Στην Κρήτη στρέφεται μέρος του νέου επενδυτικού σχεδιασμού του ΔΕΔΔΗΕ για την περίοδο 2026-2030, με παρεμβάσεις σε κρίσιμες υποδομές του ηλεκτρικού δικτύου σε Ηράκλειο και Σταλίδα. Τα έργα εντάσσονται στο νέο Σχέδιο Ανάπτυξης Δικτύου που εγκρίθηκε από τη ΡΑΑΕΥ και προβλέπει συνολικά 208 έργα σε ολόκληρη τη χώρα, με τον προϋπολογισμό της πενταετίας να προσεγγίζει τα 4,87 δισ. ευρώ.
Στο επίκεντρο για την Κρήτη βρίσκεται η επαύξηση του Υποσταθμού Σταλίδας, ένα νέο έργο ενίσχυσης του δικτύου με εκτιμώμενη ολοκλήρωση το 2028. Ο συνολικός προϋπολογισμός του ανέρχεται σε 3 εκατ. ευρώ, με τον σχεδιασμό να προβλέπει την πλήρη ανάπτυξη των σχετικών δαπανών έως την ολοκλήρωσή του.
Παράλληλα, στο πρόγραμμα περιλαμβάνεται η αντικατάσταση πινάκων Μέσης Τάσης στον Υποσταθμό Ηράκλειο ΙΙ Κρήτης. Πρόκειται για έργο του οποίου ο προϋπολογισμός αναθεωρείται σημαντικά προς τα πάνω, από 1,1 εκατ. ευρώ στο προηγούμενο ΣΑΔ σε 2,5 εκατ. ευρώ στο νέο, καταγράφοντας αύξηση 127,3%.
Το δίκτυο περνά σε νέα επενδυτική φάση
Οι παρεμβάσεις στην Κρήτη αποτελούν μέρος ενός πολύ μεγαλύτερου προγράμματος για την ενίσχυση, ανακαίνιση και ψηφιοποίηση του δικτύου διανομής ηλεκτρικής ενέργειας. Το ΣΑΔ 2026-2030 περιλαμβάνει 208 έργα συνολικού προϋπολογισμού 5,9 δισ. ευρώ, εκ των οποίων περίπου 4,87 δισ. ευρώ προγραμματίζεται να κατευθυνθούν στην πενταετία.
Σε σύγκριση με το προηγούμενο Σχέδιο Ανάπτυξης, ο αριθμός των έργων αυξάνεται από 179 σε 208, ο συνολικός προϋπολογισμός κατά 35,2% και ο προϋπολογισμός της πενταετίας κατά 51,1%. Πρόκειται, συνεπώς, για σημαντική επιτάχυνση του επενδυτικού σχεδιασμού του Διαχειριστή.
Για την ενίσχυση του δικτύου προβλέπονται 96 έργα συνολικού προϋπολογισμού περίπου 1,45 δισ. ευρώ. Σε αυτά περιλαμβάνονται νέοι και αναβαθμιζόμενοι υποσταθμοί, Κέντρα Διανομής, υποβρύχια καλώδια και γραμμές μεταφοράς. Για την αντικατάσταση και ανακαίνιση του δικτύου προβλέπονται ακόμη 41 έργα με συνολικό προϋπολογισμό 964 εκατ. ευρώ, ενώ περίπου 800 εκατ. ευρώ συνδέονται με έργα εξυπηρέτησης και σύνδεσης χρηστών.
Στο επίκεντρο τηλεμέτρηση και ψηφιοποίηση
Μεγάλο βάρος αποκτά παράλληλα ο ψηφιακός μετασχηματισμός του δικτύου. Τα συστήματα τηλεμέτρησης αντιστοιχούν σε συνολικό προϋπολογισμό άνω του 1,6 δισ. ευρώ, με περίπου 1,43 δισ. ευρώ να τοποθετούνται χρονικά στην περίοδο 2026-2030.
Η τηλεμέτρηση και τα συστήματα εποπτείας αποτελούν κρίσιμο τμήμα της μετάβασης σε ένα περισσότερο «έξυπνο» δίκτυο, καθώς το ίδιο το θεσμικό πλαίσιο του ΣΑΔ προβλέπει την ανάπτυξη συστημάτων τηλεμέτρησης, τηλεποπτείας και τηλεχειρισμού, καθώς και υποδομών για την εποπτεία και τη διαχείριση του δικτύου.
Η ΡΑΑΕΥ βάζει «φρένο» σε πρόσθετο έργο μετρητών
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει, στο μεταξύ, η απόφαση της ΡΑΑΕΥ να μην εντάξει στο συγκεκριμένο ΣΑΔ πρόσθετη πρόταση του ΔΕΔΔΗΕ για την αντικατάσταση μετρητών καταναλωτών Μέσης Τάσης και παροχών Νο 5, 6 και 7 στη Χαμηλή Τάση, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 96,3 εκατ. ευρώ.
Η πρόταση υποβλήθηκε ενώ είχε ολοκληρωθεί η διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης και, σύμφωνα με τη ΡΑΑΕΥ, δεν μπορούσε να ληφθεί υπόψη χωρίς να ακολουθηθεί η προβλεπόμενη διαδικασία. Επιπλέον, η Αρχή σημειώνει ότι δεν προέκυπτε ανάγκη άμεσης υλοποίησης του έργου. Στελέχη του ΔΕΔΔΗΕ διαβεβαίωσαν ότι οι μετρητές των συγκεκριμένων κατηγοριών που βρίσκονται σήμερα σε λειτουργία μπορούν να υποστηρίξουν στο σύνολό τους τα δυναμικά τιμολόγια.
Στο μικροσκόπιο το κόστος των έργων
Η μεγάλη αύξηση των επενδύσεων φέρνει παράλληλα στο προσκήνιο το ζήτημα του κόστους. Ο προϋπολογισμός της πενταετίας είναι πάνω από 50% υψηλότερος από εκείνον του ΣΑΔ 2024-2028 και 122% μεγαλύτερος σε σχέση με το ΣΑΔ 2022-2026. Στον νέο σχεδιασμό προστίθενται 30 νέα επώνυμα έργα συνολικού προϋπολογισμού περίπου 580 εκατ. ευρώ.
Προς επίρρωση τούτου, η ΡΑΑΕΥ προσανατολίζεται σε αυστηρότερη αξιολόγηση των μεγάλων επενδύσεων και σκοπεύει να ζητήσει από τον ΔΕΔΔΗΕ την εκπόνηση εγχειριδίου μελετών κόστους-οφέλους για έργα μείζονος σημασίας, με ενδεικτικό όριο προϋπολογισμού άνω των 50 εκατ. ευρώ.
Για την Κρήτη, πάντως, το νέο ΣΑΔ μεταφράζεται ήδη σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις σε Σταλίδα και Ηράκλειο. Η ενίσχυση των υποσταθμών και η ανανέωση του εξοπλισμού έρχονται να ενταχθούν σε έναν ευρύτερο μετασχηματισμό του δικτύου, σε μια περίοδο κατά την οποία η αυξανόμενη διείσδυση των ΑΠΕ και οι νέες ανάγκες ηλεκτροδότησης καθιστούν την επάρκεια και την αξιοπιστία των ηλεκτρικών υποδομών ακόμη πιο κρίσιμες.
