Οταν προ δεκαημέρου ο Αμερικανός υπουργός Εμπορίου Ουίλμπουρ Ρος επισκέφθηκε την Αθήνα γνώριζε επακριβώς την ημερομηνία του διαγωνισμού για το καζίνο στο Ελληνικό. Μια ξεκάθαρη ένδειξη του αμερικανικού ενδιαφέροντος για την ανάπτυξη της έκτασης του πρώην αεροδρομίου. Δισεκατομμυριούχος επενδυτής ο ίδιος και εκ των τοποθετηθέντων στη διαδικασία ανακεφαλαιοποίησης των ελληνικών τραπεζών, θυμόταν επίσης πως η εν λόγω επένδυση και ειδικότερα ο διαγωνισμός για το καζίνο είχε περάσει τη βάσανο πολυετών αλλεπάλληλων καθυστερήσεων και αναβολών. Τώρα όμως ήταν σίγουρος πως τα πράγματα θα προχωρήσουν.
Στους μη μυημένους ίσως όλα αυτά να φαίνονται περίεργα. Ομως η αλήθεια είναι πως το καζίνο στο Ελληνικό, που θα συνοδευτεί από την ανέγερση ενός τεράστιου για τα αθηναϊκά δεδομένα ξενοδοχείου, άνω των 2.000 κλινών και έως και 200 μέτρων ύψους, θα είναι η μεγαλύτερη άμεση ξένη επένδυση των τελευταίων δεκαετιών σε παρθένο ελληνικό έδαφος, η greenfield όπως λένε οι Αγγλοσάξονες, εννοώντας ανάπτυξη δραστηριότητας εκ του μηδενός. Θα υπερβεί σίγουρα το ένα δισεκατομμύριο ευρώ και ίσως να φθάσει και πολύ υψηλότερα, σύμφωνα τουλάχιστον με όσα έχουν δηλώσει οι ενδιαφερόμενοι.
Στην τελική ευθεία για την κατάθεση δεσμευτικής οικονομικής και τεχνικής προσφοράς για την άδεια λειτουργίας και διαχείρισης αυτού του ολοκληρωμένου συγκροτήματος ψυχαγωγίας και καζίνο στο Ελληνικό έχουν εισέλθει δύο εμφανείς διεκδικητές. Πρόκειται για τους ομίλους της Mohegan Gaming & Entertainment και της Hard Rock International. Η αντιπαράθεση δύο τόσο μεγάλων ομίλων φαίνεται ικανή να διασφαλίσει επένδυση σημαντικά υψηλότερη του ενός δισεκατομμυρίου και υψηλότατο τίμημα για την άδεια. Αμφότεροι ανήκουν σε αμερικανικά συμφέροντα και μάλιστα γηγενών Αμερικανών.
Η Mohegan ανήκει στο έθνος των Μοϊκανών που έγιναν γνωστοί παγκοσμίως από το μυθιστόρημα του Τζέιμς Φένιμορ Κούπερ «Ο τελευταίος των Μοϊκανών», μια συγκινητική ιστορία περιπέτειας και ηρωισμού που έγινε και ταινία. Η Hard Rock ανήκει στη λιγότερο γνωστή διεθνώς φυλή των Σέμινολ της Φλόριντα. Υπό την ηγεσία του ελληνικής καταγωγής Μάριου Κοντομέρκου η πρώτη και του Τζιμ Αλεν η δεύτερη, ετοιμάζονται να συγκρουστούν μετωπικά στις 4 Οκτωβρίου για την εξασφάλιση της άδειας και, κυρίως, της ευκαιρίας να φτιάξουν το μεγαλύτερο συγκρότημα ψυχαγωγίας και καζίνο στην Ανατολική Ευρώπη και τη Νοτιοανατολική Μεσόγειο και ένα από τα μεγαλύτερα παγκοσμίως.
Φυσικά ουδείς μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο να κατατεθεί και άλλη δεσμευτική προσφορά στον διαγωνισμό, καθώς τον σχετικό φάκελο έχουν πάρει πολλοί ακόμα, μεταξύ των οποίων η Caesars και η Genting. Οι δύο τελευταίες, αν και αρχικά συμμετείχαν στις σχετικές διαβουλεύσεις, αποσύρθηκαν από την ενεργό παρουσία στην όλη διαδικασία τους τελευταίους μήνες. Η πρώτη, μια ακόμα μεγάλη αμερικανική εταιρεία, για λόγους που συνδέονται με την αναδιοργάνωσή της και την εστίασή της στην αμερικανική αγορά.
Η δεύτερη, μαλαισιανή εταιρεία, χωρίς κάποιον ορατό λόγο. Αντιθέτως, Mohegan και Hard Rock όχι μόνον πραγματοποιούν συνεχείς επαφές αλλά χτίζουν και τη δημόσια εικόνα και τις σχέσεις τους στην Ελλάδα. Ούτως τεκμαίρεται πως θα είναι οι δύο μονομάχοι. Αξίζει να σημειωθεί πάντως πως προηγήθηκε και συζητήθηκε κλιμακούμενο το ενδιαφέρον της Mohegan και οψίμως μόνον παρουσιάσθηκε δημοσίως η Hard Rock.
Με Ελληνες συμμάχους στην τελική ευθεία οι δύο διεκδικητές
Mohegan Gaming & Entertainment και Hard Rock International εμφανίζονται σε διαφορετικό στάδιο διεθνούς ανάπτυξης: η Mohegan αναπτύσσει μεγάλο συγκρότημα στη Νότιο Κορέα, εξαγόρασε πρόσφατα δύο μεγάλα ξενοδοχειακά συγκροτήματα και καζίνο στη Βόρεια Αμερική και ανακοινώνει άμεσα νέα μεγάλη εξαγορά στις δυτικές Ηνωμένες Πολιτείες. Η Hard Rocκ από το πρώτο μισό της τρέχουσας δεκαετίας έχει εξασφαλίσει την άδεια ανάπτυξης μεγάλου συγκροτήματος στην Ισπανία, η οποία όμως ακόμη δεν έχει τροχοδρομήσει, ενώ στην Κύπρο όπου εξασφάλισε άδεια για καζίνο αποχώρησε πουλώντας τα δικαιώματά της σε κινεζική εταιρεία. Φυσικά στην περίπτωση του Ελληνικού, σύμφωνα με την ανεξάρτητη αρχή «Επιτροπή Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων», πρόεδρος της οποίας είναι ο Ευάγγελος Καραγρηγορίου και που διενεργεί τον διαγωνισμό, έχουν ληφθεί μέριμνες που αποκλείουν τέτοιες εξελίξεις. Ειδικότερα, σύμφωνα με τους όρους της διακήρυξης, τίθεται όριο υποχρεωτικής παραμονής 8 ετών του βασικού επενδυτή, ενώ τίθενται και αυστηρότατοι όροι σε περίπτωση που κάποιος εκ των μετόχων του επενδυτικού σχήματος αποφασίσει να μεταβιβάσει την επιμέρους συμμετοχή του. Και οι δύο διεκδικητές έχουν ή φέρονται να προσπαθούν να σχηματίσουν κοινοπραξίες και με εγχώριους ομίλους, ενώ βρίσκονται σε συζητήσεις και με τις ελληνικές τράπεζες για τη χρηματοδότηση των επενδυτικών τους σχεδίων. Η Mohegan έχει συστήσει κοινοπραξία με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ με τη συμμετοχή της πρώτης στο 65% και της δεύτερης στο 35%, αναφέρουν οι σχετικές πληροφορίες. «Θεωρούμε ότι η αξιοπιστία, η αποτελεσματικότητα και η βαθιά γνώση της ελληνικής αγοράς που διαθέτει η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ θα μας βοηθήσουν να υλοποιήσουμε το όραμά μας για το Ελληνικό, την Αθήνα και την Ελλάδα», έχει δηλώσει ο επικεφαλής της Mohegan, Μάριος Κοντομέρκος. Από την πλευρά της η Hard Rock διά στόματος του δικού της επικεφαλής Τζιμ Αλεν δεν έχει αποκλείσει τη συμμετοχή και ελληνικών ομίλων στο σχήμα του, αλλά έχει αποφύγει να επιβεβαιώσει δηλώσεις του προέδρου της Intrakat Δημήτρη Κούτρα για σχετική συμφωνία συνεργασίας.
Σε πρόσφατη συνέντευξή του στην «Κ» ο Τζιμ Αλεν της Hard Rock υπογράμμισε πως «θέλουμε να αναπτύξουμε στο Ελληνικό ένα ολοκληρωμένο τουριστικό και ψυχαγωγικό συγκρότημα που θα είναι πολλά παραπάνω πράγματα από ένα απλό κουτί με κερματοδέκτες και τραπέζια τυχερών παιχνιδιών», προσθέτοντας ότι «υπολογίζουμε πως η συνολική επένδυση θα είναι σημαντικά υψηλότερη από το επίπεδο του 1 δισ. ευρώ».
Από την πλευρά του ο Μάριος Κοντομέρκος της Mohegan, σε συνέντευξή του νωρίτερα φέτος στην «Κ», αρκέστηκε να πει για το θέμα ότι «το ύψος της επένδυσης, οι δαπάνες δηλαδή που θα δεσμευτεί να κάνει ο κάθε υποψήφιος για την ανάπτυξη του ολοκληρωμένου συγκροτήματος καζίνο, είναι μέρος της διαγωνιστικής διαδικασίας και ως εκ τούτου δεν μπορώ να σας αποκαλύψω τις προθέσεις μας. Ομως αυτό που μπορώ να σας πω με βεβαιότητα είναι πως όλες οι προϋποθέσεις για να κατασκευαστεί ένα πραγματικά θεαματικό σε διεθνές επίπεδο ολοκληρωμένο συγκρότημα ψυχαγωγίας και καζίνο στο Ελληνικό είναι στη θέση τους».
Συγκρότημα πέντε αστέρων, ύψους έως και 200 μέτρων, με 2.000 κλίνες
Το αποτέλεσμα του διαγωνισμού θα χρειαστεί χρόνο πέραν της 4ης Οκτωβρίου για να γίνει γνωστό. Η αξιολόγηση από τη σχετική επιτροπή των εγγράφων των τεχνικών και οικονομικών προσφορών εκτιμάται πως θα αναλώσει το μεγαλύτερο μέρος του Οκτωβρίου, λόγω της περιπλοκότητας του αντικειμένου, αναφέρουν πηγές της Επιτροπής στην «Κ».
Δύο είναι οι παράμετροι που θα κρίνουν τον νικητή: η οικονομική προσφορά για την άδεια και η τεχνική προσφορά για το τι θέλει να χτίσει ο καθένας.
Η οικονομική προσφορά περιλαμβάνει το αρχικό τίμημα για την άδεια και το συνολικό ετήσιο τίμημα που θα καταβάλλεται από το τρίτο μέχρι και το εικοστό πέμπτο έτος της 30ετούς παραχώρησης της άδειας.
Η τεχνική προσφορά θα βαθμολογηθεί σύμφωνα με κριτήρια σχετικά με το μέγεθος και την ποιότητα της ανάπτυξης. Αυτή πρέπει κατ’ ελάχιστον να περιλαμβάνει ανάπτυξη ξενοδοχείου τουλάχιστον 5 αστέρων με δυναμικότητα περίπου 2.000 κλινών και καθαρή επιφάνεια χώρων για την εξυπηρέτηση των απαιτούμενων αναγκών, τουλάχιστον 60.000 τετραγωνικών.
Θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνει συνεδριακό και εκθεσιακό κέντρο τουλάχιστον 12.000 τετραγωνικών, χώρο για αθλητικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις με μίνιμουμ αριθμό θέσεων τις 3.000, χώρο για καζίνο τουλάχιστον 12.000 τετραγωνικών.
Το μέγιστο ύψος του συγκροτήματος που θα φιλοξενήσει το ξενοδοχείο δύναται να είναι έως 200 μέτρα σύμφωνα με τις σχετικές προβλέψεις.
To υπό τη Lamda Development σχήμα του παραχωρησιούχου, που θα αξιοποιήσει το σύνολο της έκτασης του πρώην αεροδρομίου, θα συνάψει μισθωτήριο συμβόλαιο με τον επενδυτή που θα αναδείξει η διαγωνιστική διαδικασία και το οποίο θα προβλέπει μίσθωμα ως ποσοστό επί των εσόδων της συνολικής δραστηριότητας του ξενοδοχειακού συγκροτήματος και του καζίνο και ελάχιστο ετήσιο εγγυημένο μίσθωμα σε περίπτωση που το ποσοστό δεν ανέλθει άνω του ελάχιστου επιπέδου που θα προσδιορίζεται.
Η σύμβαση αυτή και οι επιμέρους όροι της θα κοινοποιηθούν στους επενδυτές τις αμέσως επόμενες ημέρες και πάντως σε εύλογο χρόνο πριν από την κατάθεση των δεσμευτικών προσφορών.
Σύμφωνα με την προκήρυξη του διαγωνισμού, φυσικό αντικείμενο της σύμβασης με το ελληνικό Δημόσιο είναι η παραχώρηση μίας άδειας καζίνο ευρέος φάσματος δραστηριοτήτων εντός του μητροπολιτικού πόλου του Ελληνικού, σύμφωνα με τα οριζόμενα στα άρθρα 357 και επόμενα του ν. 4512/2018.
Να σημειωθεί πως με την άδεια αυτή τα έσοδα για τον διαγωνισμό της οποίας θα εισπράξει το ελληνικό Δημόσιο, θα παρασχεθεί δικαίωμα αποκλειστικότητας στην Περιφέρεια Αττικής, πλην της χωρικής υποενότητας στην οποία βρίσκεται και λειτουργεί το «Ελληνικό Καζίνο Πάρνηθας Α.Ε.», ή πλην της χωρικής υποενότητας στην οποία αυτό θα μεταφερθεί κατά νόμιμη ενάσκηση του παρεχομένου από τις διατάξεις του άρθρου 6 του ν. 4499/2017 δικαιώματος. Κάτι που σημαίνει πως τα δύο αυτά καζίνο θα είναι και τα μόνα στην Αττική.
Υπενθυμίζεται πως το καζίνο της Πάρνηθας θα μεταφερθεί στην έκταση γνωστή και ως «κτήμα Δηλαβέρη» που βρίσκεται στη συμβολή των λεωφόρων Σπύρου Λούη και Κηφισίας, απέναντι δηλαδή από το Golden Hall και λίγο βορειότερα του νοσοκομείου Υγεία.
Καταλύτης
Μιλώντας στη ΔΕΘ ο επικεφαλής της Mohegan Μάριο Κοντομέρκος (φωτ.) σημείωσε ότι «εδώ και δύο χρόνια, έχουμε εκφράσει τη σταθερή και σοβαρή δέσμευσή μας απέναντι στο έργο που θα αποτελέσει οικονομικό καταλύτη για να γυρίσει σελίδα η Ελλάδα και να δημιουργήσει μια νέα, σύγχρονη ταυτότητα για την Αθήνα».
Ξεχωριστό έργο
Σε πρόσφατες δηλώσεις του στην «Κ» ο πρόεδρος της Hard Rock International, Τζιμ Αλεν, εξήγησε πως «το project του Ελληνικού είναι από τις μεγαλύτερες αστικές αναπτύξεις παγκοσμίως και μοιραζόμαστε το όραμα της κυβέρνησης αλλά και του παραχωρησιούχου για ένα πραγματικά ξεχωριστό έργο που θα ενισχύσει την οικονομία και θα αναδείξει έτι περαιτέρω την πόλη».
Ευκαιρία
Ο Γιώργος Περιστέρης, επικεφαλής της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, έχει υπογραμμίσει πως «η στρατηγική συνεργασία με τη Mohegan Gaming & Entertainment αποτελεί μία σημαντική εξέλιξη για τον όμιλό μας, καθώς μας δίνει την ευκαιρία να συνεργαστούμε με έναν κορυφαίο στον τομέα του διεθνή όμιλο για ένα εμβληματικό έργο».
