Οι μεγάλες ανάγκες των κατασκευαστικών ομίλων σε κεφάλαια κίνησης, ώστε να χρηματοδοτήσουν τα νέα έργα που έχουν αναλάβει, οδηγούν σε μετοχικές ανακατατάξεις συμβάσεων παραχώρησης οδικών αξόνων, όπως φαίνεται από την απόφαση της ΑΒΑΞ να πωλήσει το 20,53% που κατέχει στην Γέφυρα, την εταιρεία διαχείρισης της Ζεύξης Ρίου – Αντιρρίου.
Οι δύο συνεταίροι της, η γαλλική Vinci Concessions (έχει το 57,45%) και η ΑΚΤΩΡ Παραχωρήσεις (22,02%), εμφανίζονται ως πιθανότεροι αγοραστές του ποσοστού.
Προς «αξιοποίηση», αλλά σε μελλοντικό χρόνο, φαίνεται πως είναι και τα μερίδια της ΑΒΑΞ σε άλλες παραχωρήσεις οδικών αξόνων, όπως το 15% που κατέχει στην Μορέας (διαχειρίζεται τον άξονα Κόρινθος – Τρίπολη – Καλαμάτα), το 23,61% στην Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου (διαχειρίζεται το τμήμα Μαλιακός – Κλειδί του ΠΑΘΕ), αλλά και το 19,1% στην Ολυμπία Οδός, που διαχειρίζεται τον άξονα Ελευσίνα – Κόρινθος – Πάτρα – Πύργος. Πρόκειται για συμμετοχές που θα μεταφερθούν στην ΑΒΑΞ Παραχωρήσεις.
Ο όμιλος μέσα στις επόμενες εβδομάδες θα προσθέσει νέες παραχωρήσεις στο χαρτοφυλάκιό του, καθώς ετοιμάζεται να υπογράψει την κατασκευή και διαχείριση τμήματος της Περιφερειακής Θεσσαλονίκης (το γνωστό flyover) με Σύμπραξη Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) σε κοινοπραξία με τη Mytilineos. Η ΑΒΑΞ συμμετέχει και στην κοινοπραξία που επικράτησε στο ΣΔΙΤ για τον οδικό άξονα Καλαμάτα – Ριζόμυλος – Πύλος – Μεθώνη και διεκδικεί και πλήθος άλλων έργων με συμβάσεις παραχώρησης ή ΣΔΙΤ.
Την ίδια στιγμή, κάποιοι άλλοι παραχωρησιούχοι εμφανίζονται, σύμφωνα με εξακριβωμένες πληροφορίες, να προωθούν αναχρηματοδότηση των δανείων τους και να έχουν προσεγγίσει το υπουργείο Υποδομών, προκειμένου να λάβουν τη σχετική έγκριση. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται και η Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου. Βασικός μέτοχος της εταιρείας, με 38,89%, είναι η γερμανική Hochtief, ενώ ακολουθούν η ΑΒΑΞ (23,61%), η ΑΚΤΩΡ Παραχωρήσεις (22,22%) και η Vinci Concessions (15,28%). Στο τέλος του 2021 είχε ομολογιακά δάνεια 446,5 εκατ. ευρώ, το κύριο δάνειο (senior loan) των τραπεζών με υπόλοιπο 215,2 εκατ. και το Δάνειο των Μετόχων, με υπόλοιπο 231,5 εκατ.
Εκτός από τα σχέδια για αναχρηματοδότηση δανεισμού, σε εξέλιξη βρίσκονται και δύο άλλες συζητήσεις για τις συμβάσεις παραχώρησης. Η πρώτη αφορά τη συγκράτηση του κόστους των διοδίων, το ύψος των οποίων διαμορφώνεται ανάλογα με τον πληθωρισμό, με βάση προβλέψεις των συμβάσεων. Η κυβέρνηση έχει διαμηνύσει πως δεν θέλει να γίνει καμία αύξηση, ειδικά το 2023, που είναι προεκλογική χρονιά. Οι παραχωρησιούχοι παραπέμπουν στις προβλέψεις των συμβάσεων και στις εξηγήσεις που πρέπει να δώσουν στους μετόχους τους. Έτσι, αναζητείται μια φόρμουλα που να ικανοποιεί όλες τις πλευρές. Δεν είναι γνωστό αν στην ίδια φόρμουλα έχει ενταχθεί και η κουβέντα για παράταση των συμβάσεων, ώστε να προχωρήσουν οι μεγάλες επενδύσεις που απαιτούνται για υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, για το νέο σύστημα αναλογικών διοδίων κ.λπ.
Πολλά θα κριθούν από την Αττική Οδό
Σε αντίθεση με την Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου, που δεν θεωρείται και το πλέον ελκυστικό περιουσιακό στοιχείο στους αυτοκινητοδρόμους, ο δεύτερος οδικός άξονας με ξένους μετόχους, η Ολυμπία Οδός, έχει ανοδική πορεία, μετά και την πρόσφατη συμφωνία επανένταξης του τμήματος Πάτρα – Πύργος. Μεγαλύτερος μέτοχος της Ολυμπίας Οδού είναι η Vinci Concessions με 29,9%, ακολουθεί η ΑΒΑΞ με 19,1% ενώ από 17% έχουν η Hochtief, η ΑΚΤΩΡ Παραχωρήσεις και η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ.
Στον άλλο οδικό άξονα της Πελοποννήσου, το τμήμα Κόρινθος – Τρίπολη – Καλαμάτα, μεγαλύτερος μέτοχος με 71,67% είναι η ΑΚΤΩΡ Παραχωρήσεις, ενώ ποσοστό 15,33% ελέγχει η Intrakat, η οποία με τους νέους μετόχους θέλει να διευρύνει την παρουσία της στις παραχωρήσεις και ήδη συμμετέχει σε πλήθος διαγωνισμών με ΣΔΙΤ.
Το μεγαλύτερο χαρτοφυλάκιο παραχωρήσεων οδικών αξόνων διαθέτει ο όμιλος ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, ο οποίος ελέγχει το 100% της Νέας Οδού (διαχειρίζεται την Ιόνια Οδό και το τμήμα Μεταμόρφωση – Σκάρφεια του ΠΑΘΕ) και της Κεντρικής Οδού (άξονας Κεντρικής Ελλάδας), αλλά και το 75% της εταιρείας παραχώρησης της Εγνατίας Οδού (η σύμβαση αναμένεται να υπογραφεί το 2023). Συμμετέχει, επίσης, σχεδόν σε όλους τους διαγωνισμούς για νέες παραχωρήσεις και ΣΔΙΤ.
Ωστόσο, αρκετά θα κριθούν από την τύχη του διαγωνισμού για τη νέα σύμβαση παραχώρησης της Αττικής Οδού, του πλέον κερδοφόρου οδικού άξονα της χώρας. Βέβαια, δεν είναι σίγουρο πως η νέα σύμβαση θα εξασφαλίζει τα ίδια περιθώρια κερδοφορίας για την κοινοπραξία που θα την αναλάβει. Εκτός από τους σημερινούς μετόχους της Αττικής Οδού (Ελλάκτωρ και ΑΒΑΞ), στον διαγωνισμό του ΤΑΙΠΕΔ έχουν κατέβει οι ισχυρότεροι όμιλοι παγκοσμίως στη διαχείριση δρόμων, καθώς και μερικά από τα μεγαλύτερα funds που επενδύουν σε υποδομές. Στο πρώτο εξάμηνο του 2023, όταν υποβληθούν οι δεσμευτικές οικονομικές προσφορές, θα ξέρουμε και τις νέες ισορροπίες στην ελληνική αγορά παραχωρήσεων οδικών αξόνων.
