Με σχετική ανακούφιση υποδέχτηκε η αγορά την ανακοίνωση του υπουργού Ενέργειας Κωστή Χατζηδάκη για τα άμεσα και μακροπρόθεσμα μέτρα για την κάλυψη του λογαριασμού που πληρώνει τις ΑΠΕ, του ΕΛΑΠΕ.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, από κύκλους των ΑΠΕ, σε σχέση με τα αρχικά σενάρια, η λύση που προτείνεται είναι σαφώς καλύτερη. Από την πλευρά των παραγωγών που συμβάλουν ισόποσα στην κάλυψη της τρύπας του ΕΛΑΠΕ, η «επιβάρυνση», αν και είναι ίση με αυτή των παραγωγών ΑΠΕ, είναι μικρή σε σχέση με τα κέρδη που έχουν εξασφαλίσει από την πτώση της Οριακής Τιμής Συστήματος (που είναι σήμερα στα 43 ευρώ/MWh) διατηρώντας τα ίδια υψηλά τιμολόγια.
Η απόφαση που έλαβε ο υπουργός, αποδεικνύει, ότι η διαβούλευση που προηγήθηκε με τους φορείς της αγοράς ήταν ουσιαστική, καθώς υιοθέτησε πράγματι κάποιες από τις προτάσεις των φορέων. Επίσης απέδειξε ότι υπήρχε ισχυρή βούληση να επιμεριστεί το βάρος σε όλους, κατά το δυνατό, χωρίς να δημιουργήσει μεγάλο πρόβλημα σε κανέναν.
Έτσι συμμετέχουν στην κάλυψη της τρύπας, τόσο οι ΑΠΕ, όσο και οι προμηθευτές ενέργειας, και σε κάποιο βαθμό οι καταναλωτές που επιβαρύνονται με την αύξηση κατά 3 λεπτά/λίτρο στο ντίζελ κίνησης, αλλά και με την αφαίρεση της ελάφρυνσης των τιμολογίων από την κατάργηση των ΥΚΩ.
Αν και υπάρχει και ο κίνδυνος να μεταφερθεί η επιβάρυνση των προμηθευτών ενέργειας στους καταναλωτές, αφού είναι στη διακριτική τους ευχέρεια να το κάνουν, δεν θεωρείται πιθανό κάτι τέτοιο, αφού η ΔΕΗ, που πληρώνει κατά 60% το νέο χαράτσι των 110 εκατ. ευρώ, δεν προτίθεται να το περάσει στα τιμολόγια.
Επομένως, αναφέρουν πηγές από το υπουργείο, δεν θα το κάνει ούτε ο ανταγωνισμός.
Έμμεση επιβάρυνση του καταναλωτή, αποτελεί και αφαίρεση της ωφέλειας από την μείωση των ΥΚΩ, που τα επόμενα χρόνια, θα έφερναν μια ουσιαστική ελάφρυνση στα τιμολόγια, ειδικά από το 2024 και μετά με την ολοκλήρωση της διασύνδεσης της Κρήτης.
Αυτή η ελάφρυνση, που είχε εξαγγελθεί πολλές φορές, ως το μεγάλο πλεονέκτημα των επενδύσεων στις διασυνδέσεις, εξαλείφεται όμως τελικά υπέρ των ΑΠΕ.
Όσον αφορά την κριτική στην απόφαση του υπουργού, επικρίνεται, ότι είναι οριζόντια στις ΑΠΕ και όχι με βάσει τις αποδόσεις, αφού επιβαρύνονται με 6% στο εισόδημα του 2020 όλες οι ΑΠΕ ανεξάρτητα της αποδοτικοτητάς τους.
Ωστόσο θεωρείται θετικό ότι η επιβάρυνση αυτή είναι εφάπαξ και μόνο για το 2020.
Επίσης, άλλες πηγές σημειώνουν, ότι οι υπολογισμοί έχουν γίνει με την Οριακή Τιμή Συστήματος στα 43 ευρώ, ενώ για κάθε ευρώ που θα μειώνεται η Οριακή Τιμή Συστήματος από τα 43 ευρώ, το ΕΛΑΠΕ θα μπαίνει μέσα κατά 12 εκατ. ευρώ…
Οι νέες ρυθμίσεις, αναμένεται να εφαρμοστούν αφού προηγηθούν τροποποιήσεις νομοθετικές και υπουργικές αποφάσεις.
Τι προτείνουν τα οικονομικά μέτρα
- Αύξηση των εισροών στον ΕΛΑΠΕ μέσω της αύξησης του ποσοστού πώλησης δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων στο 78% (από 65% που είναι σήμερα) που θα ενισχύσει τον Ειδικό Λογαριασμό κατά 65 εκατ. ευρώ ήδη από το 2020 και θα συνεχίσει να τον ενισχύει κατά το ίδιο ποσό τα επόμενα χρόνια.
- Ενίσχυση του Ειδικού Λογαριασμού κατά 25 εκατ. Ευρώ περίπου για το 2020 και κατά αντίστοιχο ποσό για το 2021, μέσω των εκτιμώμενων εσόδων από το Ειδικό Τέλος Έκδοσης Βεβαίωσης Παραγωγού Ηλεκτρικής Ενέργειας από ΑΠΕ που ήδη καταβάλλεται στη ΡΑΕ υπέρ του ΕΛΑΠΕ.
- Εφάπαξ έκτακτη εισφορά μόνο για το 2020 –για την αντιμετώπιση των παρενεργειών της πανδημίας του κορωνοϊού- για έργα ΑΠΕ που βρίσκονται σε καθεστώς Feed-in Tariff και έχουν τεθεί σε λειτουργία πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 2015.Η εισφορά θα ισούται με το 6% του κύκλου εργασιών τους για το έτος 2020. Η εκτιμώμενη ενίσχυση των εσόδων του ΕΛΑΠΕ από το μέτρο αυτό είναι της τάξης των 110 εκατ. ευρώ.
- Θέσπιση εφάπαξ έκτακτου τέλους χρέωσης προμηθευτών ίσο με 2 ευρώ/Mεγαβατώρα για το έτος 2021, ως συμμετοχή και των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας στην εξισορρόπηση του ΕΛΑΠΕ. Από το μέτρο αυτό υπολογίζεται ότι ο ΕΛΑΠΕ θα ενισχυθεί κατά 110 εκατ. ευρώ το επόμενο έτος. Επισημαίνεται ότι η επιβάρυνση και των παραγωγών ΑΠΕ και των προμηθευτών είναι εφάπαξ, ισόποση και έχει επίπτωση μόνο για ένα έτος.
- Επιβολή πράσινου τέλους στην κατανάλωση πετρελαίου κίνησης (diesel) ίσου με 0,03 ευρώ/λίτρο για την ενίσχυση πράσινων δράσεων που συμβάλλουν στη μείωση των εκπομπών ρύπων (στήριξη ανάπτυξης έργων ΑΠΕ, ανάπτυξη ηλεκτροκίνησης, ενεργειακή εξοικονόμηση κλπ.). Το μέτρο αυτό που είναι μια μορφή “Ειδικού φόρου άνθρακα» (Special Carbon Tax) ήδη εφαρμόζεται και σε άλλες χώρες της ΕΕ και υπολογίζεται ότι θα ενισχύει μόνιμα τις πράσινες δράσεις κατά 100 εκατ. ευρώ σε ετήσια βάση. Με Υπουργική Απόφαση το ποσό θα κατανέμεται ετησίως ανάλογα με τις ανάγκες.
- Υιοθέτηση μηχανισμού ισόποσης αυξομείωσης μεταξύ Χρέωσης Υπηρεσιών Κοινής Ωφελείας (ΥΚΩ) και Ειδικού Τέλους Μείωσης Εκπομπών Αερίων Ρύπων (ΕΤΜΕΑΡ) που θα επιτευχθεί μέσω της σταδιακής διασύνδεσης των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών με την ηπειρωτική χώρα, χωρίς καμία επιβάρυνση των καταναλωτών. Ήδη από το 2021, με την έναρξη λειτουργίας της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης-Πελοποννήσου, θα υπάρχει η δυνατότητα ενίσχυσης των εσόδων του ΕΛΑΠΕ κατά 50 εκατ. ευρώ κατ’έτος. Υπολογίζεται δε ότι από το έτος 2024, μετά της έναρξη λειτουργίας και της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης-Αττικής και εφεξής ο ΕΛΑΠΕ θα μπορεί να ενισχύεται με έσοδα της τάξης των 200 εκατ. ευρώ σε ετήσια βάση.
- Ενίσχυση του ΕΛΑΠΕ κατά 200 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης της ΕΕ, υπό την προϋπόθεση να ικανοποιηθεί το σχετικό αίτημα της ελληνικής κυβέρνησης. Το ποσό αυτό θα συντελέσει στην στήριξη του Ειδικού Λογαριασμού έως ότου ολοκληρωθούν και εφαρμοστούν στην αγορά οι δομικές μεταρρυθμίσεις που προωθεί το ΥΠΕΝ.
