Η εποχή του εύκολου χρήµατος τελείωσε. Αυτό ήταν το συµπέρασµα στο οποίο κατέληξαν τα venture capitals ανά τον κόσµο, καθώς έβλεπαν πως το 2021, έτος κατά το οποίο διοχετεύτηκαν αθρόα κεφάλαια σε startups, το διαδεχόταν περίοδος έντονης αβεβαιότητας, ανόδου του πληθωρισµού, αύξησης των επιτοκίων και κατάρρευσης της τράπεζας των startups, της Silicon Valley Bank, τον Μάρτιο του 2023.
«Το 2021-2022 σήκωσαν κεφάλαια αρκετοί ιδρυτές startups, ακόµη και εάν το εγχείρηµά τους είχε µειωµένες προοπτικές. Το 2023 η κατάσταση ανατράπηκε. Οι καλές εταιρείες εξακολούθησαν να προσελκύουν κεφάλαια και οι µέτριοι ζορίστηκαν. Τώρα, κάποιοι έχουν αρχίσει να ξεµένουν από κεφάλαια, ενώ όσοι είχαν σηκώσει παλαιότερα πολλά λεφτά σε υπερβολικά υψηλές αποτιµήσεις, δίχως παράλληλα να καταφέρουν να γυρίσουν στην κερδοφορία, δυσκολεύονται και διακόπτουν τη λειτουργία τους». Αυτή είναι η κατάσταση που επικρατεί τόσο στη χώρα µας όσο και παγκοσµίως, όπως λέει στην «Κ» ο Νίκος Καλλιαγκόπουλος, εταίρος στο ελληνικό επενδυτικό κεφάλαιο Big Pi Ventures. Πλέον οι νεοφυείς επιχειρήσεις βρίσκονται σε µια φάση επώδυνης προσαρµογής, κάποιες εκ των οποίων είτε έχουν ήδη βάλει λουκέτο, είτε έχουν καταρτίσει µία στρατηγική στροφής προς την κερδοφορία, αφού πλέον η «δίχως όρια» ανάπτυξη των startups έπαψε να αποτελεί κίνητρο προσέλκυσης κεφαλαίων από τους επενδυτές.
Τα παραπάνω περιγράφει και δηµοσίευµα των Financial Times, σύµφωνα µε το οποίο τα λουκέτα που µπήκαν σε αµερικανικές νεοφυείς επιχειρήσεις τον περασµένο χρόνο σηµείωσαν αύξηση 60%, παρά την επενδυτική φρενίτιδα που κυριαρχεί από πέρυσι στον κλάδο της τεχνητής νοηµοσύνης. Οι ιδρυτές αντιµετωπίζουν ένα «hangover» από την τεχνολογική έκρηξη της περιόδου 20212022, αφού ορισµένοι ξεµένουν από κεφάλαια, γεγονός που απειλεί εκατοµµύρια θέσεις εργασίας και µπορεί να επηρεάσει ευρύτερα την αµερικανική οικονοµία. Σύµφωνα µε στοιχεία της εταιρείας Carta που επικαλούνται οι FT, 254 από τους πελάτες της που έχουν αντλήσει κεφάλαια από venture capitals κατέρρευσαν κατά το πρώτο τρίµηνο της φετινής χρονιάς. Το δε ποσοστό των πτωχεύσεων σήµερα είναι υψηλότερο κατά τουλάχιστον επτά φορές από το 2019, οπότε η εταιρεία άρχισε να συγκεντρώνει τέτοια στοιχεία. «Τώρα βλέπουµε τα απόνερα των προηγούµενων τριµήνων», παρατηρεί από την πλευρά του ο κ. Καλλιαγκόπουλος.
Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, το 2021 αποτέλεσε χρονιά-ρεκόρ και για το εγχώριο οικοσύστηµα, µε τις ελληνικές και τις ελληνικών συµφερόντων startup εταιρείες να αντλούν κοντά στο 1 δισ. δολ. (µέσω δανεισµού και ΑΜΚ) από εγχώριους και διεθνείς επενδυτές, αριθµός αυξηµένος κατά 110% σε σχέση µε το 2020. Ωστόσο οι κλυδωνισµοί που καταγράφηκαν παγκοσµίως το 2022 δεν άφησαν ανεπηρέαστη και την ελληνική αγορά. «Αν και γίνονται επενδύσεις από ελληνικά και ξένα funds σε εγχώριες startups, ακόµη τα πράγµατα εξελίσσονται µε αργούς ρυθµούς. Βρισκόµαστε δηλαδή σε µια µεταβατική περίοδο», λέει στην «Κ» εταίρος γνωστού επενδυτικού κεφαλαίου.
Ο ίδιος εκτιµά πως οι επενδύσεις σε λίγο πιο ώριµες εταιρείες (Series A) γίνονται µε το… «σταγονόµετρο» και ότι ο χρονικός ορίζοντας αποεπένδυσης των επενδυτών (exit) από µια εταιρεία ξεπερνάει τα 7 χρόνια. Σύµφωνα µε στοιχεία που συγκεντρώνει το Marathon Venture Capital, από τις αρχές του έτους οι επενδύσεις προς τις startups µε έδρα ή παράρτηµα στη χώρα µας ανήλθαν στα 307 εκατ. δολ. Αυτές σηµειώθηκαν σε 41 γύρους χρηµατοδότησης στους οποίους συµµετείχαν περίπου 30 επενδυτές. Μολονότι ο αριθµός, σύµφωνα πάντα µε τα ίδια στοιχεία, είναι υψηλότερος σε σύγκριση µε πέρυσι, οπότε συνολικά αντλήθηκαν 298 εκατ. δολ., οι επενδύσεις σε εταιρείες πιο ώριµων σταδίων ανάπτυξης είναι υποτονικές. Περίπου 5 από τους 41 γύρους χρηµατοδότησης αφορούν εταιρείες επιπέδου series A. Παράλληλα, όπως αναφέρουν πηγές από την πλευρά των επενδυτών, υπάρχει µεγαλύτερη δυσκολία στην εύρεση νέων και αξιόλογων εγχειρηµάτων. «Τα τελευταία χρόνια υπήρχαν πολλές “εύκολες” ιδέες, πλέον όµως οι startups έχουν γίνει άθληµα για λίγους», εξηγούν.
