Περίπου 2 δισ. ευρώ, που αποτελεί και ποσό – ρεκόρ για τα μέχρι τώρα δεδομένα, «έριξαν» οι ξένοι επενδυτές στην ελληνική αγορά ακινήτων το προηγούμενο έτος, δείχνοντας την προτίμησή τους στο εγχώριο real estate. Ειδικότερα, αυξημένες κατά 68% ήταν το 2022 οι άμεσες ξένες επενδύσεις σε ακίνητα στη χώρα σε σχέση με το 2021, καθώς, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, διαμορφώθηκαν συνολικά σε 1,975 δισ. ευρώ, έναντι 1,176 δισ. ένα χρόνο πριν και 875 εκατ. το 2020.
Η πορεία των τελευταίων ετών
Πρόκειται για το υψηλότερο ποσό ξένων άμεσων επενδύσεων σε ακίνητα που έχει σημειωθεί στην Ελλάδα ιστορικά, με το δεύτερο μεγαλύτερο να είναι αυτό του 2019 (1,450 δισ. ευρώ). Σε «βάθος» 5ετίας – 6ετίας, δηλαδή από το 2017 και μετά, από τότε που σταδιακά άρχισε η εγχώρια αγορά ακινήτων να «ξυπνάει» και να προσελκύει διεθνή κεφάλαια, στο ελληνικό real estate έχουν έρθει από το εξωτερικό (Ευρώπη, χώρες εκτός Ε.Ε., ΗΠΑ, Αραβικό κόσμο, Ασία κ.α.) πάνω από 7 δισ. ευρώ αθροιστικά. Συνολικά, την τελευταία 20ετία, οι άμεσες ξένες επενδύσεις στον εγχώριο τομέα ακινήτων προσεγγίζουν τα 9 δισ. ευρώ.
Το 2002, την πρώτη χρονιά που φαίνεται στους σχετικούς πίνακες της ΤτΕ, οι ξένες άμεσες επενδύσεις σε ακίνητα στην Ελλάδα ανέρχονταν σε 53 εκατ. ευρώ, το 2005 ανήλθαν σε 119 εκατ. ευρώ, το 2006 σε 185 εκατ., το 2007 σε 308 εκατ. ευρώ (η πρώτη κορύφωση), πριν σταδιακά, με την έλευση της οικονομικής κρίσης, αρχίσουν να πέφτουν πέριξ των 60-100 εκατ. ευρώ τα αμέσως επόμενα έτη και αρχίσουν να «ξανατσιμπάνε» την περίοδο 2013-2016 (150 έως 240 εκατ. ευρώ).
Βάσει των ίδιων στοιχείων οι περισσότερες επενδύσεις προέρχονται από τρίτες χώρες, εκτός Ευρωπαϊκής Ενώσεως, με 1,268 δισ., 628 εκατ. και 507 εκατ. ευρώ για τα έτη 2022, 2021 και 2020 αντίστοιχα. Καλές χρονιές ήταν και το 2019, 2018 με ξένες επενδύσεις από αυτό το γκρουπ της τάξεως των 1,06 δισ. και 795 εκατ. ευρώ αντίστοιχα. Τα τελευταία 6 έτη από τρίτες χώρες έχουν εισρεύσει συνολικά 4,7 δισ. ευρώ περίπου και από χώρες της ζώνης του ευρώ περί τα 2 δισ. ευρώ και άνω.
Στη ζώνη του ευρώ – Γερμανοί, Κύπριοι, Γάλλοι και λοιποί
Ειδικότερα, το 2022 οι επενδύσεις στο ελληνικό real estate από χώρες της ζώνης του ευρώ πέρσι ήταν 590 εκατ., έναντι 473 εκατ. ευρώ και 324 εκατ. το 2021 και το 2020 αντίστοιχα. Το 2019 οι επενδύσεις ήταν 339 εκατ. ευρώ και το 2018 στα 283 εκατ. ευρώ. Πέρυσι, τα μεγαλύτερα ποσά «ήρθαν» από Γερμανία (160 εκατ. ευρώ, έναντι 125 εκατ. ευρώ το 2021), Κύπρο (134 εκατ. ευρώ, στα 126 εκατ. συνολικά το 2021), Γαλλία (84 εκατ. ευρώ συνολικά, στα 80 εκατ. το 2021), Λουξεμβούργο (59 εκατ. ευρώ), ενώ ποσά της τάξεως των 30-40 εκατ. ευρώ προήλθαν από χώρες όπως οι Αυστρία, Βέλγιο, Ολλανδία και μικρότερα από Ιρλανδία, Ιταλία (10-15 εκατ. ευρώ).
Το Χονγκ Κονγκ, η Ελβετία οι ΗΠΑ, οι Άραβες, οι Βρετανοί και οι Κινέζοι
Όπως αναφέρθηκε και στην αρχή, οι επενδύσεις από τις τρίτες χώρες προσέγγισαν τα 1,27 δισ. ευρώ. Τις περισσότερες αγορές ακινήτων πέρσι έκαναν υπήκοοι του Χονγκ Κονγκ, 294 εκατ. (83 εκατ. το 2021, 137 εκατ. το 2020, 432 εκατ. το 2019 και 292 εκατ. ευρώ το 2018). Δηλαδή, την τελευταία 5ετία από το Χονγκ Κονγκ «ταξίδεψαν» προς το ελληνικό real estate αθροιστικά σχεδόν 1,2-1,3 δισ. ευρώ.
Υψηλό νούμερο έρχεται από τους Ελβετούς με 179 εκατ. το 2022, έναντι 149 εκατ. το 2021 (και 60 έως 80 εκατ. ευρώ, ανά έτος, την αμέσως προηγούμενη τριετία).
Από υπηκόους των ΗΠΑ αγοράστηκαν πέρσι ακίνητα συνολικής αξίας 166 εκατ. (78 εκατ. το 2021, 41 εκατ. το 2020, 62 εκατ. το 2019 και 37 εκατ. ευρώ το 2018). Αντίστοιχα, από υπηκόους της Σιγκαπούρης ακίνητα αξίας 114 εκατ. (37 εκατ. το 2021, 44 εκατ. ευρώ το 2020 και 63 εκατ. το 2019), των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων 78 εκατ. (29 εκατ. το 2021), του Ηνωμένου Βασιλείου 71 εκατ. (49 εκατ. το 2021, από 35 έως 38 εκατ. ευρώ την τριετία 2018-2020), του Ισραήλ 88 εκατ. (44 εκατ. το 2021, 23 εκατ. το 2020, 66 εκατ. το 2019 και 23 εκατ. το 2018), της Τουρκίας 46 εκατ. (9 εκατ. το 2021, 6 εκατ. το 2020, 14 εκατ. το 2019 αλλά και 28-32 εκατ. ευρώ το 2018-2017), του Καναδά 21 εκατ. ευρώ (13 εκατ. το 2021, από 7-8 εκατ. ευρώ τη διετία 2019-2020), της Αυστραλίας 21 εκατ. ευρώ (12 εκατ. το 2021, από 17 εκατ. ευρώ τη διετία 2019-2020), του Λιβάνου 20 εκατ. (11 εκατ. το 2021, 9 εκατ. ευρώ το 2020, από 17 εκατ. ευρώ κατ’ έτος την περίοδο 2017-2019), της Αιγύπτου 19 εκατ. ευρώ (από 7 έως 9 εκατ. ευρώ τα προηγούμενα 4 έτη).
Ενώ από υπηκόους της Κίνας προήλθαν 16 εκατ. έναντι 7 εκατ. το 2021, 23 εκατ. ευρώ το 2020, 184 εκατ. το 2019, 176 εκατ. ευρώ το 2018 και 47 εκατ. ευρώ το 2017, αλλά όπως είπαμε, υπήρχε μεγάλη εισροή από το Χονγκ Κονγκ.
Αλλες χώρες της Ε.Ε.
Από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης εκτός της ζώνης του ευρώ, όπως τις τοποθετεί ο πίνακας της Ε.Ε., οι άμεσες ξένες επενδύσεις σε ακίνητα ήταν πέρσι 106 εκατ. το 2021, 71 εκατ. και το 2020, 43 εκατ. ευρώ, στα 48 εκατ. ευρώ το 2019, στα 50 εκατ. ευρώ το 2018 και στα 24 εκατ. ευρώ το 2019. Περίπου 53 εκατ. ευρώ «ήρθαν» από τη Βουλγαρία, από τη Ρουμανία 15 εκατ. ευρώ, από την Τσεχία 12 εκατ. ευρώ και από 10 εκατ. ευρώ από Πολωνία, Σουηδία. Και το 2021 οι περισσότερες άμεσες ξένες επενδύσεις «έγραφαν» τη Βουλγάρικη προέλευση (31 εκατ. ευρώ), ενώ και τα προηγούμενα έτη σχεδόν το ήμισυ των επενδύσεων ήταν από τη γειτονική χώρα και κάποια ποσά από Τσεχία, Πολωνία, Ρουμανία, Σουηδία.
Μικρότερου μεγέθους αγορές
Επίσης, οι άμεσες ξένες επενδύσεις σε ακίνητα στην χώρα μας ήταν στα 10 εκατ. ευρώ πέρυσι από τη Ρωσία (24 εκατ. ευρώ το 2021, 9 εκατ. το 2020, 23 εκατ. ευρώ το 2019) και στα 15 εκατ. ευρώ από τη Σερβία (8 εκατ. ευρώ το 2021), όπως και στα 11 εκατ. ευρώ από τη Βόρεια Μακεδονία (7 εκατ. το 2021) ή στα 12 εκατ. από Αλβανία (10 εκατ. ευρώ το 2021, 4-5 εκατ. ευρώ την περίοδο 2019-2020).
Στα 16 εκατ. ευρώ ήταν οι άμεσες επενδύσεις από τα νησιά Τζέρσεϋ (5 με 8 εκατ. ευρώ ανά έτος την προηγούμενη 4ετία). Από 3 έως 8 εκατ. ευρώ «ήρθαν» το 2022 από υπηκόους χωρών όπως οι Σαουδική Αραβία, Μπαχρέιν, Μαυροβούνιο, Λιχτενστάιν, Κουβέιτ, Καζακστάν, Ιράκ, Ινδία, Ιορδανία, Λ.Δ. Κονγκό.
Η γενική εικόνα
Το ενδιαφέρον από ξένους για τα ακίνητα στην Ελλάδα ήταν από τις βασικότερες αιτίες της ανάκαμψης της αγοράς του real estate, μετά την δεκαετή οικονομική κρίση, και συμβάλλει στη διατήρηση της ανοδικής πορείας των τιμών των ακινήτων. Όπως προκύπτει, το 2017 ήταν το έτος που οι ξένες επενδύσεις άρχισαν να παίρνουν λίγο τα πάνω τους εντονότερα, τη διετία 2018 – 2019 οι διεθνείς «παίκτες» ανακάλυψαν ακόμα περισσότερο το ελληνικό real estate, συμπαρασύροντας τους εγχώριους αγοραστές – επενδυτές που έβλεπαν να ανεβαίνουν οι τιμές, το 2020 λόγω και της πρώτης χρονιάς της πανδημίας είχαμε μια σχετική υποχώρηση. Για να εκκινήσει εκ νέου το μπαράζ επενδύσεων το 2021 και να κορυφωθεί πέρυσι, με τα μέχρι τώρα στοιχεία και δεδομένα, αν και, όπως λένε στελέχη του χώρου, μέρος των επενδύσεων – συναλλαγών «πέρασαν» από το 2021 στο 2022 καθώς ολοκληρώθηκαν πέρυσι.
H golden visa
Τμήμα των επενδύσεων ξένων υπηκόων σε ακίνητα γίνονται στο πλαίσιο της golden visa, και με ενδιαφέρον αναμένεται αν η αλλαγή στα τέλη Απριλίου στο καθεστώς για την χορήγησή της θα επηρεάσει περαιτέρω τις τιμές των κατοικιών. Σύμφωνα με μεσίτες, το ενδιαφέρον των ξένων για τις περιοχές που διατηρούν τη δυνατότητα άδειας παραμονής με την αγορά ακινήτου αξίας 250 χιλ. ευρώ θα έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση των τιμών και εκεί με μεγαλύτερο ρυθμό. Παράλληλα, στις περιοχές που το ποσό αυξάνεται στα 500 χιλ. ευρώ θα φέρει πιθανότατα μια νέα κατηγορία επενδυτών και επίσης θα έχει ως συνέπεια την αύξηση των αξιών.
Υπενθυμίζεται ότι η σχετική τροπολογία που έχει ψηφιστεί για τις Περιφερειακές Ενότητες Βορείου, Κεντρικού και Νοτίου Τομέα Αθηνών της Περιφέρειας Αττικής, τον Δήμο Θεσσαλονίκης και τις Περιφερειακές Ενότητες Μυκόνου και Σαντορίνης της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου προβλέπει ότι η ελάχιστη αξία της ακίνητης περιουσίας κατά τον χρόνο κτήσης της, για την απόκτηση της golden visa καθορίζεται από τον Μάιο σε 500 χιλ. ευρώ και πρέπει να έχει καταβληθεί ολοσχερώς πριν από την υποβολή του αιτήματος για τη χορήγηση της μόνιμης άδειας διαμονής επενδυτή. Για τις υπόλοιπες περιοχές της χώρας η ελάχιστη αξία της ακίνητης περιουσίας για την παροχή άδειας διαμονής παραμένει στις 250 χιλ. ευρώ.
