Ακυρώνονται το ένα μετά το άλλο τα μεγάλα projects που είχαν στα σκαριά οι επιχειρήσεις ανάπτυξης μετά τις εξελίξεις στο επενδυτικό πρόγραμμα, με τους πλείστους κλάδους του ευρύτερου κατασκευαστικού τομέα να δέχονται ισχυρό πλήγμα μετά από αρκετά χρόνια ραγδαίας ανάπτυξης.
Ενδεικτική είναι κατάσταση στο τομέα αρχιτεκτόνων μηχανικών, που υπολογίζουν ότι ο κύκλος εργασιών τους έχει μειωθεί γύρω στο 20% έως 30%, λόγω της απότομης ακύρωσης από τους developers μεγάλων έργων που απευθύνονται σε ξένους επενδυτές.
Στο ψυγείο τρία έργα
Ο αρχιτέκτονας μηχανικός Πανίκος Νικολαΐδης, ανέφερε ότι «στο πλαίσιο των τελευταίων εξελίξεων οι συνεργάτες μας επιχειρηματίες ανάπτυξης γης, μας ενημέρωσαν ότι δεν θα προχωρήσουν τρία μεγάλα έργα, δύο σε Λεμεσό και ένα στη Λάρνακα. Ο κύκλος εργασιών μας έχει ήδη μειωθεί σημαντικά μεταξύ του 20% έως 30%».
Προειδοποίησε εντούτοις, ότι εάν παγώσει εντελώς το επενδυτικό πρόγραμμα τότε θα επηρεαστεί αρνητικά μια μεγάλη γκάμα επαγγελμάτων της οικοδομικής βιομηχανίας, σημειώνοντας ότι «εγώ από τη στιγμή που είδα το τελευταίο βίντεο του Al Jazeera και άρχισαν οι πολιτικοί να τσακώνονται μεταξύ τους είχα πει ότι τελικά θα την πληρώσει και πάλι ο απλός ο κόσμος και ο εργαζόμενος στα συναφή επαγγέλματα του κατασκευαστικού τομέα».
Ο κ. Νικολαΐδης υποστήριξε επίσης ότι το επενδυτικό πρόγραμμα δεν επέβαλλε επενδύσεις μόνο στην οικοδομική βιομηχανία και έθεσε το ερώτημα εάν υπάρχει άλλη βιομηχανία για να επενδύσει κάποιος στην Κύπρο.
«Ποια άλλη βιομηχανία έχουμε στην Κύπρο που θα μπορούσε να επενδύσει κάποιος. Το μόνο που υπάρχει διαθέσιμο στην αγορά είναι η οικοδομική βιομηχανία, επομένως δεν βλέπω κάτι λάθος σε ότι αφορά τις επιλογές, απλώς η νοοτροπία και η κουλτούρα μας δημιούργησε αυτή την κακή διαχείριση του προγράμματος» είπε και εξέφρασε την ελπίδα ότι το καινούργιο πρόγραμμα που επεξεργάζεται η κυβέρνηση να καλύπτεται από πολύ αυστηρές ποινές ώστε να μην αφήνει περιθώρια κακοδιαχείρισης του.
Οι περισσότεροι εργολάβοι έγιναν developers
Ο αρχιτέκτονας μηχανικός Ανδρέας Φιλίππου, ανέφερε ότι και η εταιρεία του ειδοποιήθηκε ότι ακυρώνονται δύο μεγάλα έργα στη Λεμεσό σημειώνοντας ότι θα επηρεαστούν περισσότερο οι developers που δραστηριοποιούνται στη Λεμεσό λόγω υπερθέρμανσης της τοπικής αγοράς.
Τάχθηκε υπέρ ενός προγράμματος που θα προτείνει επενδύσεις που έχουν να κάνουν με την τεχνολογία, την έρευνα, την καινοτομία, την παιδεία και την υγεία οι οποίες όπως είπε, «να πατούν σε γερά θεμέλια», προσθέτοντας ότι «οι πύργοι και τα ψηλά κτήρια είναι ξένα στο κυπριακό περιβάλλον».
Σύμφωνα με τον κ. Φιλίππου, οι περισσότεροι developers είναι εργολάβοι οι οποίοι βρέθηκαν τυχαία στο επάγγελμα επειδή έτυχε να έχουν τη γη ή ένα καλό οικόπεδο με κάποια χρήματα στην άκρη και είτε από μόνοι τους, είτε συνεργάστηκαν με κάποιους developers και δραστηριοποιήθηκαν στον κλάδο ακινήτων. Δεν είναι όπως τους αρχιτέκτονες, τους δικηγόρους και τόσα άλλα επαγγέλματα που υπάρχουν περιορισμοί ποιοι εισέρχονται στο επάγγελμα. Οι εργολάβοι διαθέτουν ένα μητρώο ανάλογα με την πείρα και το μέγεθος τους και υποβάλλουν προσφορές για ένα έργο.
Κάλεσε τους κυβερνώντες να προβληματιστούν διότι όπως είπε, «η αρχή των διαβατηρίων δεν ήταν η σωστή μέθοδος. Μπήκε στην αγορά με λανθασμένο τρόπο. Δεν στηριζότανε σε διαφανείς διαδικασίες, ούτε είχε τον απαιτούμενο έλεγχο» και υπογράμμισε ότι «η οικοδομική βιομηχανία είναι μια αλυσίδα που κρατεί την οικονομία της Κύπρου από την οποία εξαρτούνται όλες οι άλλες βιομηχανίες και αν η κυβέρνηση δεν εισάγει νέο σωστό από όλες τις απόψεις πρόγραμμα τότε θα δημιουργηθεί μεγάλο κύμα ανέργων από διάφορα επαγγέλματα».
Μια ανάπτυξη θα πρέπει να έχει πολλαπλασιαστικό όφελος
3Ο αρχιτέκτονας Αντώνης Αντώνιου, ο οποίος δραστηριοποιείται στην Πάφο, ανέφερε επίσης ότι ήδη άρχισαν οι πρώτες αρνητικές επιπτώσεις στο επάγγελμα τους λέγοντας ότι «από την ημέρα που ξέσπασε το νέο σκάνδαλο οι developers δεν αναθέτουν στα γραφεία μας τη διενέργεια μελέτης για τεμάχια που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν στο επενδυτικό πρόγραμμα» είπε και σημείωσε ότι «αν και στην Πάφο δεν υπήρχαν πύργοι, υπάρχουν όμως άλλα έργα που αφορούσαν το επενδυτικό πρόγραμμα όπως επαύλεις και πολυτελή διαμερίσματα σε πιο μικρά projects».
Όπως επεσήμανε ο κ. Αντωνίου, το επάγγελμα τους θα συνεχίσει να επηρεάζεται και μετά την εξαγγελία του νέου προγράμματος διότι οι επενδύσεις δεν θα περιορίζονται πλέον μόνο στον κατασκευαστικό κλάδο. Σημείωσε εντούτοις ότι «μια ανάπτυξη θα πρέπει να έχει πολλαπλασιαστικό όφελος και να μην περιορίζεται μόνο στον κατασκευαστικό τομέα. Να έχει μια συνέχεια για την οικονομία, το κράτος, τον κόσμο και να προσφέρει θέσεις εργασίας».
Τάχθηκε υπέρ ενός προγράμματος το οποίο θα έχει επιλογές σε διάφορους τομείς της οικονομικής δραστηριότητας, υποδεικνύοντας ότι «ουσιαστικά με το υφιστάμενο πρόγραμμα πωλούνταν μόνο διαβατήρια. Το λάθος είναι ότι μέσα από το πρόγραμμα είχαμε μια μονοδιάστατη ανάπτυξη».
«Δυστυχώς», σημείωσε ότι «βασιζόμαστε μόνο στον τουρισμό και στον κατασκευαστικό τομέα οι οποίοι επηρεάζονται από τους εξωγενείς παράγοντες. Ειδικά εμείς στην Πάφο στηριζόμαστε αποκλειστικά στον τουρισμό και στις κατασκευές με αποτέλεσμα να έχουμε μεγάλο πρόβλημα λόγω των εξελίξεων με το επενδυτικό πρόγραμμα αλλά και της πανδημίας».
Έγινε κατάχρηση του διαβατηρίου
Ο αρχιτέκτονας μηχανικός Γιάννος Αρμεύτης, ο οποίος δραστηριοποιείται στη Λεμεσό, είπε ότι «το επενδυτικό σχέδιο όπως σχεδιάστηκε, έφερε οφέλη στο όνομα της ανάγκης για προσέλκυση επενδύσεων αλλά η κατάχρηση του προνομίου έκδοσης διαβατηρίου περιόρισε το πραγματικό όφελος και δυστυχώς, μετατράπηκε σε μόνιμο και αχαλίνωτο εθισμό.
Σύμφωνα με τον κ. Αρμεύτη, το νέο επενδυτικό πρόγραμμα των πολιτογραφήσεων θα πρέπει να συνεχίσει αλλά να μην λειτουργεί ως μοντέλο «ευκαιριακής ανάπτυξης».
Εξέφρασε την άποψη ότι «αυτό μπορεί να γίνει εφικτό μέσα από ειλικρινή διάλογο με τους εταίρους μας στην ΕΕ, την αποφασιστική στροφή στην χρηστή διοίκηση, τη διαφάνεια και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Να καθοριστούν στρατηγικές για προσέλκυση νέων επενδύσεων που θα βασίζονται στην καινοτομία και να δημιουργούν θέσεις εργασίας».
