Της Μαριάννας Τζάννε
Τον κίνδυνο να αφανιστούν οι μικρομεσαίες εταιρείες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας από τα «χτυπήματα» τιμών των ισχυρών και μεγάλων πολυεθνικών εταιρειών του χώρου στις δημοπρασίες ΑΠΕ, εκφράζουν παράγοντες της αιολικής ενέργειας.
Την ίδια ώρα, φαντάζει άπιαστο όνειρο να κατακτήσει η χώρα μας, το στόχο για 20% μερίδιο στην ενέργεια από ΑΠΕ το 2020. Ο πρώην πρόεδρος της ΔΕΗ, καθηγητής του ΕΜΠ και νυν επικεφαλής του παγκόσμιου φόρουμ για την αιολική ενέργεια REN 21 (ένα διεθνές δίκτυο για την αιολική ενέργεια με την συμμετοχή, κυβερνήσεων, ΜΚΟ, βιομηχανίας και ακαδημαϊκών) Αρθούρος Ζερβός, μιλώντας χθες σε δημοσιογράφους ανέφερε ότι διεθνώς παρατηρείται μεγάλη πτώση στις τιμές του εξοπλισμού ΑΠΕ και κατ΄επέκταση και της παραγόμενης ενέργειας.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, από το 2010 έως το 2018 οι τιμές στα φωτοβολταϊκά υποχώρησαν κατά 80% και στα αιολικά κατά 40%. Σήμερα, υπολογίζεται ότι πάνω από τα 2/3 των νέων εγκαταστάσεων στον τομέα της ηλεκτροπαραγωγής προέρχονται από ΑΠΕ. Aξιοσημείωτο είναι ότι το 2017 εγκαταστάθηκαν παγκοσμίως 178 GW Ανανεώσιμων Πηγών, μέγεθος που αντιστοιχεί στο ηλεκτρικό σύστημα της Γερμανίας ή 10 φορές στο ηλεκτρικό σύστημα της Ελλάδας.
Οι τιμές διεθνώς έχουν κατρακυλήσει με πλέον χαρακτηριστικά παραδείγματα τις ταρίφες, με τις οποίες έκλεισαν πρόσφατα οι δημοπρασίες στο Μεξικό και την Σαουδική Αραβία που έφτασαν τα 20 ευρώ ανά μεγαβατώρα!
Η συζήτηση αυτή φαίνεται να έχει ξεκινήσει και στην χώρα μας καθώς από τις τελευταίες δημοπρασίες, διαπιστώνεται μεγάλη υποχώρηση των τιμών (έκλεισαν στα 55/MW) και άρχισαν οι γκρίνιες.
«Υπάρχουν κατά την γνώμη μου δύο κίνδυνοι από την αλλαγή σκηνικού στην αγορά των ΑΠΕ», σημείωσε χθες ο κ. Ζερβός. Ο πρώτος είναι να βγουν από την μέση οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις και να ισχυροποιηθούν οι μεγάλοι παίκτες της αγοράς που έχουν και την δυνατότητα να χτυπήσουν τις τιμές, λόγω μεγέθους αλλά και καλύτερης πρόσβασης στο τραπεζικό σύστημα.
Όπως σημείωσε, αυτή η διαπίστωση αποτελεί ένα παγκόσμιο προβληματισμό, την στιγμή μάλιστα που τις ΑΠΕ ανέπτυξαν οι μικρότεροι παίκτες της αγοράς και πλέον ακολουθούν οι πάντες ακόμη και οι πετρελαϊκές εταιρείες. Ο δεύτερος κίνδυνος είναι ότι με τις δημοπρασίες, το παιχνίδι για την κατεύθυνση της αγοράς δίνεται πλέον κεντρικά από την κυβέρνηση, πράγμα που δεν συνέβαινε μέχρι σήμερα. Για την προστασία των μικρότερων εταιρειών χρειάζονται διαρθρωτικά μέτρα και ένα από αυτά είναι ο θεσμός των ενεργειακών κοινοτήτων.
Ο κ. Ζερβός, υποστήριξε ότι σήμερα παρατηρείται μια κοσμογονία επενδύσεων στις ΑΠΕ για την ηλεκτροπαραγωγή που αποτελεί όμως μόνο το 20% των στόχων για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Το 48% της ενεργειακής κατανάλωσης προέρχεται από θέρμανση και ψύξη και το 32% από τις μεταφορές, τομείς, στους οποίους έχουν γίνει ελάχιστα πράγματα.
Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι αδύνατο να επιτευχθεί ο στόχος του 20% ενεργειακή κατανάλωση από ΑΠΕ έως το 2020. «Εκτιμώ ότι το 2020 θα κινηθούμε στο 16%». Ο επικεφαλής του REN 21 σημείωσε ότι από το 2012 έως το 2013 ανεβαίναμε σταθερά ενώ έκτοτε έχουμε μείνει στάσιμοι.
Μέχρι το 2013 η καλή πορεία της χώρας αποδίδεται σε τρεις κρίσιμους παράγοντες. Πρώτον στην έκρηξη των φωτοβολταϊκών σταθμών, στην μεγάλη μείωση της κατανάλωσης κατά 25% λόγω της κρίσης αλλά και στην άνοδο κατά 35% της βιομάζας με την χρήση των καυσόξυλων.
Ο κ. Ζερβός επισήμανε ότι χωρίς μεγάλα έργα ΑΠΕ και διασυνδέσεις είναι αδύνατο να επιτευχθούν οι ευρωπαϊκοί στόχοι της κλιματικής αλλαγής και ότι για να τους πιάσουμε, χρειάζεται ανάπτυξη 1,6% ετησίως τα επόμενα χρόνια.
«Χωρίς διασυνδέσεις, έξυπνα δίκτυα και αποθήκευση ενέργειας δεν γίνεται να αναπτυχθούν οι ΑΠΕ» τόνισε ο καθηγητής του ΕΜΠ. Είναι αναγκαίο όπως είπε να προχωρήσουν μεγάλα έργα ΑΠΕ «και υπάρχουν ώριμα έργα, αλλά μένουν εδώ και χρόνια παγωμένα».
Μεταξύ άλλων ο κ. Ζερβός ανέφερε το μεγάλο αιολικό πάρκο συνολικής ισχύος 700 MW σε Λήμνο, Λέσβο και Χίο, που σχεδιάζει επί μια δεκαετία ο όμιλος Rokas-Iberdrola.
Το δεύτερο έργο αφορά σε αιολικά πάρκα 582 MW σε 23 ακατοίκητες βραχονησίδες του Κεντρικού Αιγαίου, το οποίο προωθείται από την EuniceEnergy Grοup και βρίσκεται υπό ανάπτυξη από το 2007. Στα έργα αυτά περιλαμβάνονται και οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις, υποδομές που τα καθιστούν έργα μαμούθ.
O πρόεδρος του REN21, ανέφερε ότι στο εξωτερικό- κάτι που μπορεί να γίνει και στην Ελλάδα- έχουν αρχίσει να συνάπτουν μεγάλες επιχειρήσεις διμερή συμβόλαια. Σήμερα 164 γνωστές πολυεθνικές εταιρείες έχουν δεσμευτεί (στο πλαίσιο του RE100), με ειδικά συμβόλαια, ότι θα καταναλώνουν 100% πράσινη ενέργεια τα επόμενα χρόνια. Μεταξύ αυτών η ΙKEA, η BMW Group, η Coca-Cola, δεσμεύτηκαν ότι θα καταναλώνουν μόνο ΑΠΕ έως το 2020, η Burberry και η Carlsberg Group έως το 2022, η Allianz έως το 2023, η AXA και το Bloomberg έως το 2025 κλπ.
