Ο λόγος για την εκπαιδευτική δράση ‘ΚΑΛΝΤΕΡΙΜΙ Χ2’ που διοργανώνει το «Μπουλούκι», ή αλλιώς το «Περιοδεύον εργαστήριο για τις παραδοσιακές τεχνικές δόμησης» σε συνεργασία με το Δήμο Βορείων Τζουμέρκων και η οποία περιλαμβάνει μια 2μηνη Μαθητεία Μαστόρων πάνω στην παραδοσιακή τεχνική του καλντεριμιού (9 Σεπ. – 31 Οκτ. 2019) και ένα 12ήμερο εργαστήριο πέτρινης δόμησης (16 – 27 Οκτ. 2019).
Αντικείμενο της εκπαιδευτικής αυτής δράσης θα είναι η πλήρης αποκατάσταση—ανασκευή του ιστορικού μονοπατιού που οδηγεί στο Γεφύρι της Πλάκας, το φθινόπωρο του 2019, όταν παράλληλα θα ολοκληρώνεται η πολυαναμενόμενη αναστήλωση του παρακείμενου ιστορικού γεφυριού. Το λιθόστρωτο αυτό καλντερίμι, μήκους 400μ (τμήματα του οποίου επισκευάστηκαν κατά τη διάρκεια του περσινού εργαστηρίου πέτρινης δόμησης), έχει ανά τα χρόνια υποστεί σημαντικές αλλοιώσεις ως προς την αυθεντική του μορφή καθώς και σοβαρές φθορές που το καθιστούν επισφαλές για τον περιηγητή, ενώ παράλληλα έχει σε μεγάλο βαθμό ξεχαστεί, προς όφελος μιας νεότερης πλακοστρωμένης διαδρομής που ακολουθεί την όχθη του Αράχθου. Εάν τα παραπάνω περιγράφουν τον προβληματικό χαρακτήρα της παρούσας κατάστασης, προδιαγράφουν συνάμα και το παραδοτέο της δράσης: το παραδοσιακό μονοπάτι, πλήρως λειτουργικό, στην αυθεντική του μορφή.
Δύο επάλληλα εργαστήρια
Η έμφαση στην εκπαιδευτική διαδικασία και παράλληλα η ανάγκη περαίωσης του έργου σε εύλογο διάστημα, μας οδήγησαν στο συνδυασμό δύο διαφορετικών μεθόδων οργάνωσης. Συγκεκριμένα:
Μία δίμηνη μαθητεία (Plaka camp) η οποία απευθύνεται ειδικά σε επαγγελματίες τεχνίτες, που θα εργαστούν υπό την καθοδήγηση έμπειρων μαστόρων–εκπαιδευτών, λαμβάνοντας ημερήσια αποζημίωση.
Ένα εντατικό εργαστήριο δώδεκα ημερών (Plaka Workshop), που απευθύνεται σε τεχνικούς, μηχανικούς και καλλιτέχνες, φοιτητές και επαγγελματίες από τον κλάδο της κατασκευής, που θα περικλείεται στη συνολική διάρκεια των δύο μηνών.
Ως συνδιοργανωτές στο εγχείρημα αυτό συμμετέχει ο Δήμος Βορείων Τζουμέρκων, το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος και το ΤΕΕ Δυτ. Μακεδονίας, ενώ η δράση υποστηρίζεται από το Μετσόβιο Κέντρο Διεπιστημονικής Έρευνας του ΕΜΠ.
Επιστροφή στην Πλάκα Τζουμέρκων
Σημαντικό επιχείρημα για την απόφαση μας να επιστρέψουμε στην Πλάκα Τζουμέρκων αποτέλεσε η δυναμική που αναπτύχθηκε ανάμεσα στο εργαστήριο (διοργανωτές, εκπαιδευτές, συμμετέχοντες) και την τοπική κοινωνία και τους φορείς της. Ως αιχμή αυτής της δυναμικής αναδείχθηκε το αίτημα της πλήρους επισκευής—αποκατάστασης του παραδοσιακού μονοπατιού. Πιστεύουμε ότι η ανταπόκριση σε αυτό το αίτημα που αυθόρμητα εκφράστηκε από την κοινότητα της Πλάκας κατά την εξέλιξη της περσινής δράσης, θα μπορούσε να ενισχύσει την εμπιστοσύνη όχι μόνο της συγκεκριμένης τοπικής κοινωνίας, αλλά ευρύτερα των τοπικών κοινωνιών της Ηπείρου σε πρωτοβουλίες προστασίας και ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς. Παράλληλα, η πλήρης αποκατάσταση του μονοπατιού και η απόδοσή του στη χρήση των μόνιμων κατοίκων και των επισκεπτών, περιγράφει την κλίμακα των έργων–εργαστηρίων που ως ομάδα προσδοκούμε να αναλαμβάνουμε καθώς και το ‘βαθμό ολοκλήρωσης’ που θεωρούμε απαραίτητο, ώστε να επιτυγχάνεται ένας επαρκής αντίκτυπος στο δομημένο περιβάλλον αλλά και στην καθημερινή ζωή των κοινοτήτων στις οποίες απευθυνόμαστε. Ακόμη, σκόπιμο θεωρήσαμε να αξιοποιήσουμε τις σχέσεις που αναπτύχθηκαν από την περσινή διοργάνωση, την εμπειρία και τη γνώση του συγκεκριμένου πεδίου. Τα κεκτημένα αυτά, συμπυκνώνονται στο έμψυχο δυναμικό των ενεργών μαστόρων της περιοχής με τους οποίους ήδη συνεργαστήκαμε, τους τοπικούς φορείς που στήριξαν τη δράση, καθώς και στην εξαιρετική συνεργασία που είχαμε με το Δήμο Βορείων Τζουμέρκων που στηρίζει έμπρακτα τη συνέχιση αυτής της προσπάθειας.
Λίγα λόγια για το “Μπουλούκι”:
Η ομάδα ονομάζεται Μπουλούκι, μια λέξη που αναφέρεται στα σινάφια των μαστόρων που μετακινούνταν από τόπο σε τόπο σε αναζήτηση εργασίας, διαδίδοντας τις παραδοσιακές μορφές και βαθαίνοντας τη γνώση τους. Πρόκειται για μια διεπιστημονική συλλογικότητα που ασχολείται με τη μελέτη των παραδοσιακών τεχνικών δόμησης, τα ζητήματα προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς, της ανανέωσης και ανάδειξης του πολιτιστικού αποθέματος, καθώς και την κριτική διερεύνηση των στρατηγικών που εκδιπλώνονται στα εν λόγω πεδία. Με επίκεντρο τους θεματικούς αυτούς άξονες, η δράση της ομάδας περιλαμβάνει τη διεξαγωγή έρευνας, τη διοργάνωση εργαστηρίων, συνεδρίων και ευρύτερων δράσεων, την προώθηση έργων, σε συνεργασία με τις τοπικές κοινότητες και τους φορείς τους. Ως νομικό πρόσωπο το Μπουλούκι υφίσταται με τη μορφή της Αστικής Μη Κερδοσκοπικής Εταιρίας, με έδρα την Αθήνα.
Δείτε αναλυτικά το πρόγραμμα:
2μηνη μαθητεία μαστόρων – Plaka Camp
- 9 Σεπτεμβρίου — 31 Οκτωβρίου 2019
- Δευτέρα— Παρασκευή, 08:00 – 16:00
- Εξασφαλισμένη διαμονή
- Αποζημίωση 30 ευρώ / ημέρα
- Πλήρης παρακολούθηση του 12ήμερου εργαστηρίου
- Δήλωση συμμετοχής έως 22 Αυγούστου 2019
12ήμερο εργαστήριο πέτρινης δόμησης
- 16 Οκτωβρίου — 27 Οκτωβρίου 2019
- 18 συμμετέχοντες από την Ελλάδα και το Εξωτερικό
- 9 συμμετέχοντες από τα Βαλκάνια
- Κόστος συμμετοχής (περιλαμβάνει διαμονή και ημιδιατροφή)
- 500 ευρώ
- 350 ευρώ, για φοιτητές και ανέργους
- 2 εθελοντές από την Ελλάδα (μία θέση διερμηνέα και μία θέση επιμελητή)
- 1 εθελοντής από τα Βαλκάνια (θέση επιμελητή)
- Δήλωση συμμετοχής έως 2 Σεπτεμβρίου 2019
* H εκπαιδευτική δράση ‘ΚΑΛΝΤΕΡΙΜΙ Χ2’ από 9 Σεπτεμβρίου- 31 Οκτωβρίου 2019 και από 16-27 Οκτωβρίου 2019 στην Πλάκα Τζουμέρκων, δηλώστε συμμετοχή ΕΔΩ
