Νέο κύμα ανατιμήσεων προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή στον κατασκευαστικό κλάδο, με τις αρχικές πιέσεις στην ενέργεια να μετακυλίονται σταδιακά σε κόστη εργασίας και υλικών.
Αν και οι πιέσεις είναι ίδιες για όλες τις κατασκευαστικές εταιρείες, δεν είναι όλες το ίδιο προετοιμασμένες για το κύμα των ανατιμήσεων καθώς η ΓΕΚ Τέρνα φαίνεται να προηγείται στην προστασία κατά του πληθωρισμού.
Πάνω από το 50% των έργων της ΓΕΚ Tέρνα είναι «θωρακισμένα» με ρήτρες που παρέχουν προστασία στις ανατιμήσεις, υποστηρίζουν πηγές του ομίλου στο Euro2day.gr. Υπενθυμίζεται ότι το ανεκτέλεστο υπόλοιπο του ομίλου βρίσκεται περίπου στα 10 δισ. ευρώ.
Πρόκειται για ένα από τα υψηλότερα ποσοστά προστασίας κατά του πληθωρισμού στον κλάδο, ωστόσο την ίδια στιγμή τονίζεται ο βαθμός στον οποίο οι κατασκευές είναι εκτεθειμένες στις νέες δύσκολες συνθήκες που διαμορφώνονται.
Αναλυτές και παράγοντες της αγοράς αναφέρουν ότι το μίγμα των έργων που έχουν οι κατασκευαστές στο χαρτοφυλάκιό τους «αποφασίζει» σε μεγάλο βαθμό το ποσοστό προστασίας, όπως και η αποφασιστικότητά τους να «κλειδώσουν» τα κόστη σε χαμηλότερα επίπεδα.
Για τις υπόλοιπες μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες της χώρας δεν υπάρχουν άμεσα διαθέσιμα στοιχεία αν και αναλυτές και παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι το αντίστοιχο ποσοστό προστασίας είναι χαμηλότερο από το 50%.
Το μίγμα των έργων παίζει ρόλο
Ειδικοί αναφέρουν ότι τα δημόσια έργα είναι πιο θωρακισμένα καθώς προβλέπουν αναθεώρηση του κόστους σε αντίθεση με τα ιδιωτικά έργα όπου συχνά δεν υπάρχει αντίστοιχος μηχανισμός ανάκτησης κόστους. Ωστόσο πηγές της αγοράς υπογραμμίζουν ότι στα ιδιωτικά έργα μπορεί επίσης να υπάρξει αναθεώρηση του κόστους ενός έργου κατόπιν συνεννόησης μεταξύ των δύο πλευρών.
Ένας ακόμη καθοριστικός παράγοντας είναι η διάρκεια των συμβάσεων. Τα έργα που δεν έχουν κάποια προστασία είναι συνήθως τα έργα μικρού ορίζοντα, δηλαδή του 1-2 χρόνων το περισσότερο.
Σε κάθε περίπτωση, η ταχύτητα με την οποία θα αντιδράσει η κατασκευαστική εταιρεία στις νέες πληθωριστικές συνθήκες είναι κρίσιμη.
«Όταν δίνεις μια κλειστή τιμή και προχωράς με βεβαιότητα υπό τις συνθήκες εκτέλεσης του έργου, συχνά προχωράς άμεσα και σε παραγγελίες. Κλείνεις βασικά υλικά και συνεργασίες από τη στιγμή της υπογραφής, χωρίς να μεταθέτεις το σύνολο των αγορών στο δεύτερο ή τρίτο χρόνο του έργου», επισημαίνει έμπειρο στέλεχος της αγοράς.
«Με αυτόν τον τρόπο μειώνεις το ρίσκο και διασφαλίζεις μεγαλύτερο έλεγχο στο κόστος. Σε ένα βαθμό, οι κατασκευαστές έχουν τη δυνατότητα να προστατευτούν, αρκεί να κινηθούν έγκαιρα και στρατηγικά», προσθέτει ο ίδιος.
Τα περιθώρια κέρδους… του παρελθόντος
Κύκλοι της αγοράς τονίζουν, επίσης, ότι τα αυξημένα περιθώρια κέρδους των τελευταίων ετών προσφέρουν ένα «μαξιλάρι» απέναντι στις ανατιμήσεις του παρόντος.
«Από το 2021 έως το 2025, ο πληθωρισμός αυξήθηκε σωρευτικά κατά 20%–25%. Παρά την έντονη αυτή άνοδο, τα περιθώρια κέρδους των κατασκευαστικών ομίλων βελτιώθηκαν σημαντικά κατά την ίδια περίοδο», εξηγούν στελέχη του κλάδου.
Σε πρώτη φάση, το αυξημένο κόστος της ενέργειας είναι ίσως αυτό που προκαλεί την περισσότερη ανησυχία. Στη συνέχεια, και αφού περάσουν οι πρώτες αυξήσεις στην πραγματική οικονομία, το εργατικό κόστος εκτοξεύεται, όπως και οι τιμές των υλικών.
Η έκθεση της ING
Πάντως σε προχθεσινή της ανάλυση, η ING έστειλε ένα καθησυχαστικό μήνυμα για τον κατασκευαστικό κλάδο σε ό,τι αφορά τις τιμές ενέργειας σε πρώτη φάση. Υποστηρίζει ότι η έκθεση των κλάδων παραμένει ιδιαίτερα άνιση, επισημαίνοντας ότι τομείς όπως οι κατασκευές είναι λιγότερο ενεργοβόροι σε σχέση με τομείς της αεροπορίας, της ναυτιλίας και της χημικής βιομηχανίας.
