο προσκήνιο νέα αιτήματα για αναπροσαρμογή στα νέα δεδομένα.
Κουβουκλιώτης: Να γίνουν κοινές ομάδες εργασίες για την εξεύρεση οριστικής λύσης στις κοστολογήσεις
Το ypodomes απευθύνθηκε και στον πρόεδρο της ΠΕΣΕΔΕ, Φώτη Κουβουκλιώτη. Η ΠΕΣΕΔΕ που εκπροσωπεί κυρίως τις μικρομεσαίες εκτός Αθηνών. Όπως ανέφερε “στην επαρχία το πρόβλημα είναι εντονότερο και για παράδειγμα το πετρέλαιο είναι πιο αυξημένο σε σχέση με την Αθήνα η τη Θεσσαλονίκη άρα το πρόβλημα εντοπίζεται εκεί με αύξηση κατά 30%. Αυξήσεις εντοπίζεται σε υαλοπίνακες, αγωγοί, τούβλα, κουφώματα αλουμινίου, σκυρόδεμα, ηλιακά πάνελ, σίδηρος κ.λπ.
Οτιδήποτε είναι παράγωγο του πετρελαίου όπως πλαστικοί σωλήνες, συνθετικά υλικά, μονωτικά υλικά, τσιμεντοειδή κ.α. έχουν επηρεαστεί άμεσα στο κόστος παραγωγής. Τον τελευταίο μήνα είναι πιο έντονες οι αυξήσεις κατά περίπου 3%.
Όπως εξηγεί ο κ.Κουβουκλιώτης “μετά την Ουκρανία βρέθηκε ένας μέσος τρόπος αντιμετώπισης με τους προσωρινούς συντελεστές αλλά δεν βρέθηκε ριζική λύση. Αυτό δημιούργησε προβλήματα ερμηνείας και δεν υπήρξε οριζόντια λύση. Μετά τη λύση που δόθηκε λίγο πριν τον πόλεμο, είχαμε νέο κύμα αυξήσεων.
Εμείς απορροφήσαμε όμως από το 2022 μέχρι το 2026 αυτές τις αυξήσεις, οπότε καλούμαστε εκ νέου με την απότομη αλλαγή των τιμών να το επαναλάβουμε αλλά δεν μπορούμε γιατί ξεπερνά τα όρια του επιχειρηματικού ρίσκου. Είναι “βίαια” η αύξηση. Υπάρχουν εταιρείες που είναι σε πολύ δύσκολη θέση και υπάρχει το ερωτηματικό για το αν μπορούν κάποιες από τις συμβάσεις των δημόσιων έργων λόγω των νέων δεδομένων”.
Όπως προτείνει πρέπει τόσο οι εργοληπτικές οργανώσεις και τα δύο αρμόδια υπουργεία να βρεθούν μέσα από κοινές ομάδες εργασίες ή άλλες πρωτοβουλίες για να εκσυγχρονιστεί ο τρόπος με τον οποίο κοστολογούνται και εν γένει δημοπρατούνται τα δημόσια έργα.
